نالی بە دیدێ دی
حەکیم مەلا ساڵح


16-حەزرەتی هەیبەتە، نەك غەیبەت‌و رەیبەت (نالی)
ئەڵڵا ئەڵڵا چ حوزوورێكە كە ئەسڵەن نییە باس. 
ل248

سەرواكانی ئەم غەزەلە بریتین لە (هەیوولا، سینا، دەریا، دونیا، غەڕڕا، دارا، ئەمما) بەڵام لە دوا بەیتدا (ئەسڵەن) نووسراوەكە لەگەڵ ئەوانی پێش خۆیدا یەك ناكەون، بۆیە پێویستە لە رووی هونەرییەوە (ئەسڵا) بنووسرێ‌ بۆئەوەی شیعرییانە جێگە بگرێ‌، شیعریش ئەوەی تیا جێ‌ دەبێتەوە لەبەر راگرتنی باڵانسی هونەر وشە لەباری ئاسایی خۆی دەربێنێت، بەتایبەتی شیعری كلاسیكی وەكو لای ئەم شاعیرەمان و مەولەوی و مەحوی هەیە، ئەم شاعیرانە دەستكاری وشەیان جێهێشتووە بۆ خوێنەری وردبینی خۆی.
17- شیعری 4 ل252 لە دوو بەیتی یەكەمدا گرفتی سەروا هەیە (بە عەبەس)ەكان هەموو رەدیفن و سەرواكانیش دەبنە (چوو، بەدخوو، بفەرموو، ئەرجوو) بەڵام لە بەیتی یەكەم‌و دووەمدا تێكدەچێ‌ وەكو:
عومری بێ‌ حاسڵی من چوو بە عەبەس
ئەمەكم هەرچی هەبوو چوو بە عەبەس 
میهری بێ‌ میهری روخت گیراوە 
لە منی سایە سیفەت چوو بە عەبەس 

باوەڕ ناكەین نالی گەورە لەسەر رەدیف و سەروا گرفتی بووبێ‌، بۆیە چاكتر وایە نوسخەی دیمان دەست بكەوێ‌ تا ناڕێكیەكە رێك بخەینەوە، چونكە ئەوە رستكردنە لادانە لە پڕۆگرامی شیعری كلاسیكی و هەڵەیە.  
18- بە هاوین جەستە خەستەی دەردی گەرمام
بە زستان دڵ شكستەی بەردی سەرمام. ل272

ئەم غەزەلە بە ئاسانی دەردەكەوێ، كە یەكێكە لەشیعرە غوربەتییەكانی و لەخوێندنەوەیدا دوا بەیت ئەم راستییەی مۆركردووە، كە تێیدا بە شێوەی كینایە لە باتی(سلێمانی) وشەی دوانەی (دارالعلم)ی بەكارهێناوە، بە واتای مەكۆی زانست، بۆ (دڵ شكستە) كەشكۆڵی (چن) جوانتر جێگە دەكرێ‌ كە (پاشكستەی) نووسیوە (لە زستاندا بە بەردی سەرما پێم دەشكێ‌) دروست و جێگیرە، چونكە لە بەرانبەریدا دڵ بە (بەرد) ناشكێ‌، ئەوەی لە پەراوێزدا نووسراوە (لە وشەی- بەرد-یشدا لە تافەت هەیە چونكە – برد- بە عەرەبی واتە سەرما). دڵی خوێنەر ئەم لە تافەتە ناگرێ‌ (بەردی سەرمام=سەرمای سەرمام) دوورن لە دەربڕینی نالییەوە. 
(بەردی سەرما) دەربڕینێكی هونەرییە لە شێوەی تەركیبسازیداو لە زمانەكەشماندا نموونەی هەیە وەك (شەقی زەمانە، گورزی ڕۆژگار).
19- لەم كولبەیی ئەحزانە نە زیندووم و نە مردووم

بۆ دەستخستنە سەر هونەری نالی، پێویستە ئاماژە بكرێ‌ بە (كولبەیی ئەحزان) كە كینایە‌و لاناوە لە دنیا. لە لێكدانەوەكەدا بە (كەلاوەی خەفەت) لێكدراوەتە‌وە، ئەوە وەرگێڕانی جووت وشەكەیە نەك هونەری شیعرییانە! چونكە ئەم شاعیرەمان زۆر پەنای بۆ بابەتەكانی موحەسسیناتی بەدیعی بردووە. پیرەمێرد واتەنی: (لە زەمانێكدا ژیاوە، كە شەرائیتی كەمالی شیعر عیبارەت بووە لە جیناس، ئیستیعارەو لەف‌و نەشر، جەمعی ئەزداد‌و سائیرە، وەلحەق لە مانەدا قەڵەمی نالی لە هی شاعیرەكانی تر زیادتر مووەففەق بووە). دیوان ل272
20-حەنایی كردووە پەنجەی بە خوێناوی دڵی زارم
ئەمە رەنگە شەهادەت بێ‌ كە كوشتەی دەستی دڵدارم.

بۆ وشەی یەكەمی ئەم بەیتە نوسخەكانی (كم، گم، من) راستن كە (خەناوی) نووسیوە و بەم شێوە هونەری رەوانبێژیی تێدایە‌و لەگەڵ وشەی (خوێناوی)دا دەبێتە جیناسی ناقیس. بۆ وشەی (رەنگە)ش هەردوو نوسخەی (كم)و(گم) راستن كە بە (رەنگی) خوێندوویانەتەوە. لە لێكدانەوەی وشەی (زار)یشدا (بریندار) دانراوە كە لە راستیدا (كزو لاواز) راستە. بەم پێیە لێكدانەوەی دروستی بەیتەكە بەم شێوە دەبێت (یار بە خوێناوی دڵە كز‌و لاوازەكەی من پەنجەی خۆی سووركردووە نەك بە خەنە، بەمەدا دەڵێ‌: ئەمەش بۆ من رەنگی سووری شەهیدبوونە بە دەستی دڵدار‌و دڵبەندی خۆم) نازانم خوا یار كاكە فاتیح بۆ لەم بەیتەدا (زار)ی بەو شێوە لێكداوەتەوە؟ كەچی بە پێچەوانەی ئەمەوە لە قەسیدە بەرز‌و شەنگەكەی ئەم شا شاعیرەماندا (زار)‌ی بە (لاواز) داناوە.
زارم وەكو هیلال و نەحیفم وەكو خەیاڵ . ل205
(لاواز و بریندار) لێك جیاوازن
21- كەی دەكا شەرح و بەیاناتی رموزی دەردی دڵ 
رووڕەشی هەروەك دەوات و دوو زبانی وەك قەڵەم. 
ل320 
لە پەراوێزی ئەم بەیتەدا، بەیتە شیعرێكی فارسی وتراوی موفتی زەهاوی جێگای كراوەتەوە كە كارێكی جوان و شیاوە. بەڵام نووسیویانە(جا نازانین ئەو و نالی كامیان لەویانی وەرگرتووە؟)
بەڵام بە ورد تێڕوانین دەردەكەوێ‌ كە نالی رەخنەیەكی هونەریی جوانی لە موفتی گرتووە، لە بەیتەكەی موفتیدا ساتمەی زمان ئەوەیە كە نووسیویە:
دوو زبانی همچوخامە، روسیاهی چون قلم

لێرەدا (خامە) و (قەڵەم) یەك ئامێرن، خامەی فارسی و قەڵەمی عەرەبی جیاوازییان نییە، بەڵام نالی (دەوات) و (قەڵەم) واتە شووشەی مورەكەب یا مورەكەبدان و قەڵەم رەخنەی لێ گرتووەو ساتمەكەی هێناوەتە سەر بار. 
22- لەبت میم و قەدت ئەلف و زوڵف چیم 
دەزانی بەم سیانە تالیبی چیم؟ ل321 

لە میسرەعی یەكەمدا شتێكی وەك مەتەڵی داڕشتووە، لە میسرەعی یەكەمی بەیتی دووەمیشدا دەڵێ:‌ 
وەفای عەهدە لە من رۆح و لە تۆ ماچ

