تەماتە:سەرچاوەیەکی گرنگی خۆراک و تەندروستیە
ڤارین ساڵح

تەماتە کە سەربە خێزانی باینجانە،مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ئەمەریکای باشور.سەرەڕای ئەوەی کە بەرهەمێکی میوەییە بەڵام وەک سەوزەش دەخورێت.تەماتە سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندی دژە ئۆکسیدە کە زۆر بەسودە بۆ تەندروستی مرۆڤ لەوانە کەمکردنەوەی ئەگەری توشبوون بە نەخۆشیەکانی دڵ ونەخۆشی شێر پەنجە.هەروەها سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندی ڤیتامین س و ک و پۆتاسێۆم و فولاتیشە.تەماتە لە کاتی پێگەشتنیدا ڕەنگەکەی سورە و دەشکرێت ڕەنگی جیاوازی تریش وەرگرێت وەک زەرد،پرتەقاڵی،سەوز و ئەرخەوانی،وە زیاد لەوانەش تەماتە دەکرێت هەڵگری ڕەنگ وتامی جیاوازی تریش بێت،لەم بابەتەدا ئاشنادەبن بە سودە گرنگەکانی تەماتە. ڕاستی خۆراکی
ئاو بڕی %95 تەماتە پێک دەهێنێت و کاربۆهایدرات و فایبەریش %5 .
لەهەر 100 گم تەماتەی کاڵدا ئەم ماددە خۆراکیانەی خوارەو بونیان هەیە:
کالۆری 18 ئاو %95
پرۆتین 0.9گم
کاربۆهایدرات 3.9گم
شەکر 2.6 گم
فایبەر 1.2گم
چەوری 0.2گم کاربۆهایدرات
کاربۆهایدرات ڕێژەی %4 تەماتەی کاڵ پێک دەهێنێت،کە دەکاتە ڕێژەی 5گم لە کۆی 123 لە تەماتە. وە شەکرە سادەکانی وەک گلوکوز و فرەکتوز نزیکی %70 کاربۆهایدراتەکە پئک دەهێنن فایبەر تەماتە سەرچاوەیەکی باشی فایبەرە،بە جۆرێک لە هەرتەمەتەیەکی ئاساییدا ڕێژەی 1.5 فایبەر هەیە، کە %87 ئەو فایبەرە بریتین لە هيميسيلوز ، سليلوز ، ولجنين ناتوێنەوە ڤیتامین و کانزاکان
تەماتە بە سەرچاوەیەکی گرنگی بەشێک لە ڤیتامین و کانزاکان دادەنرێت لەوانە: ڤیتامین C:سەرچاوەیەکی بنەڕەتی خۆراکیە و دژە ئۆکسیدە،بە جۆرێک لە هەر تەمەتەیەکی ئاساییدا %28 وزەی بەکارهێنراوی ڕۆژانە مان بۆ دەگەڕێتەوە پۆتاسێۆم:ناسراوە بە سەرچاوەی بنەرەتی کانزاکان و زۆر بەسودە بۆ پاراستنی پەستانی خوێن و دڵ لە نەخۆشیەکانی. ڤیتامین K:ناسراوە بە فیڵۆکوین،کە زