ئه‌ردۆغان و هاوڕێكانی
په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر

وه‌ك به‌رایی با بگه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ چه‌مكی (هاوڕێ و هه‌ڤاڵ)، له‌ ئه‌ده‌بیات و فه‌رهه‌نگی سیاسیی و حزبی دنیادا، هاوڕێ وه‌ك چه‌مك، پێناسه‌، پێشگر، رێوشوێنێك بۆ ناساندنی ئه‌ندام و سوژه‌ به‌كار ده‌هێنرێت. (جۆرج ئۆروێڵ) له‌ رۆمانی ١٩٨٤ چه‌مكی Comrade به‌كار دێنێت كه‌ گوزارشت له‌ دۆخێكی تایبه‌تی هاوڕێبوون و پێكه‌وه‌بوون ده‌كات له‌ناو پارتی سیاسی وه‌ك ده‌زگه‌یه‌كی مۆدێرن، كه‌ ده‌كرێت هه‌م مه‌عریفه‌ به‌رهه‌م بێنێت، وه‌ك (فۆكۆ) وێنای ده‌كات و هه‌میش مرۆڤی هاوشێوه‌ و ئه‌ندامی هاوشێوه‌ و بیركردنه‌وه‌ی هاوشێوه‌.
ئاك پارتی و ئه‌ردۆغان ئه‌مڕۆ له‌ ته‌نگژه‌دان، ته‌نگژه‌ به‌ مانای ئه‌وه‌ی چیتر ئاك پارتی وه‌ك حزب و ده‌زگه‌ و هیوا و پڕۆژه‌ له‌ لوتكه‌دا بمێنێته‌وه‌. توركیا ئه‌مڕۆ له‌ چركه‌ساتێكدا ده‌ژی له‌ هه‌موو چركه‌ساته‌كانی رابردووی زیاتر به‌ كێشه‌ و ته‌نگژه‌ و ململانێ ده‌وره‌ دراوه‌، كێشه‌كان وه‌ك راسته‌ هێڵێك له‌ كێشه‌ ناوخۆییه‌كانه‌وه‌ درێژ ده‌بنه‌وه‌ تا ده‌گات به‌ كێشه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی. ئاك پارتی له‌ دوای ٢٠٠١ه‌وه‌ وه‌ك تۆفانێك هات و به‌خێرایی بوو به‌ ده‌سه‌ڵات، بوو به‌ زۆرینه‌، چووه‌ ناو جه‌سته‌یه‌كی سێكیۆلار، بوو به‌ مۆدێل و جه‌سته‌ی خۆی وه‌ك پارت به‌ جه‌سته‌ی شه‌قامی توركییه‌وه‌ گرێ دا. به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێسته‌ ده‌بینرێت شتێكی تره‌، پارچه‌ پارچه‌بوونی جه‌سته‌ و شه‌قامه‌، ئه‌ردۆغان پرۆسه‌ی جیابوونه‌وه‌ی هاوڕێكانی له‌ جه‌سته‌ی پارته‌كه‌ی وه‌ك پرۆسه‌یه‌كی ناشیرین و بێ مانا ده‌بینێت، وه‌ك خیانه‌ت و له‌ت له‌تكردنی جه‌سته‌ی سیاسیی خۆی و حزبه‌كه‌ی ده‌بینێت. وادیاره‌ به‌شێك له‌ هاوڕێ و هه‌ڤاڵه‌ نزیكه‌كانی كه‌ رۆژگارێك به‌یه‌كه‌وه‌ حزبیان وه‌ك بونیاد، ئایدۆلۆجیا، خه‌بات و تێكۆشان به‌ڕێوه‌ ده‌برد، به‌ نیازن جیا ببنه‌وه‌ و بڕۆنه‌ ناو جه‌سته‌یه‌كی تازه‌ی سیاسی.