 بە وشەی ماچ تەڵەی مەتەڵەكەی تەقاندووە، چونكە (م) بۆ لەب، (أ) بۆ قەد‌و (چ) بۆ زوڵف هەرسێكیان وشەی (ماچ) دروست دەكەن 
23- كە تۆی قیبلە، دەمت سا بێنە قوربان
لەسەر قوبلە دڵم مەشكێنە، قوربان . ل326

ئەم بەیتە بەم شێوە داڕشتنە نالییانە نییە و تەنیا‌وتەنیا هونەری جیناسی موحەرەف لە نێوان (قیبلە)و (قوبلە) دا هەیە، بەڵام ئەگەر بەم شێوە پێچەوانەی بكەینەوە:
كە تۆی قوبلە دەمت سا بێنە قوربان
لەسەر قیبلە دڵم مەشكێنە، قوربان

ئەوا شاعیر رووی دەمی لە دڵخوازەكەیەتی و پێی دەڵێ‌: كە تۆ بۆ منی شەیدات بە شێوەیەكی سەرەكی بریتیت لە (قوبلە=ماچ) دە قوربان دەمت بێنە با ماچی كەم، لەسەر ئەوەش كە تۆی جوان بە قیبلەی خۆم دەزانم دڵم مەشكێنە- بەم شێوەیە سیحری بەیانی نالیمان دێتە دەست ‌و بەیتەكە هونەرپژێن دەكا. 
24- فوتووری چاوەكانت نانوێنی
بە (نالی) فیتنە بەس بنوێنە، قوربان. ل327

لە نوسخە بەدەلێكدا كە بەداخەوە ئێستە لەبەردەستمدا نییە، لە باتی وشەی (نانوێنی) نووسراوە (می نوێنە) واتە (مەی نوێنە) كە باش لێی ورد بوومەوە ئەم چەشنەم بە هونەریتر دەزانی، چونكە جووت واتایە. یەكەم بە واتای (مەی خەوێنە) دووەم بە واتای (مەی دەنوێنێ‌).
ساردی و بێمەیلی چاوەكانت مەخەرە خەو= مەینوقێنە، یا ساردی و بێمەیلی چاوەكانت شێوەی (مەی دەنوێنێ‌= چاوی مەست). لە هەردوو حاڵەتەكەدا شاعیر بە یار دەڵێ‌: بە هەر جۆرێ‌ هەیە ئاژاوەم پێ مەگێڕە
25- شەرابی لەعلی روممانی لە (نالی)
حەرامە بێ‌ مەزەی ماچێكی لێوان. ل333

بەپێی لێكدانەوەی بەیتەكە یارییەك نەكراوە بە وشەی (لێوان) و بە هەردوو (لێو) دیاری كراوە، بەڵام بەپێی رەوانبێژیی شیعر وشەكە دەكرێ‌ بە واتای (پەرداخ) یش بخوێنرێتەوە، لێوان وشەیەكی رەسەنی كوردییە بە واتای ئەوەی لێوی پێوە دەنرێ‌، كە ئەم لێكدانەوەشمان دایە پاڵی، ئەوا وشەكە دەبێتە جیناسی تەواوی موماسیل و نالییانەترە. بۆ وشەی (روممانی)یش دەگونجێ‌ بە هەمان پێوانە كە بە (هەناری) لێكدراوەتەوە‌و  دروستیشە، بە (رۆمان= وڵاتی رۆم)یش بخوێنرێتەوە، چونكە شاعیرمان بۆ خۆی دوا ساڵەكانی تەمەنی لە وڵاتی رۆمدا بەسەر بردووە، كە مەبەست توركیای ئێستەیە. ئەو دەمانە‌و تا دواتریش بە توركیا وتراوە وڵاتی ڕۆم و بە ئێرانیش وڵاتی عەجەم.
26- چاوەكەم! مەنواڕە رەنگی زاهیری 
خۆ دەزانی (رووسپی) چەند رووسییان. ل366

شاعیر لەسەرەتای ئەم غەزەلەیدا تا دەگاتە بەیتی پێنجەم، قسە لەسەر عیشقی مەجازی دەكات، وشەكانی زوڵف، خاڵ، غەزالە، چاو، موو، دەستیان لەسەر داگیراوە و جوان و بەجێن، بە مەرجی شیعری تۆكمە، بەڵام لەسێ‌ بەیتی كۆتاییدا بە عادەتەكەی خۆی دادەبارێ‌ بەسەر سۆفی و واعیزەكاندا. دەڵێ:‌ 
نەرم و زەرقی خەرقەیی سالووسییان
شاهیدی زوورە زوبانی لووسییان 
چاوەكەم! مەڕوانە رەنگی زاهیری
خۆ دەزانی (رووسپی) چەند رووسییان 
ناوی مەخمووران نەبەی (نالی) لەنێو
حەلقەیی واعیز، لەوێن جاسووسییان 

لەم سێ‌ بەیتەدا ئێمە هەقمان بەسەر وشە دوانەی (رووسپی)یەوە هەیە كە بە ئافرەتی داوێن پیس لێكدراوەتەوە، بەڵام ئەوە واتا رووكەشی و دەرەوەكەیەتی، كەچی دەبینین لە پشتی ئەم واتایەوە واتای سۆفی و واعیزەكانیش هەڵدەگرێ‌ كە ریشی سپییان بەل كردۆتەوە بۆ سەر سنگ، بەم پێیە واتا دووەمەكەی كە نالییانەترە (رووسپی) روویان بە ریش و سمێڵی سپی ناشیرین كردووە و لەگەڵ ئەو سپییەتی ریش و سمێڵەشدا كە رووی (زاهیری)یە هێشتا هەر (رووسیان). 
ئەوەش كە مۆری ئەم واتایە دەكات ناوهێنانی واعیزە لە دوا میسرەعدا. بەم شێوە بەپێی هونەری رەوانبێژی (رووسپی) دەبێتە (تەوریە) كە دوو مەبەست دەگەیەنێت، مەبەستێكی نزیك‌و یەكێكی دوور. 
27- من سەرووی رەوانی چەمەنی عالەمی باڵام 
(نالی بە توفەیلی بووەتە سایە لە دوومن).
 
شاعیر لەم بەیتەدا (عالەمی باڵا)ی هێناوە كە واتای (عەرشی خوداوەند) دەگەیەنێت، ئەمەش مۆری ئەوە دەكات كە لە رووی تەسەوفەوە گەیشتووە بە پلەی (عارف) بۆیە لە گەلێ‌ شیعری دیكەیدا لەو مەقامە بەرزەوە تانەوتەشەر دەبارێنێ‌ بەسەر سۆفییەكاندا، لە ژیاننامە‌و شیعرەكانی ئەم شاعیرەماندا سۆفییەتی تیا نابینین، چونكە سۆفی ئەو كەسەیە شێخێكی كردۆتە مورشیدی كامل و بە دڵ بەندبوون بەوەوە لەنگەری خۆیان گرتووە و گیرساونەتەوە، كە شێخ پلەكانەی گەیشتن بە حەق و عەرش و خودایە، ئەمەش وەكو بە روونی و زەق و زۆپ لە شیعرەكانی بۆ نموونە (مەولەوی و مەحوی)دا دیارن  و شێخانی نەقشبەندییان بە عارف داناوە‌و خۆیان بە سۆفی. لە لێكدانەوەكەی ئەم بەیتەدا نووسراوە (یار ئەڵێ‌ من سەروویەكی قنجی باڵا بەرزی جیهانی بڵندی گیانم) بەڵام زۆر بە داوای لێبوردنەوە(یار) لەكایەدا نییە، بەڵكو ئەوە (نالی) خۆیەتی كە دان بە عارف بوونی خۆیدا دەنێ.‌ لەم رووەوە لە بەیتێكی دیكەیدا عارف بوونی خۆی دەسەلمێنێ‌ و دەڵێ:‌ 
ئەحوەلی تەفرەقە نەزەر تەقوییەتی سەبەب دەكا
عارفی وەحدەت ئاشنا لەم قسەیە ئەدەب دەكا.
 
