جەستەی بێدار و درکی خەوتوو!
مەحمود شێرزاد

دەگێڕنەوە رۆژێ کەسێک لە ژێر دارێ، لەسەر کانی و ئاوێکی سازگار خەوتبوو. ئەو هاوڕێیەمان خووی وابوو کە دەخەوت دەمی دەکردەوە. لەو ئان و ساتەدا مارێک دێ و دەچێتە دەمی کابراوە و لەوێوە شۆڕدەبیتەوە بۆ ناوەوە. کابرا خەوی قورسە و وەخەبەر نایە. کەسێکیتر ئاگای لە رووداوەکەیە. پەلاماری کابرا دەدا، بە تووندی رایدەچەكێنێ و هەوڵدەدا لە خەوی هەڵسێنێ، قاچەکانی دەگرێ و کابرا سەرەونخوون دەکا، دیهێنێ و دەبا و رایدەوەشێنی بەشکم مارەکە بێتە دەرەوە، بەڵام نایەتە دەرەوە. هاوڕێکەمان ترساوە، نازانێ چ باسە! بە کابرا دەڵێ بۆ وام لێدەکەی؟ تۆ کێی و کارت بە من چیە؟! ئەویش بە بێ ئەوەی وەڵامی بداتەوە هەروا لێدەدا و ئەمدیو و ئەودیوی پێدەکا، بەڵام سوودی نیە. کابرا هەرچی نان و ئاوی لەبەر دەستێتی دیهێنێ و بە زۆر دەرخواردی کابرای دەدا، ئەوەندەی دەرخوارد دەدا تا دەڕشێتەوە. کاتێ خواردن و خواردنەوەکە هەڵدێنێتەوە، مارەکەش لەگەڵی دێتە دەرەوە. هاوڕێکەمان کە مارەکە دەبینێ ئینجا لە حیکمەتی هەڵسوکەوتی کابرا تێدەگا و سپاسی دەکا.
مەولاناش لە «مەسنەوی مەعنەوی»دا ئەم حیکاتەی بەکارهێناوە. ئەم حیکاتە ئاماژە بە مرۆڤ و واقعیی مرۆڤ دەکا، کۆمەڵێک قفڵی تێدایە دەبێ بکرێنەوە. ئەو هاورێیەمان کە خەوتووە ئاماژەیە بەوەی هەر یەک لە ئێمە ناهوشیارین، خەوتووین و دەممان کردۆتەوە. لەم حاڵەتەدا خۆمان و بەختی خۆمان، بۆی هەیە هەمووشتێکی باش و یان خراپ بێتە ناومانەوە و پێی نەزانین. ئەگەر بە دوو چاوی سەر سەیری خۆمان بکەین بە رواڵەت بەخەبەرین، بەڵام لە راستیدا خەوتووین. ئەم بەخەبەرییە ئێستای مرۆڤ تەنیا جەستەییە، ئەقڵیی نیە. مرۆڤ درکی خەوتووە یان خەویان لێخستووە. خەوتن ئەمەیە نەزانین کێین، نەزانین بۆ لێرەین و نەزانین بەرەو کوێ دەچین. بەخەبەریی ئەمەیە بزانین کێین، بزانین بۆ لێرەین و بزانین بەرەو کوێ دەچین.
مرۆڤی چوارقۆڕنەی دنیا دەمێکە بە دەمی کراوەوە خەوتووە. جار و بار پێشەوایەک، رابەر و رێنیشاندەرێک، رووداوێک، نەخۆشی و ناخۆشییەک دێ رامانچڵەکێنێ و وەخەبەرمان بێنی و خاوێنمان کاتەوە، بەڵام ئێمە خەومان لەوە قورسترە وەخەبەر بێین. ڤایرۆسی کۆرۆنا ئێستا راستەوخۆ دەوری ئەو کابرایە دەبێنێ کە ئاگای لە رووداوی خەوی هاوڕێکەمان و مارەکە بوو.
