کورد و دیوه‌ شاراوه‌کانی شه‌ڕی جه‌رابلوس
ئومێد مەحمود

ده‌کرێ شه‌ڕی جه‌رابلوس ده‌ستپێک بێت بۆ گۆڕانکاری قوڵ له‌ کێشه‌و مه‌له‌فه‌ ئاڵۆزه‌کانی سوریا و ناوچه‌که‌، و ترازانێکی به‌ قه‌باره‌ی خۆی بخاته‌ هاوسه‌نگی په‌یوه‌ندی لایه‌نه‌کانی هاوكێشه‌ سیاسیه‌کانی سوریا و ناوچه‌که‌.
تورکیا ئه‌و هێڵه‌ سوره‌ی به‌زاند که‌ بۆی دانرابوو، له‌ به‌ره‌به‌یانی 24 ئه‌م مانگه‌دا، به‌بیانوی به‌ره‌نگاری داعش و هێزه‌ کوردییه‌کان، له‌ژێرناوی ئۆپه‌راسیۆنی (قه‌لغانی فورات) ڕه‌وایه‌تی دا به‌ هێرشکردنه‌ سه‌ر جه‌رابلوس و به‌زاندنی سنوری سوریا.
جه‌رابلوس ده‌که‌وێته‌ باکوری رۆژهه‌ڵاتی حه‌له‌ب، له‌سه‌ر که‌ناری ڕۆژئاوای فورات هه‌ڵکه‌وتوه‌. نزیکه‌ی 50 کیلۆمه‌تر ده‌که‌وێته‌ ناوچه‌ی (راعی) سنوری که‌ چه‌ند ڕۆژ پێش ئێستا ئۆپۆزسیۆنی سوریا له‌ژێر ده‌ستی داعش ده‌ریهێنا، که‌ له‌ کانونی دووه‌می ساڵی 2014 ه‌وه‌ کۆنتڕۆڵی کردبوو. ئامانجه‌ لاوه‌کییه‌کانی ئه‌م ئۆپه‌راسیۆنه‌ هه‌رچیه‌ک بن، ئامانجی سه‌ره‌کی تورکیا له‌م هێرشه‌دا ڕێگه‌گرتنه‌ له‌ دروستبوونی قه‌واره‌کی کوردی له‌سه‌ر خاکی سوریا. تورکیا خواستی بوو به‌ر له‌ هێزه‌کانی سوریای دیموکرات بگاته‌ جه‌رابلوس و به‌داگیرکردنی شاره‌که‌ ناوچه‌یه‌کی ئه‌منی له‌نێوان جه‌رابلوس و ئیعزاز دروست بکات و له‌مپه‌ر دروست بکات له‌به‌رده‌م به‌یه‌که‌وه‌ به‌ستنی ناوچه‌ کوردییه‌کان.
زه‌مه‌نێکی درێژه‌ تورکیا دژایه‌تی خۆی بۆ دروستبوونی قه‌واره‌یه‌کی کوردی له‌سه‌ر سنوره‌کانی ده‌ربڕیوه‌، به‌به‌رده‌وامی له‌هه‌وڵی ئه‌وه‌دا بووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ڕێگربێت له‌ به‌یه‌که‌وه‌ گرێدانی ناوچه‌کانی باکور و باوکوری ڕۆژهه‌ڵاتی سوریا له‌گه‌ڵ ناوچه‌کانی عه‌فرین له‌ باشوری خۆرئاوا. چونکه‌ تورکیا باش ده‌زانێت به‌یه‌که‌وه‌ گرێدانی ئه‌م دوو ناوچه‌یه‌ هه‌نگاوێکی یه‌کلایی که‌ره‌وه‌یه‌ بۆ دروستبوونی قه‌واره‌یه‌کی کوردی له‌ سوریا. دوو ڕۆژ به‌ر له‌ ده‌ستپێکی ئۆپه‌راسیۆنه‌که‌ش جێگری سه‌رۆک وه‌زیرانی تورکیا (نعمان