ئەحوەلی تەفرەقە نەزەر= موفتی زەهاوی – عارفی وەحدەت ئاشنا= نالی. 
لە میسرەعی دووەمی بەیتی مەبەستدا وشەی (توفەیلی) هاتووە و ئەز بڕوام بە نوسخەی (چر) هەیە كە (سەفیلی) نووسیوە، چونكە ئەم شیعرە لە لایەن شاعیری ئەو دەورانە (مەلا عوسمانی فائق)ەوە كراوەتە پێنج خشتەكی وشەی (سەفیلی) داڕشتووە بەم شێوەیە نووسیویە: 
من سەرووی رەوانی چەمەنی عالەمی باڵام 
نالی بە سەفیلی بووەتە سایە لە دوو من،
دیوانی مەلا عوسمانی فایەق ل231 

28- ئەم تاقمە مومتازە كەوا خاسەیی شاهن
ئاشووبی دڵی مەملەكەت و قەلبی سوپاهن .  
وشەی (ئاشووبی) دڵگیر نییە‌و جێگە ناگرێ‌ و لە بەرزایی شیعری نالییەوە دوورە. بۆیە دوای چەند جار خوێندنەوەی دیوانەكەی، وای بۆ دەچم ئاماژە بێت بۆ زاراوەی (شارا شووب= شاری ئاشووب) بە واتای جوانێك دێت كە بە لەبارییەكەی هەراو پشێوی بخاتە ناو شارەوە. ئەم زاراوەیە لە زمانی فارسیدا باو بووە‌و ئێستەش برەوی هەیە. لە كوردیدا بۆ ئەو كچە جوانانە گوتراوە و دەگوترێ‌ (مەلالەدین لادەدا، یا شێخ لە دین لادەدا، هێمن واتەنی: 
شێخی سەنعان بۆ كچی گاور لە ئیسلام وەرگەڕا
بۆ كچە شێخێ‌ خەریكم من پەژیوان ببمەوە

29- سەحرا بە تەجەللی دەكەنە وادیی ئەیمەن
قامەت شەجەر‌و، مەزهەری ئەلتافی ئیلاهن. 

وشەی (ئەلتافی) لە نوسخەكانی (عم) و (گم) و (خب)دا (ئەنواری) هاتووە، كە ئەمەیان دڵگیرە، چونكە لە میسرەعی سەرەوەدا (تەجەللی) هاتووە و تەناسووبی تەواو لەنێوان (تەجەللی و ئەنوار)دا هەیە و دروستە. وشە دوانەی (قامەت شەجەر) تێیدا ئاماژەیە بۆ(شجرة الطوبی) لە قورئاندا هاتووە.
30- خەتات فەرموو كە خۆشە چین و ماچین
كە ناچین لێرە خۆشە چینی ماچین. ل355

چین و ماچین پێویستە بە (چینی ماچین) بخوێنرێتەوە كە لەگەڵ چینی ماچینی دووەمدا دەبنە جیناسی تەواو (ماچین= چینی گەورە كە وڵاتی چین لەناویدایە) – (چینی ماچینی)ی دووەم واتاكەی دەبێتە ماچ دەچنین، بە واتای چنینەوەی ماچ، نالی پڕ زەوق و دڵگیری حەبیبە، خێل بەوپەڕی جوان دەناسێت و تەنانەت بۆ خێل بوونەكەی دەڵێ‌ (خێل و خیچە یا تەرازووی نازی نەختێ‌ سەر دەكا) بەرزترین هۆنینەوەیە بۆ حوسنی تەعلیل، كە كەم شاعیر لەم هونەرەی شیعردا سەركەوتنیان بەدەستهێناوە.
31- برۆت هەر چین و پەرچەم چین لەسەر چین 
ئەمەندە چینە، قوربان پێم بڵێ چین. ل 356