ڤایرۆسی کۆرۆنا نە نەخۆشییە، نە دوژمنایەتیکردن و تۆڵەسەندنەوەی سروشتە لە مرۆڤ، نە بۆ شەڕ هاتووە، نە کارەساتە و نە…هتد. ئەم ڤایرۆسە چ سروشتی بێ و لە ئاکامی زیدەڕۆییەکانی مرۆڤەوە لە ژینگەی ئاژەڵێکەوە هاتبێ بۆ ژینگەی مرۆڤ، چ دروستکرابێ و ئامانجێکی سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتی لە پشت بێ، هیچ لەو راستییە ناگۆڕێ کە واقعییەکی تایبەتی دروستکردووە، لەگەڵمان دەمێنێتەوە، ئێمەش دەبێ لۆژیکی هەڵسوکەوت لەگەڵ ئەم واقیعە و لەناو واقیعەکەدا بکەین. ئەوەی کە هەقیقەتە ئەمەیە دەبێ لەو خەوە قورسە وەخەبەر بێین. کۆرۆنا وادەکا هەموو ئەو کەسانەی لەسروشت لایانداوە و پەیان بە پێگە و بە بەهای مرۆڤبوون و ژیان نەبردووە، چ بە زیندویی و چ بە مردوویی سروشتی ببنەوە. جا بۆ ئەوەی بە مردوویی سروشتیمان نەکاتەوە تا زیندووین با خۆمان سروشتی بکەینەوە. تاکە رێگەی دروست خۆ سروشتیکردنەوەیە. مرۆڤ دەبێ سروشتی بێ تا بتوانێ لەگەڵ رووداوە سروشتییەکاندا بگونجێ و بەرگە بگرێ. بەڵام هەتا لەو خەوە هەڵنەستین سروشتی نابینەوە.دەبێ درکمان وەخەبەر بێ!
70 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Tuesday, June 16, 2020
زیاتر
کۆرۆنا لە نەخۆشییەکی تێپەڕەوە بەرەو پەتا دەچێت، ئێستە چی بکەین؟
چاوپێکەوتن لەگەڵ: ئالان م نوری
تا ئێستا یەكلانەبووتەوە كۆرۆنا سەربەچ حزبێكە؟
محەمەد نوری
تەعریب بەو شێوەیە راناگیرێت !
شوان داودی
سامانی ئاو وەکو فشارێکی سیاسی
د. مه‌دیحه‌ سۆفی*
هەندێک لە کەلتووری‌ ژیانی‌ کۆچەری‌ کوردەواری‌
د. ئاراس محمد صالح
چاكسازیی ڕاگوزەر
هەردی مەهدی میکە
کوردستانی عێراق لە سیاسەتی گشتیی کۆماری ئیسلامیی ئێران
هه ردی مهدی میکه
ئه ژی ئازاد ئه بوبه کر
بۆچوونی یۆرگن ھابرماس سەبارەت بە كۆرۆنا
و: هەورامان فەریق
له‌ باره‌ی بوێرییه‌كه‌ی مسته‌فا زه‌ڵمییه‌وه‌
د.عرفان مستەفا
گرنگى عەفرین بۆ کورد و تورکیا لە ڕووى سەربازیى و سیاسیەوە
نوسینی: د.ئومێد رفیق
لەنێوان من و تۆدا ئەی دۆست
حەسەن هەمزە
ھەولێر لە بەغدا و بەغداش لە کەنداو
ئه‌و ڕۆژه‌ هات، كه‌‌ ترسمان لێی ھەبوو!
د . زاهیر سوران
پسپۆڕی نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان، سلێمانی
بکەری مێژوویی تاكڕەو!
رزگار عومەر
گەورەم خەڵک چی بکات؟
زه‌به‌نگ به‌هادین
بە تەنیا لە دەرەوەی مێژوودا
کامەران قازی
دەسەڵاتدارێتی بەھێز کامەیە؟
مه‌ریوان وریا قانع
بیرکردنەوەی ڕەخنەیی
لەشکر قادر ڕەسوڵ
دوای دانپیانان چارەسەر چیە؟
د. یوسف محەمەد سادق
بڕیارێكی نا به‌رپرسانه، زیانێكی فره‌ مه‌ترسیدار
د. زاهیر سوران پسپۆڕی
نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان ، سلێمانی .
مەلا نەوزاد .خاوەنی لۆژیکی زانستی !....
