خۆپیشاندانەكانی عێراق، كۆتا ھەنگاو بۆ ساغبوونەوەی ململانێكان
محەمەد عەلی

لە دوای داگیركردنی كوێت لەلایەن (سەدام حوسێن) سەرۆكی پێشووتری عێراق و ھەڵمەتی گەردەلوولی بیابان و چاوپۆشی لە دووبارە گرتنەوەی دەسەڵات لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە، یەكێك لە ھۆكارەكان بۆ ئەم ئاڵۆگۆڕە لە ھەڵوێستەكانی ئەمەریكا، دەگەڕێتەوە بۆ ئەو ململانێ شاراوەیەی كە لە نێوان ئەمەریكا و ئێراندا ھەبوو سەبارەت بە دواڕۆژی ئەوەی كێ دەسەڵات لە عێراق دەگرێتە دەست.
بە تایبەتی پاش پرۆسەی ئازادكردنی عێراق، بەمەبەست یاخود بێ مەبەست بێ لەبەر دژایەتیی سوننەكان بۆ ھێزە سەربازییەكانی ئەمەریكا، وڵاتانی سوننەی ناوچەكە ھیچ ڕۆڵێكیان پێ نەدرابوو، بەڵام لە كۆتا ھەنگاوەكانی ئەمەریكادا پێدانی ڕۆڵ بوو بە بە وڵاتانی سووننە بە تایبەتی ئوردن و سعوودیە لە عێراق، پێدانی بەشێكی نەوتی كەركوكیش بە ئوردن و بڕیاری سعوودیە بە كردنەوەی دەروازەی سنووری لەگەڵ عێراق و ڕۆیشتن بەو ئاراستەیەی وەبەرھێنانێكی زۆر لە عێراق بكات، ڕاستەوخۆ بە مانای كەمكردنەووی ڕۆڵی ئێرانە لە عێراق، چڕبوونەوەی خۆپیشاندانەكانی ئەم جارە ڕاستەوخۆ لە دوای سەردانەكەی (عادل عەبدولمەھدی) سەرۆكوەزیران بۆ سعوودیە، باشترین بەڵگەن بۆ ئەم بۆچوونە.
لە گفتوگۆكانی پێكھێنانی كابینەكەی (عادل عەبدولمەھدی) ھەموو ھەنگاوەكان بەو ئاراستەیە بوون كە ئەو كەسەی دەبێتە سەرۆكوەزیرانی داھاتوو، لە دەرەوەی حیزبی دەعوە بێت، بۆیە دوورخستنەوەی حیزبی دەعوەی ئیسلامی لە ترۆپكی دەسەڵات لە عێراق، گورزێكی زۆر بەھێز بوو لە ئیمتیدادی ئێران لەم وڵاتەدا درا، بەو ھۆكارەی ئەم حیزبە بڕوای تەواوی بە ویلایەتی فەقیھ و كاریگەری راستەوخۆیان ھەبوو لە كەمكردنەوەی ڕۆڵی ئەمەریكا لە عێراق، بۆیە ناكرێ ئەو ئەگەرە دوور بخەینەوە كە ئەم خۆپیشاندانە كودەتایەك بێ بۆ سەر حكومەت لەلایەن حیزبە ھاوپەیمانەكانی ئێرانەوە، بە تایبەتی دوای نزیكبوونەوەی سەدر لە ئێران ئەم ئەگەرە زۆر نزیكتر دەكاتەوە.
بۆردوومانی راستەوخۆی پێگە و بنكە سەربازییەكانی حەشدی شەعبی نزیك لە ئێران لە عێراق و لێدوانی سەرۆكوەزێرانی عێراقیش، كە دانی نا بەوەی لەلایەن فڕۆكە ئیسڕائیلییەكانەوە بۆردوومانەكان ئەنجام دراون، گورزێكی تر بوو لە پێگەی ئێران درا لە عێراق، بەو ھۆكارەی تاكو ئێستا ئاسمانی عێراق لە ژێر كۆنتڕۆڵی ئەمەریكادایە، كەوابێ ڕەزامەندی بۆ لێدانی حەشدی شەعبی ھەبووە، كاردانەوەی ئێرانیش بەرامبەر ئەم ھەنگاوەی ئەمەریكا خێرا بووە، بۆیە مانۆڕێكی دەستپێكرد بۆ نزیككردنەوەی لایەنە ھاوپەیمانەكانی لە عێراق و كردنەوەی دەروازەی قائمی نێوان عێراق – سووریا، كە ھەنگاوێكی تری ئێرانە بە ئاراستەی ڕێكخستنەوەی جموجۆڵی میلشیاكانی نزیك لەو وڵاتە، بۆ ئەوەی بتوانن باشتر لە نێوان ھەردوو وڵاتدا جووڵە بكەن بۆ ھەموو ئەگەرەكان.