شەش بارەكردنەوەی پیتی (چ) هونەری ئەوەی تیا دەنوێنێ‌ بە زمانی (چریكە)ی بولبوول دڵبەندەكەی واتە حەبیبە دەدوێنێ‌. یا بە دیوێكی دیدا حەبیبە بەگوڵ دەداتە قەڵەم و خۆیشی بە بولبوول كە بەرامبەر بەو گوڵە بە شیعر دەچریكێنێ.‌ 
لە بەیتی چوارەمدا دەڵێ:‌
لەسەر بەرگی گوڵێكی باغی حوسنت 
هەزار، گوڵچینی بێ‌ بەرگ و نەواچین؟ 

لێرەشدا دوا وشەكان بەم شێوەش دەخوێنرێنەوە (بێ‌ بەرگ و نەوا چین؟=جل شڕو بێ‌ پەنا‌و پەسێو چین.
بەیتی پێنجەم: 
ئەتۆ میهری و مەهڕوویان ستارەن 
لە خزمەت شەوقی تۆدا شەو، چرا چین؟ 
واتە: ئەوانەی بەشەودا(چرا چین) ئەم – چراچین – ە بە كەسێك گوتراوە چرا لەپێش بووكدا هەڵدەگرێ‌ و لە شەودا بووك دەبەنە پەردەی ماڵە زاواوە. بە فارسی(چراغچی) پێدەڵێن.
139 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |    
زیاتر
فیکر و ژیان
ژیل دۆلۆز
وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: شەھلا نەجمەدین
توندوتیژی دژ بەژنان هیچ پێكوتەیەكی نیە
سارا قادر
شەڕی داگیركەران خۆمان دەیكەین؟
ئومێد حمەعەلی
لەسۆڤێتەوە تا كوردستان، یەهودیەكان پێشڕەوی ئاڵای كۆمۆنیزم بوون‌
ئومێد نه‌جم
فەلسەفەی زمانەوانیی، لای چۆمسکی
نووسینی :الاء مهد اسماعیل
وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: هیوا جەلال
هەڵبژاردنی عێراق؛ لێكەوتەكانی ئەنجام و ئەگەرە چاوەڕوانكراوەكان
یاسین تەها/توێژەر
ئایا ناسیونالیزمی ئایینیی کوردی هەیە؟
عەتا قەرەداخی
کاریزما و سیاسەت
ئەردەڵان عەبدوڵڵا
هۆکاری ڕاستەقینە بۆ ئەوەی کە تاڵیبان توانی زۆر بە خێرایی دەست بەسەر ئەفغانستاندا بگرێتەوە، ئەو شتەی میدیای لیبراڵی ڕۆژئاوا نایەوێت باسی بکات
سلاڤۆی ژیژەک
لە ئیگلیزییەوە: ڕزگار حەمە ڕەشید
پـــەرلـــــەمـــانـــتـــار و کــــاســــپی تێڕوانینێکی یاسایی
حەبیب محەمەد دەروێش
مەرگەساتی کۆرپەلەیەک..
شێرزاد حەسەن
کاتێك چەكی ئیسلامی دەبێت بە بژاردەیەکی عەقڵانی بەردەم ئیسلامیەکان؟
ئەبوبەکر عەلی
هۆکاری ڕاستەقینە بۆ ئەوەی کە تاڵیبان توانی زۆر بە خێرایی دەست بەسەر ئەفغانستاندا بگرێتەوە، ئەو شتەی میدیای لیبراڵی ڕۆژئاوا نایەوێت باسی بکات
دوو کێشە و چارەسەرێک
نیاز نەجمەدین
مەرگەساتی کۆرپەلەیەک..
شێرزاد حەسەن
بیست ساڵ پاش ١١ی سەپتەمبەر : عێراق وەک شکستە گەورەکەی ئەمەریکا !
د. عادل باخەوان
سەرۆککۆمار..
ئەمجەد شاکەلی
بزوتنەوەی گۆڕان و بایەخی لەئەستۆگرتنی لێپرسراوێتی سیاسی