(عه‌بدوڵا گویل، ئه‌حمه‌د داود ئۆغڵو و عه‌لی باباجان) رۆژگارێك بازنه‌یه‌كی تایبه‌ت بوون له‌ دوای ئه‌ردۆغانه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌مڕۆ ده‌یانه‌وێ وه‌ك سێكوچكه‌یه‌ك ده‌ربكه‌ون و نوێنه‌رایه‌تی مۆدێلێكی تازه‌ی حزبی لیبڕاڵی ئیسلامی بكه‌ن. وه‌ك چۆن ئه‌ردۆغان رۆژگارێك له‌ دوای (نه‌جمه‌دین ئه‌ربه‌كان و گویله‌ن)ه‌وه‌ بوو، دواتر جه‌سته‌ی ئایدۆلۆجی و سیاسییان له‌ یه‌كتر جیابووه‌وه‌. دیوی ناوه‌وه‌ی توركیای ئه‌مڕۆ له‌ بری ئۆرده‌ر و رێكخستن، ئه‌ناركیزم به‌سه‌ریدا زاڵه‌. ئه‌ناركیزم لێره‌ به‌و مانایه‌ دێ كه‌ حكوومه‌ت ناتوانێ له‌گه‌ڵ ناوه‌ند و په‌راوێزه‌كه‌ی له‌ پێوه‌ندیدا بێت. راستییه‌كه‌ی حكوومه‌تی توركیا له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌كته‌ره‌كان له‌ كێشه‌دایه‌. كێشه‌ له‌گه‌ڵ كوردبوون، ناسنامه‌، هاووڵاتیبوون، په‌نابه‌ر، سنوور، هێڵی خزمه‌ت/گویله‌نییه‌كان، رۆژنامه‌نووس، ئازادییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كان.. هتد، ئه‌م دۆخه‌ له‌ توركیا له‌ دۆخی به‌ر له‌ (گرێبه‌ستی كۆمه‌ڵایه‌تی) ده‌چێت. راستییه‌كه‌ی كێشه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی له‌وه‌ زیاترن، ململانێ له‌سه‌ر جیۆپۆله‌تیك و سیستمی به‌رگری و یه‌په‌گه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكا، ململانێ له‌گه‌ڵ یه‌كێتی ئه‌وروپا له‌سه‌ر ناسنامه‌ی ئه‌وروپایبوون و گه‌یشتن به‌ چوارچێوه‌كانی، كێشه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌رمه‌ن له‌سه‌ر رابردوو، كێشه‌ له‌گه‌ڵ عێراق له‌سه‌ر ئاو و ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی.. هتد، توركیا وه‌ك ته‌نگژه‌، وه‌ك یه‌كه‌یه‌كی ئاڵۆز و پڕ ململانێ سه‌ره‌تاكانی ده‌رده‌كه‌وێت. ده‌كرێت هه‌ڵبژاردنی ئه‌مجاره‌ی شاره‌وانییه‌كان به‌ته‌واوی جیۆگرافیای هێز و دابه‌شبوونی فۆڕمێكی تازه‌ی هێز له‌ نێوان ئه‌ردۆغان و هاوڕێكانی ده‌ربخات.400 هه‌زار ئاواره‌ی سووری له‌ توركیا بوون به‌ هاووڵاتی و خاوه‌ن ره‌گه‌زنامه‌، وا دیاره‌ له‌ هه‌ڵبژاردن ده‌بێت به‌شداربن، هێزێكی سیاسی له‌ توركیا بۆ خۆیان دیاری بكه‌ن تا نوێنه‌رایه‌تییان بكات، بۆچوونی زاڵ ئه‌وه‌یه‌ ئه‌م ژماره‌یه‌ له‌ ئاواره‌/تازه‌ هاووڵاتی وه‌ك سه‌رچاوه‌ی ده‌نگ و كورسی به‌كار بهێنرێت. پێ ده‌چێت ئه‌م خه‌یاڵه‌ش زیاتر دۆنكیشۆتییانه‌ بێت، زیاتر له‌ ٥٠ ملیۆن ده‌نگده‌ری توركی مافی ده‌نگدانیان هه‌یه‌، شه‌قام ماندووه‌ به‌ ده‌ست هه‌ڵبژاردن له‌دوای هه‌ڵبژاردنه‌وه‌، هه‌ڵبژاردنی گشتی، شاره‌وانی، سه‌رۆكایه‌تیی، هه‌ڵبژاردن بۆ گۆڕینی سیستم! له‌ ساڵی ٢٠١٤ تا ئێسته‌ هه‌شت هه‌ڵبژاردن له‌ توركیا ئه‌نجام دراون. ده‌نگده‌ر، هاووڵاتی و شه‌قامی توركی بێزاره‌ له‌ فڕێدانی كارت بۆ ناو سندووقه‌كانی ده‌نگدانه‌وه‌.