کورتولموش) به‌ڕوونی ڕایگه‌یاند که‌ تورکیا ڕێگه‌ به‌ pyd نادات کۆنتڕۆڵی ناوچه‌ سنوره‌کانی نێوان تورکیا و سوریا بکات که‌ درێژایه‌که‌ی 911 کیلۆمه‌تره‌. له‌پشت ڕه‌هه‌نده‌ ئاشکراکانی ئه‌م هێرشه‌، کۆمه‌ڵێک ڕه‌هه‌ندی شاراوه‌ هه‌ن که‌ تاکو ئێستا شی نه‌کراونه‌ته‌وه‌، یان زۆر که‌م قسه‌یان له‌سه‌ر کراوه‌. ئه‌م ره‌هه‌ندانه‌ش سه‌رباری په‌راوێزی و نادیاریان گرنگن و ده‌کرێ به‌ رۆح و بزوێنه‌ری ‌شه‌ڕی جه‌رابلوس دابنێرین: یه‌کێک له‌ ڕه‌هه‌نده‌ شاراوه‌ی ئه‌م ‌هێرشه‌ پوه‌ستبوونه‌ به‌ بارودۆخی ناخۆی تورکیا. به‌مانایه‌کی تر به‌ر له‌وه‌ی بڕیاری ‌هێرشه‌که‌ گۆڕاو جێگیره‌ سیاسیه‌کانی ڕه‌وشی سوریا کاریگه‌ریان له‌سه‌ری هه‌بێت به‌ر له‌وه‌ له‌ژێر کاریگه‌ری ڕووداوه‌ ناوخۆییه‌کانی تورکیادا بووه‌. ئاشکرایه‌ دوای کوده‌تای 15 حوزه‌یرانی ڕابردوو حکومه‌تی تورکیا دینامیکیه‌تی سیاسی له‌سه‌ر ئاستی ناخۆ و ده‌ره‌وه‌دا په‌یڕه‌و ده‌کات. پارتی دادوگه‌شه‌پێدان به‌پاڵپشتی هه‌ندی لایه‌نی ئۆپۆزسیۆن هه‌ڵمه‌تێکی به‌رفراوانی پاککردنه‌وه‌ی له‌سوپا و ده‌زگا میرییه‌کانی تر ده‌ستپێکردووه‌. ئامانج له‌م هه‌ڵمه‌ته‌ش به‌تایبه‌ت له‌ بواری سوپادا که‌مکردنه‌وه‌ی ڕۆڵ و ملکه‌چکردنی سوپایه‌ بۆ ده‌سه‌ڵاتی جێبه‌جێکردن و پارتی دادوگه‌شه‌پێدان. بڕیاری شه‌ڕی جه‌رابلوس و به‌زاندنی سنور له‌ ئێستادا به‌ ته‌نیا په‌یوه‌ندی به‌ گونجاوی هه‌ڵوێست و ڕێککه‌وتنه‌ هه‌رێمی و نێوده‌وڵه‌تییه‌کانه‌وه‌ نیه‌، زیاتر په‌یوه‌ندیداره‌ به‌ ئه‌و هاوسه‌نگییه‌ی له‌ ئێستادا له‌نێوان سوپا و ده‌سه‌ڵاتی جیبه‌جیکردن هه‌یه‌. به‌پێی هه‌ندی زانیاری ئه‌و ڕێگریانه‌ی پێشتر له‌به‌رده‌م تورکیا هه‌بون بۆچوونه‌ ناو جه‌رابلوس، به‌ته‌نیا ڕێگری ده‌ره‌کی نه‌بوون، به‌ڵکو کۆمه‌ڵێک له‌ بڕیار به‌ده‌ست و فه‌رمانده‌کانی سوپا ده‌ستیان له‌م ڕێگریانه‌دا هه‌بووه‌، به‌ڵام دوای کوده‌تای حوزه‌یرا‌نی ڕابردوو نیوه‌ی فه‌رمانده‌کانی سوپا گۆڕاون و سوپا ئه‌و هێزه‌ی جارانی نه‌ماوه‌ ئێستا زیاتر له‌جاران له‌ژێر فه‌رمانی حکومه‌تدایه‌.