ئەبوبەكر عەلی
رەگوڕیشەی ناسیونالیزم- نووسینی
عەتا قەرەداخی
لێکترازاندنی ناوماڵی شیعەكان وەک ستراتیژی کورد و سوننە
د نەوزاد ھێتوتی
مروڤ بوونمان لەنێوان بەرداشی ژن سالاری و پیاو سالاریدا..
شەماڵ بارەوانی
بۆ سەربەخۆکان سەرنەکەوتن؟
عەزیز ڕەئووف
کێ شار داده‌مه‌زرێنێت؟ فریشته‌، یان ئیبلیس؟..
کاروان کاکەسوور
بۆچی دەبێت هەمیشە ڕەخنە بگرین؟
ئالان عومەر
مه‌حمود خان ؛ پاڵەوانێک لە شاخەوە بۆ شار
د.موئمین زەڵمی
دیموكراسی.. متمانه‌، یان كورسی ..؟
عه‌داله‌ت عه‌بدوڵا
ئامادەکاریی بۆ دوای کشانەوەی ئەمریکا
پ. د. وەلی مەحمود حەمەد*
بیست ساڵ پاش ١١ی سەپتەمبەر : عێراق وەک شکستە گەورەکەی ئەمەریکا !
د. عادل باخەوان
نە رەش نە سپی لە نێوان زۆرینە و سازانی سیاسییدا
لەیلا عومەر*
پاثۆلۆجی ئیسلامییەکان لەکوردستان ”pathological”
سامانی وەستا بەکر
«نامەیەک لەبارەی لێبوردەییەوە»
شەماڵ بارەوانی
لۆجیکی ئارگیومەنتی فەلسەفی
د. ساماڵ مانیی
ته‌ڵه‌ی ڕه‌یعی و فره‌چه‌شنكردنی ئابووریی ‌هه‌رێم
وته‌یه‌ك له‌باره‌ی كۆتایی سه‌رده‌می نه‌وته‌وه‌
جیهانگیر سەدیق گوڵپی
ڕیفراندۆم و چەمانەوەی بێمەرج
عەتا كەریم
سواڵەیەک بۆ سەر خەرمانی ژیانی میری شاعیرانی کورد
هێندێ زانیاریی نوێ سەبارەت بە نالی
سەڵاح سالار
نەوال سەعداوی...من بەدەنگی بەرز قسە دەكەم
ئامادەكردنی: ئاڤان جەلال
پەڕینەوەی ململانێ سیاسییەكانی هێزە شیعییەكان بۆ باڵە چەكدارەكانیان
یاسین تەها
سەرهەڵدانەوە داعش‌ و كەلێنی ئاسایشی لەعێراق
هەڵۆ ساڵح
جینۆساید: چەکێکی بەهێزی بەکارنەهێنراو لەلایەن کوردەوە !
د.عادل باخەوان
پرۆسەی هەڵبژاردن، لەنێوان بایکۆت و بەشداری کردندا
سەردەشت محەمەد
مەترسی میدیا بۆ سەر ئاسایشی کۆمەڵایەتی
تەرزە جاف
ئه‌فغانستان قوربانی به‌رژه‌وه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كان
نه‌وزادی موهه‌ندیس
پیاوە گەورەکەی مێژووی جاف
عارف باوەجانی
ئیدیولۆژی لیبرالیسم
ناسر ساڵحی ئه‌سڵ
پیاوە گەورەکەی مێژووی جاف
عارف باوەجانی
گەمەی ھەڵبژاردنی ئەمجارەو ترسی لایەنەکان
عەتا قەرەدا‌غی
ئاسایشی كۆمەڵایەتی ڕێگایەک بەرەو کۆمەڵگایەکی ئارام
حەبیب محەممەد جاف
جینۆسایدی فەرهەنگی لە یاسای نێودەوڵەتیی گشتیدا
ئازاد وەڵەدبەگی
لەبارەی کەلتور و رەسەنایەتییەوە ‎
شەهێن نوری
رۆڵی پەروەردە لە پێشكەوتنی تاك و كۆمەڵگەدا‌‌*
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010