دووه‌م
ئه‌ردۆغان و سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌
ئێسته‌ یه‌كێك له‌ خه‌مه‌ قووڵ و گه‌وره‌كانی توركیا جگه‌ له‌ ململانێ و كێشه‌ ناوخۆییه‌كانی، كێشه‌كانی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌یه‌تی، سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ به‌مانای ئه‌وه‌ی توركیا ئێسته‌ وه‌ك جۆلانه‌ له‌ نێوان ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا و رووسیادا له‌نجه‌ ده‌كات، له‌ نێوان دوو جه‌مسه‌ر و دوو بلۆك و دوو هێزی گه‌وره‌ی دنیادا نازانێت به‌لای كامیاندا بڕوات و خۆی به‌كام به‌ره‌وه‌ بلكێنێت و په‌نا بۆ كام له‌م كه‌ناڵ و جه‌مسه‌رانه‌ ببات. توركیا له‌ ڕواڵه‌تدا وای پیشان ده‌دات كه‌ به‌نیازه‌ جه‌سته‌ و ناسنامه‌ی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌كه‌ی یه‌كسان بكات به‌ جه‌سته‌ و په‌یكه‌ری سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی بلۆكی رووسیا- چین- ئێران، پێ ده‌چێت مه‌به‌ستی سه‌ره‌كیشی ئه‌وه‌ بێت كه‌ چۆن فشار دروست بكات و نه‌هێڵێت له‌ سووریا ببێت به‌ هێزێكی به‌زیو له‌ به‌رانبه‌ر ئه‌كته‌ره‌كانی تردا. هاوكات به‌نیازه‌ له‌ مانگی حوزه‌یرانی داهاتوودا مووشه‌كی به‌رگری S400 به‌بڕی چوار ملیار دۆلاری ئه‌مه‌ریكی له‌ رووسیا بكڕێت و پرۆسه‌ی كڕینه‌كه‌ به‌ته‌واوی كۆتایی پێ بهێنێت و موشه‌كه‌كه‌ له‌ رووسیا وه‌ربگرێت.
دیاره‌ ئه‌م كرده‌یه‌ زیاتر توركیا دوور ده‌خاته‌وه‌ له‌ ئه‌مه‌ریكا، زیاتر بۆشایی و دابڕان له‌ نێوان توركیا و ئه‌مه‌ریكا دروست ده‌كات. پلانی ئه‌مه‌ریكا و ناتۆ/رێكخراوی هاوپه‌یمانی باكوری ئه‌تڵه‌سی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ سزای ئابووری توركیا بده‌ن و گه‌مارۆی بده‌ن. ئه‌ردۆغان لێره‌ وه‌ك سه‌رۆك له‌بری دامه‌زراوه‌ و ناوه‌نده‌كانی دروستكردنی بڕیار له‌ سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ رۆڵ ده‌بینێت، بڕیار ده‌دات و فۆڕمێك له‌ ناسنامه‌ و دید بۆ وڵاته‌كه‌ی داده‌نێت. جێگۆڕكێ له‌ نێوان رووسیا و ئه‌مه‌ریكادا بۆ توركیا ئاسان نییه‌، هاوكێشه‌یه‌ك نییه‌ به‌بێ بیركردنه‌وه‌ی پێشوه‌خته‌ ده‌ره‌نجامی بۆ ده‌ستنیشان بكرێت، پێ ده‌چێت توركیا سه‌ره‌ڕای ته‌نگژه‌ ناوخۆییه‌كانی، رووبه‌ڕووی ته‌نگژه‌ی ئاڵۆزتر و سه‌ختتری نێوده‌وڵه‌تی ببێته‌وه‌.
15 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Tuesday, April 9, 2019
زیاتر
بۆنه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كان وه‌ك پڕۆژه‌ی به‌رهه‌مێنانه‌وه‌ی شوناس
نوری بێخاڵ
بووکە تەمەن ٢٩ ساڵەکەی داعش گەڕایەوە بەریتانیا
وەرگێڕانی: ڤارین سالح
بە ھەڵە دیاریکردنی شێرپەنجەی کۆڵۆن
وەرگێڕانی:هێرۆ ماهیر
چۆن پارێزگاری لە تەندروستیت دەکەیت
وەرگێڕانی:یۆنان مقداد
زانینی كۆلیسترۆڵ وەك ژمارەی نهێنیت
وەرگێڕانی: شایی یاسین
خەوتن و ئارامی تەندروستبوون
زێوار ئەحمەد
سیستەمی ئابووری هەرێمی كوردستان
ئابووری هەرێم نێچیرێكی باشی ئابوورییە دەرەكییەكانە
سەردار عەزیز
چەمکی ئازادی لە هزری حوکمڕانی کوردیدا
سیروان مەحمود