تورکیا و به‌تایبه‌ت پارتی دادوگه‌شه‌پێدان له‌ڕێگه‌ی ئه‌م ‌هێرشه‌وه‌ جگه‌ له‌ په‌یامی زاڵبونی ئیراده‌ و ئه‌جێندای خۆی به‌سه‌ر سوریادا ده‌یه‌وێت په‌یامی زاڵبونی به‌سه‌ر کوده‌تا و پشێویه‌کانی ناخۆ بدات و له‌م ڕوانگه‌وه‌ ئه‌و که‌سه‌ی فه‌رمانده‌ی ‌هێرشی جه‌رابلوسه‌ که‌سێکه‌ به‌ناوی (زکانی ئه‌کسقالی) وه‌ک ڕۆژنامه‌ی حوریه‌ت ئاماژه‌ی پێداوه‌ (ئه‌کسقالی) یه‌کێکه‌ له‌وانه‌ی شکستی به‌ کوده‌تاکه‌ی حوزه‌یرانی ڕابردوو هێناوه‌، به‌هۆی ئه‌وه‌ی فه‌رمانی کردووه‌ به‌ که‌سێک به‌ناوی (عمر خالص) ‌ یه‌کێک له‌ سه‌رکرده‌ی کوده‌تاچیه‌کان به‌ناوی (سمیح ترزی) بکوژێت و ڕێگری بکات له‌ چوونه‌ ژووره‌وه‌ی هێزی کوده‌تاچییه‌کان بۆ ناو باره‌گای هێزه‌ تایبه‌ت.
ڕه‌هه‌‌ندێکی تری شاراوه‌ی شه‌ڕی جه‌رابلوس ده‌رخستنی ناکۆکی نێوان تورکیا و سعودیه‌یه‌، ماوه‌یه‌که‌ و به‌تایبه‌ت دوای کوده‌تاکه‌ی مانگی ڕابردووی تورکیا درز که‌وتۆته‌ په‌یوه‌ندییه‌کانی تورکیا و سعودیه‌، ناوه‌نده‌ میدیاییه‌کانی سه‌ر به‌ سعودیه‌‌ خۆیان نه‌ پاراستوه له‌ هێرشکردنه‌ سه‌ر تورکیا. پێشتر ئه‌م دوو وڵاته‌ خاوه‌ن یه‌ک بۆچوون بوون له‌سه‌ر کێشه‌ی سوریا، به‌ڵام ئێستا و به‌تایبه‌ت دوای ئه‌وه‌ی تورکیا بۆچوونی له‌سه‌ر ئه‌سه‌د گۆڕا، و ڕازی بوو به‌مانه‌وه‌ی له‌ قۆناغی گواستنه‌وه‌، به‌ڵام سعودیه‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌ک ئاماده‌ نیه‌ له‌هیچ بارودۆخێکدا و له‌ژێر هه‌رناوێکدا مانه‌وه‌ی ئه‌سه‌د قبوڵ بکات.
ئه‌م ناکۆکیه‌ش به‌ڕوونی ڕه‌نگدانه‌وه‌ی هه‌بووه‌ له‌سه‌ر ئه‌و لایه‌نه‌ ئۆپۆزسیۆنانه‌ی ئه‌م دوو وڵاته‌ هاریکاریان ده‌که‌ن.‌ قازی سوپای فه‌تح که‌ له‌ سعودیه‌وه‌ کۆمه‌کی مادی ده‌کرێن نیگه‌رانی خۆی نه‌شاردۆته‌وه‌ له‌ناکۆکی نێوان گروپه‌ چه‌کداره‌کانی نه‌یاری ڕژێمی ئه‌سه‌د له‌ باکور و هه‌ندی لایه‌نی ده‌رکی به‌تایبه‌ت تورکیای تۆمه‌تبار کردووه‌ به‌ نانه‌وه‌ی ئه‌م ناکۆکیانه‌.