ھەوڵەكان بۆ نزیككردنەوەی ھەولێر و بەغدا لە رێگەی ڕێككەوتن لەسەر بودجەی ساڵی ٢٠٢٠، ئاساییكردنەوەی ڕەوشی ناوچە كوردستانییەكان، جدییەتی ئەمەریكا و ھاوپەیمانەكانی دەردەخات بۆ چارەسەركردنی گشت كێشە ھەڵپەسێردراوەكانی نێوان بەغدا و ھەولێر، ئەمەش بە دڵنیاییەوە ئەنجامەكەی كوردستانێكی بەھێز و سەرۆكوەزیرانێكی بەھێزە لە عێراقدا، گومانیش هەڵناگرێت كە ئەمە لە بەرژەوەندیی ئێران و ھاوپەیمانەكانیدا نییە، بۆیە ھاوكات لەگەڵ دەستپێكردنی خۆپیشاندانەكانی عێراق، جموجۆڵی ھاوكارەكانیان دەستی پێكردووە لە كوردستان، بە جۆرێك ھەندێك لەوانە داوای كشانەوە لە حكومەت و ھەندێكی تریش داوای خۆپیشاندان دەكەن لە پارێزگاكانی ھەرێم.
جیاوازییەكی بەرچاوی ئەمجارە، نەبوونی فتوای مەرجەعییەت بوو بۆ پاڵپشتی لە خۆپیشاندانەكان، كە لە لایەك دەستی حكومەتی كراوە كردووە بۆ بەكارھێبانی گشت ڕێگاكان بە كوشتنی خۆپیشاندەرەكانیشەوە، لە لایەكی ترەوە ئەو ئەگەرە بەھێز دەكات كە مەرجەعییەت لەوە گەیشتووە كە بەرزبوونەوەی ناڕەزایەتییەكان جگە لەوەی لە ژێر كاریگەریی دەرەوەی سنوورەكانە، بۆ تەسفییەی حیساباتی نێوان وڵاتانی بەرژەوەندیخوازیشە، كە عێراق وەك گۆڕەپانێك بەكاردەھێنن بۆ ئەم مەبەستە، بۆیە مەرجەعییەت نایەوێت عێراق ببێتە قوربانیی ململانێكانی نێوان ئەمەریكا و ئێران.
8 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Sunday, September 29, 2019
زیاتر
سەبارەت بە بەڕێوەبردنی ململانێی هزری لە ناو حزبدا
د.كاوە مەحموود
خەڵك لە نێوان بەردەكانی سیزیف و بیلالی حەبەشیدا
عیماد تەیب
بۆچی مرۆڤەکان ئەوەندە ئارەزووی کوشتنی یەکتریان هەیە؟
لوقمان حەوێز
ئاوابوونی خۆری بەختی کوردان (باشووری کوردستان)
فارین پاڵیسی – جوست هیلتەرمەن
و: کەماڵ حەسەنپوور
چل ڕێساکەی شەمسی تەورێزی بۆ عیشق
ئازاد بەرزنجی
کوردستان لە سەرەتاکانی سەدەی ١٩ی زایینی هەتا کۆتایی شەڕی یەکەمی جیهانی
د. کامڕان ئەمین ئاوە
ڕۆشنبیری و کورد و گلەیی
بۆ ئەحمەدی مەلا
سەردار عەزیز
ئومێد لە گەمەی سیاسەتدا
ڕزگار ئەمین نژاد
ئایدۆلۆژیای "ئەزبەنی" و وەهمی نوێکردنەوە
ئومێدحەمەعەلی
قەیرانی ئابووری ئێران و دژکردەوەی خەڵک
ساتیر شنۆیی
بۆ منداڵی کورد لە قوتابخانەکانی کوردستاندا
فێری نووسین و دەربڕینێکی باش نابن؟
سۆران حەمەڕەش
دەوری ئاڵوگۆڕی سیاسیی نێوخۆیی و دەرەکی لەسەر هزری دوکتور قاسملوو
شاهۆ حوسێنی
ئه‌مریكا هه‌ڕه‌شه‌یكرد ئیسرائیل وه‌ڵامی دایه‌وه‌ ! بۆچی؟
غەفور ئەحمەد
دەروێــــش لای حـــــــــافــزی شــــــیــــــــراز
حبیب محمد دەروێش
کورد لەنێوان دوو گوتاری ناکۆکدا
خالید حەیاتی
کیم جۆن ئون سەرۆکی کۆریای باکور بە سەردانێک گەیشتە ڕۆژهەڵاتی ڕوسیا بە مەبەستی کۆبونەوەی لوتکە لەگەڵ پۆتین
و.سەفین حاجی سەعید
بـــڕیارەکــەی یـەکێتی پێـچـەوانـەی دەستــــورەکــەیـــەتــــــی