پرسەنامەی ناوەندی کەلتوری کۆچ بۆ کۆچی دوایی مەلا نەوزاد ئەندامی دامەزرێنەر و هاوکاری بەردەوام
کۆمەڵگە لە کوێ پەروەردە دەبێت؟
عەبدوڕەحمان ئەحمەد وەهاب
پانۆڕامای نه‌وت
د. محمد امین
پەیوەندی نێوان خۆپیشاندان و گەنجان: ئاگادارکردنەوەیەک بۆ دەستەڵات
ڕێبوار ڕەوف ساڵەح
فاشیزمی تورکی لە لوتکەی مەترسیدا
سەلاح خدر
گەڕانەوە بۆ سەرەتاکان: پەیمانی کۆمەڵایەتیی
مەریوان وریا قانع
هه‌ڵه‌كانى پارتى كوردستانيان وێرانكرد
شێرزاد شێخانى
مەم و زین:
بەردی بنچینەی ناسنامەی کوردە،
وەک خەیاڵێکی نادیار نەتەوە و دەوڵەت نمایش دەکا
عەلی ئەلشامی
وەرگێڕانی:فەریاد فازیل
نوێترین توێژینەوەی ستاندەر لێكەوتەكانی كۆرۆنا لەسەر دەسەڵاتی كوردستان و ئایندەی ئاشكرادەكات
ئالنگاریكردنی (چالێنجی) قەرزەكانی حكومەت
د. نیاز نەجمەدین
له‌ بانگه‌شه‌ی ئابوری سه‌ربه‌خۆوه‌ بۆ بانگه‌شه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا
دانا مه‌نمی
کاشکا کاسپەر (Casper) بوومایە!
ماجد خەلیل
هێشتا گەورەكان ماف ‌و چێژی منداڵان زەوت دەكەن
بارزان شێخ عوسمان
برینی (زۆرینە)ی پەرلەمانی و جوڵەی بەرەنگاربوونەوە!
عەدالەت عەبدوڵڵا
مەرگ بە کۆرۆنا یا بە برسییەتی؟
دانا هەڵەبجەیی
پێشنیارێک بۆ گۆڕینی حوکمداری لەهەرێمدا
حەبیب محەممەد دەروێش
هزری سیاسیی كوردی
ئاراز رەمەزان
ئــــــــــاه ونـــــــزولـــــــەی مــەولــــەوی
حەبیب محەمەد دەروێش
(یەکێتیی) نوێ و کۆسپەکانی بەردەم نوێبوونەوە
نیاز سەعید عەلی
ژنان لە نێوان خواستی بەشداریی سیاسی و بەربەستەكاندا
شاناز هیرانی
بۆچی شەپۆلی كۆرۆنا، لە کەناری سلێمانی لەنگەری گرت؟
د. زاهیر سوران
پسپۆری نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان، سلێمانی
پەیوەندی نێوان مرۆڤ و ژینگەکەی دەبێ چۆن بێت؟
د. مه‌دیحه‌ سۆفی*
خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لە گێژاودایە
نووسینی: مەها یەحیا
وەرگێرانی: حسێن ئەحمەد حسێن
هەوڵێک بۆ نزیکبوونەوە لە ئیکیگای
ڕازی یابانی بۆ تەمەنێکی درێژی بەختەوەرئامێز
ئا: هەرێم عوسمان*
ئەنجومەنی دادوەری دەبێ یاسا جێبەجێ بکات
حاكم شێخ له‌تیف
دورکەوتنەوەی کۆمەڵایەتیی سەرکردەکان لە خەڵک لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
مایكل رۆبن
بە رۆژوبون لە مەعریفە!
د. سه‌ردار عه‌زیز
چاوپێکەوتن لەگەڵ نوام چۆمسکیی لەبارەی پەتای ڤایرۆسی کۆڕۆنا
چاوپێكه‌وتن: كریس بڕووكس
وەرگێڕانی: سەنگەر حەسەن
لێكەوتە ئابوورییەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنا
ئەكیرا كاوامۆتۆ
بژاردە قورسەكانی خوێندن لە سایەی پەتای كۆڤید 19
د.سەڵاح عەزيز
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010