سه‌رباری ئه‌مانه‌ش هه‌ندێ زانیاری ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌که‌ن که‌ به‌شێک له‌ که‌تیبه‌کانی سه‌ر به‌ سوپای ئازاد که‌ له‌ لایه‌ن تورکیاوه‌ پشتگیری ده‌کرێن بێزاری خۆیان له‌ ده‌ستدرێژی و جموجۆڵه‌کانی سوپای فه‌تحی سه‌ربه‌ سعودیه‌ نه‌شاردۆته‌وه‌. ده‌کرێ ئه‌م گۆڕانکاریانه‌ وه‌ک سه‌ره‌تای ناکۆکی نێوان سعودیه‌ و تورکیا له‌قه‌م بدرێن.
ده‌کرێ کورد سود له‌م ناکۆکیانه‌ وه‌ربگرێت له‌رێگه‌ی ده‌ربڕینی هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ سعودیه‌. له‌به‌ر زۆر هۆکاری سیاسی و مه‌زهه‌بی، زحمه‌ته‌ کورد بتوانێت بۆماوه‌یه‌کی درێژ له‌په‌یوه‌ندی ستراتیژی بێت له‌گه‌ڵ سعودیه، هه‌ر هه‌ماهه‌نگیه‌کیش له‌ ئێستادا بکرێت ته‌نیا تاکتیکه‌ و ده‌کرێ به‌شێوه‌یه‌کی خێرا دوو ئامانج به‌ده‌ستبهێنیت، یه‌که‌م: گوشارێکی زیاتر ده‌خاته‌ سه‌ر تورکیا و دوور نیه‌ تورکیا به‌ ئه‌جێنداکانی خۆی له‌به‌رامبه‌ر خۆرئاوای کوردستاندا بچێته‌وه‌. دووه‌م: ئه‌م هه‌ماهه‌نگییه‌ وا ده‌کات کورد له‌م گۆشه‌گیرییه‌ هه‌رێمی و نێوده‌وڵه‌تیه‌ی تێیکه‌وتوه‌ تاڕاده‌یه‌ک ده‌ربازی بێت و گوشاری زیاتر بخرێته‌ سه‌ر ئێران که‌ پێشتر له‌به‌ره‌ی کورد بووه‌، ئێستا له‌ژێر کاریگه‌ری هه‌لومه‌رجی نوێ په‌ریوه‌ته‌وه‌ به‌ره‌ی تورکیا. زانیارییه‌کانیش ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه ‌ده‌که‌ن له‌چه‌ند ڕۆژی ڕابردوودا سعودیه‌ له‌به‌رامبه‌ر جه‌نگانی دژی هێزه‌کانی سوریا له‌ حه‌سه‌که‌ به‌فه‌رمی پێشناری هاوکاری و هه‌ماهه‌نگیان بۆ pyd کردووه‌.
583 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Thursday, October 13, 2016
زیاتر
نوێنەری تراژیدیا نەک کوردبوون
تێگەیشتنێکی جیاواز لە نادیە موراد
ئەحمەد ڕەسول
(شەریعەتی)، بیرمەندی ئازادی
نووسینی: د. ئیحسان شەریعەتی
حکومەت هی کێیە؟
ناسک ئەحمەد
(شەریعەتی) بت نییە
گفتوگۆ لەگەڵ (موجتەبا موتەههەری)
كوڕی مورتەزا موتەههەری
وەرگێڕانی: رێبوار كوردستانی
ناسیۆنالیزم بۆ گەلێکی چەوساوە
بەهرۆز جەعفەر
لە (شەریعەتی)یەوە لەبارەی مردنی شەریعەتی
نووسینی: عــەبدولكەریم سروش
شکستی سۆسیالیزم و ئەزموونی سۆڤیەت
میران قادر ئەحمەد
تەنیایی یان جیایی؟
نووسینی: د. عەلی شـەریعەتی
خه‌ونی سه‌ربه‌خۆیی کورده‌کان له‌ هه‌موو کاتێک دوورتر ده‌نوێنێت
ده‌یڤید گاردنر
وه‌رگێڕان له‌ فارسییه‌وه‌: سروور خدری
عەلی شەریعەتی ..