حەبیب محمد جاف
داعش له‌ بێشكه‌وه‌ تا گۆڕ
بورهان شێخ ڕه‌ئوف
نامە ئەکادیمییەکان
رەمز لە شیعری هاوچەرخی کوردیی کرمانجی خوارووی کوردستانی عێراقدا(١٩٧٠-١٩٩١)
هەرێم عوسمان
هزری پوچگەرایی
سابیر بۆکانی
سەردەمیی میدیای تاریک
ئارام قادر حەمەسور
چەمکی ئازادی لە هزری حوکمڕانی کوردیدا
سیروان مەحمود
(ئیذەیی ذاکتیلی) پەنجەکانی ئیدی
میتۆلۆژیای یۆنانی
بەختیار فەرەج
تەماتە:سەرچاوەیەکی گرنگی خۆراک و تەندروستیە
ڤارین ساڵح
پلانی پەروەردە بۆ ڕاهێنانی کۆمەڵگەی دەروەست
(لە دەلاقەی ڕوانگەکانی ژان ژاک ڕۆسۆوە)
کیشوەر پیرۆتی
پێویستە چەند ئاو بخورێتەوە لە ڕۆژێکدا؟
وەرگێڕان: شادیار ھۆشیار
كورد لە 1.5 ملیۆن بەڵگەنامەی ئەرشیفی عوسمانیدا
ئا: ياسين تەها
تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
کەیوان دروودی
چۆن ئۆباما و ترامپ بوونە هۆی بۆشایی لە خۆرهەڵاتی ناوین
شالۆم لیپنەر
وه‌رگێران بۆ کوردی: که‌ماڵ حه‌سه‌نپوور
ئه‌ردۆغان و هاوڕێكانی
په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر
ئاوابوونی خۆری بەختی کوردان (باشووری کوردستان)
فارین پاڵیسی – جوست هیلتەرمەن
و: کەماڵ حەسەنپوور
بۆنه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كان وه‌ك پڕۆژه‌ی به‌رهه‌مێنانه‌وه‌ی شوناس
نوری بێخاڵ
سیاسەتی دەرەوەی ئێران لە هەناردەکردنی شۆڕشەوە بۆ هاوردەکردنی هەژاری
ئازاد مستۆفی
بە ھەڵە دیاریکردنی شێرپەنجەی کۆڵۆن
وەرگێڕانی:هێرۆ ماهیر
دوالیزمی یاریزانی خۆیی و تیمی بێگانە لە تۆپی پێدا
ژیوار ڕەسوڵی
زانینی كۆلیسترۆڵ وەك ژمارەی نهێنیت
وەرگێڕانی: شایی یاسین
زانیاری و ڕاگەیاندنی ئازاد
هیوا مەجید خەلیل، دکتۆرا لە گەشەسەندنی سیاسی
سیستەمی ئابووری هەرێمی كوردستان
ئابووری هەرێم نێچیرێكی باشی ئابوورییە دەرەكییەكانە
سەردار عەزیز
قەیرانی ئابووری ئێران و دژکردەوەی خەڵک
ساتیر شنۆیی
ئابوری سلێمانی‌و مەترسی هەرەسهێنان
هونەر تۆفیق
دەوری ئاڵوگۆڕی سیاسیی نێوخۆیی و دەرەکی لەسەر هزری دوکتور قاسملوو
شاهۆ حوسێنی
کیم جۆن ئون کۆریای باشوری بە جیهێشت بۆ ڤێتنام بە شەمەندەفەر
وەرگێرانی:شادیار هۆشیار
سه‌رده‌می ئیمام ئۆغلو!
ئاسۆ عه‌بدوللـه‌تیف
بۆچی ئەو پیاوانەی کە توانای ٤٠شناویان هەیە تەندروستی دڵیان باشترە؟
وەرگێڕانی: ڕێژین ئیبراهیم
تێستی په‌سه‌ندكردنی فاشیزم
پژمان شەریعەتی
‎چی بخورێت پێش ڕاهێنانكردن
وەرگێڕانی: سەفین سەعید
ئایا کاک مەسرور دەتوانێت کابینەیەکی جیاواز پێکبێنێت؟
د. رەئوف کەریم پێنجوێنی
"ئەگەر بخزێت، دەکەوێت، ئەگەر بکەوێت، دەمرێت"
وەرگێڕانی: هێڤار هیوا
ئاین لەسەرخانەوە بۆ ژێرخان
خوێندنەوەیەك بۆ هزری سیاسی و رۆشنبیری عەلی شەریعەتی‌
زاهیر محەمەدی
تەلسکۆپی زەبەلاحی ماجەلان GMT
وەرگێڕانی: زیوار ئەحمەد
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010