ئابوری سلێمانی‌و مەترسی هەرەسهێنان
هونەر تۆفیق
هزری سیاسی ئەکادیمیا
د.فایەق گوڵپی
کیم جۆن ئون کۆریای باشوری بە جیهێشت بۆ ڤێتنام بە شەمەندەفەر
وەرگێرانی:شادیار هۆشیار
خۆشەویستی کۆن و نوێ
شانیا بورهان
بۆچی ئەو پیاوانەی کە توانای ٤٠شناویان هەیە تەندروستی دڵیان باشترە؟
وەرگێڕانی: ڕێژین ئیبراهیم
ئاڵاو نیشتمانپەروەری
وەرگێڕانی: بژار ئاوات
‎چی بخورێت پێش ڕاهێنانكردن
وەرگێڕانی: سەفین سەعید
چۆن موزیک دەتوانێت لە هەست و ڕەفتاری مرۆڤدا گۆڕانکاری بکات؟
وەرگێڕانی:ڕێبەر عەبدووڵڵا
"ئەگەر بخزێت، دەکەوێت، ئەگەر بکەوێت، دەمرێت"
وەرگێڕانی: هێڤار هیوا
لەبارەی تەندروستییەوە
وەرگێڕانی: لاڤە یوسف
تەلسکۆپی زەبەلاحی ماجەلان GMT
وەرگێڕانی: زیوار ئەحمەد
کەشتیەکی فریاگوزاری ئەڵمانی ناوی لێنرا (ئالان کوردی)
وەرگێڕانی: ڕەوا فەرمان
بەرنامەی فەیس بووک بەکارهێنراوە بۆ سیخوریکردن
وەرگێڕان:هەرێز تارق
تۆماس ئیسدۆری نوێل سانكر کێیە؟
وه‌رگێڕانی: چۆڤین علی
چین بەخێرهاتنی ساڵی نوێ بەراز دەكات
وەرگێڕانی: دلارا حەمید ڕەشید
چین و هندستان دونیا سەوز دەکەن
وەرگێڕانی: ڕەوا فەرمان
پێوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان و پرسی ئه‌رمه‌نه‌كان وه‌ك قوربانی
په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر
مێژووه‌ نادیاره‌كه‌ی په‌یكه‌ری ڤینۆس دی میلۆ
وه‌رگێڕانی: چۆڤین علی
دیموكراسى كوردى خۆماڵییه‌
یوسف له‌تیف
ڕوسیا لە جیهانی ئینتەرنێت دا دەبڕێت
وەرگێڕانی : هەرێز طارق
رۆژی جیهانی زمانی دایکی و حکوومەتی ئێران
ئیسماعیل ئیسماعیل زادە
هۆشیاریی و ئاگایی
نووسەر: ئیلیان ماگرا
وەرگێڕانی: سایە بەهادین
چۆن لە ژیاندا کۆتای بە بێزاری دەهێنین؟
نووسینی:دەیڤد جی ئایلان
وەرگێڕانی: ڕێبەر عبدلڵە
گەندڵی پەتا کوشندەکە
نەوزاد موهەندیس
زەوی تەختە؟
وەرگێرانی: ڕەوا فەرمان
بنەمای ئایندەسازیی كوردستان لە ڕێگەی ئابووریی سیاسییەوە
د. سامان سۆرانی
‎هێلكه‌یه‌ك ژماره‌ی پێوانه‌ی تۆمار كرد
وەرگێڕانی: سەفین سەعید
کوڕان و کچانی ماڵەوە، سەردەمی قەیرانی خانوبەرە
وەرگێڕانی: ڕوخۆش عبداللە حسین
تەقەکردنی لە دەمی چاوپێکەوتندا
وەرگێران: ڤارین سالح
ڕەخنە و تێڕوانینی ئێمە بۆ ڕەخنە
زانیار بەهاری
گەورەترین ئاگر هەتاوەکو ئێستا لە کالیفۆرنیادا کەوتبێتەوە
ئاکام ئومێد
نەوت و بودجە دوای گەمارۆکان بۆ سەر ئێران
محەممەد عەلیزادە
پەیكەرێك ئازادی بەدەست دەهێنێت
نووسەر: ئالیس یوو
وەرگێڕانی: چۆڤین محمدئەمین
ئەخلاق و سیاسەت لە روانگەی هێندێک لە فەیلەسوفانەوە
مریەم عەلی پوور
حه وت ھونەری خەیالی ڤاتگۆ لەسەرگوڵەبەرۆژە
وەرگێڕانی:شانیا بورهان
ئۆبامای نوێ. . جەنگ یان ئاشتەوایی دەكات؟
عەبدولڕه‌حمان ئەلڕاشد
داعشەکانی مێدیای کوردی
ئامانج شاکەلی
جولێت بینۆچی دەڵێت هارڤی واینستین بەشی خۆی چەشتووە
وەرگێڕانی:روخۆش عەبدوڵا حسێن
لە بارەی وتاری ئەدەبی و وتاری رۆژنامەوانیەوە
ئه‌رسه‌لان ره‌حمان
ئایا داواکەی یەکێتی دادوەران یاساییە؟
پارێزەر /حبیب محمد درویش
وتاری ئەدەبی و ڕۆشنگەری
ژینۆ عەبدوڵڵا
ئینسكلۆپیدیایەك
د.عیزه‌دین مسته‌فا
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010