ئەو كەسەی هەموو رۆژێك تیرۆر دەكرێت!
نووسینی: حەبیب محەممەد دەروێش
لەیادی (233) ساڵەی لەدایك بونی مەولانا خالیدی نەقشبەندی شارەزووری دا
نوێخوازێك لەئاییندا و عەدالەت خوازێك لە ژیاندا
مەولانا لەسلێمانیەوە بۆ هندستان
حبیب محمد دەروێش
رۆڵی ( شەریعەتی )
لە خەباتی ئیسلامی پێشەوتووخوازی لە ئێران 1965 - 1977
نووسینی: وەلید محمود عەبدونناسر
وەرگێڕانی: بـــەرزانی مەلا تـەها
سیاسەتی خاوەن مەرجەعییەتی دینیی
بەبێ دەوڵەتی ئیسلامی ئایا پارتی دادوگەشەپێدانی توركی دەبێت بە مۆدێلێك بۆ ئیسلامیستەكانی عەرەب؟(1)
نووسینی: ئەحمەد ت. كۆرۆ(2)
وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها
دكتۆر عەلی شەریعەتی
پیاوێك هێشتاش لە ئاسمانی دنیای رۆشنبیریدا دەدرەوشێتەوە
نووسینی:موسعەب ئەدهەم
هەنگاوەكانی پێش ئاشتی لە توركیا
حەبیب محەمەد دەروێش
کتێبی بزووتنەوەی ژنان(فێمینیزم)
نووسینی ئاندرێ میشێل
تورکیا لە شەڕی داعشدا، دەوری پاکستان لە بەرابەر تاڵیبان دەبینێ؟
شێرکۆ جیهانی
سەرهەڵدانى چەپ (له‌ عێراق و ناوچه‌كه‌ و جيهاندا)
دكتۆر عه‌لى ئه‌سه‌دى
وەرگێڕانى: ناجى ئەفراسیاو
تورکیا لە دوو ڕێیانی شەڕو ئاشتیدا
نووسینی : بورھان شێخ رەئوف
ئوستورە و ئەفسانە و دین
زه‌رده‌شت نوره‌دين
ئەزموونی شیعری شۆڕشگێڕیی کوردی
عەبدولخالق یەعقووبی
یەعقوبیزم و سڵەمینەوەى کرێکاران
فلاديمێر لینین
له‌ ئينگڵيزييه‌وه‌: سەرکەوت جەلیل
ێڕانەوە له‌ نێوان گه‌شه‌کردن و دابڕان‎دا
سه‌یدقادرهیدایه‌تی
تارماييه‌كانى هيدايه‌ت
موراد فه‌رهادپور
و. وه‌ليد عومه‌ر
هزری نوێخوازانه‌ له‌ شیعری بێكه‌سدا
سه‌دیق سه‌عید رواندزی
قەیرانى دارایى لە کۆڵى سەرمایەدارى نابێتەوە
تۆم برۆمبێڵ
وه‌رگێڕانى: ئارى مەحمود
عەقڵی كوردی و هزری رۆژئاوایی!
عادل قادری
هەموو جێيه‌ك، جیهانى سێیەمە! ئ
ەنتۆنیۆ کابالیرۆ[1]
وه‌رگێڕانى: كه‌يوان نورى
ليبراڵيزم و ڕيشه‌ى قه‌يران و بارگرژييه‌كان
نوسينى: سه‌مير ئه‌مين
وه‌رگێڕانى: ناجى ئه‌فراسياو
هەڵوێستی توركیا
لە فیدراڵیزمی هەرێمی كوردستانی عێراق
ی. سەرپەرشتیار: وەسمی محەممەد ئەلشمەری ی. توێژەر: محەممەد حازم حامید
وەرگێڕانی: حەسەن حسێن
نیولیبراڵيزم پێشه‌كيی كتێبی "كورته‌مێژووی نیولیبراڵیزم"
داڤید هارڤه‌ی
وه‌رگێڕانى: هاوار محه‌مه‌د
سیاسەتی خاوەن مەرجەعییەتی دینیی
بەبێ دەوڵەتی ئیسلامی
ئایا پارتی دادوگەشەپێدانی توركی دەبێت بە مۆدێلێك بۆ ئیسلامیستەكانی عەرەب؟
نووسینی: ئەحمەد ت. كۆرۆ
وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها
نيوليبراڵيزم چيه‌؟
ئه‌ليزابێت مارتێنز/ئاڕنۆڵدۆ گارسيا
و: وه‌ليد عومه‌ر
ئیشكالییەتی ئاشتی لە توركیا
هەڤپەیڤین لەگەڵ د. شێركۆ كرمانج مامۆستای زانكۆ، لە زانكۆی ئۆتارا
هەڤپەیڤین: هەرێم عوسمان
قه‌یرانه‌ ئابوری و فیكريیه‌ جیهانییه‌كانی نیولیبراڵیزم
نوسینى: دكتۆر سه‌باح قودورى
و. ئه‌يوب حه‌سه‌ن
سیاسەتی توركیا بەرانبەر بە باكووری عێراق
گرفت و ئاسۆ ئایندەییەكان
ن.د. بیل پارك و: سان بەرزان ئەحمەد
زمان و دەوڵەت
عەتا قەرەداغی
سیاسەتی كەمالی لە توركیا بەرانبەر بە كورد
لە 1918 - 1926
سامان مستەفا رەشید
ڕۆڵ و گرینگی زمانی زگماکیی بۆ نەتەوەی کورد!
ئاریتما موحەممەدی
سیاسەتی كەمالی لە توركیا بەرانبەر بە كورد
لە 1918 - 1926
سامان مستەفا رەشید
کۆمەڵگەی کوردیی فەیسبوك..
پێوەندییە نوێیەکانی مرۆڤی کوردی بە دیموکراسیەوە
دکتۆر عادل باخه‌وان*
توركیا: چارەسەركردنی كێشەی كورد و دینامیكە هەرێمییەكان
نووسینی: ئۆمیر تاشـبینار(*)
وەرگێڕانی: مەهاباد قادر
زمانی ئاماژە،
یان زێدەڕۆیی لێکدانەوەو ھەڵواسینی تیۆر بەدەقدا
مەحمود عبداللە
لە پەراوێزی پڕۆسەی ئاشتی تورك و كورددا
توركیا و موعەممای پرسی كورد دەرگیریی و كاریگەرییەكان
لە پێوەندییە دەرەكییەكانی توركیادا
نووسینی: ئۆفرا بێنگیۆ
وەرگێڕانی لە ئینگلیزییە وە: ماجید خەلیل
ژمارەی ئایندەی گۆڤاری کۆچ
سیاسەتی حكومەتەكانی توركیا و
رەوشی گشتی كوردستانی باكوور
عەلی حاجی زەڵمی
فەلسەفەی نزا
ئاگایی، عیشق، نیاز و جیهاد لە نزادا
نووسینی: د. عەلی شەریعەتی
وەرگێڕانی: لیان ســـەییدی
خەباتی سیاسی و چەداری شێخ مەحمود
لە هاوكێشە و پلانە سەربازییەكانی بەریتانیا 1914 - 1922
ئەحمەد باوەڕ
(شەریعەتی) كێ بوو، چی وت؟
گفتوگۆ لەگەڵ (د. سروش دەباغ)
سەرژمێری گشتی حەشیمەت و خانووبەرە
ساڵی (90) ی هەتاوی لە سیاسەتی قەومی نابەرانبەرەوە بۆ نۆڵیكردنی قەومی
خالید عەلیزادە
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ
سێ کتێبی نوێی بەچاپ گەیاند، کە ئەمانەن:
١ـ (بادیەی عیشق) ئامادەکردنی (حەبیب دەروێش)
٢ـ (سوننەکانی ئێران) وەرگێڕانی (بەرزان مەلا تەها)
٣ـ (نالی شیکاری فەلسەفی دەرونی) نووسینی (هەرێم عوسمان)
تەواوی ئەم کتێبانە ئیستا لە کتێبخانەکاندا دەستەکەوێت
govari koch| All rights reserved © 2010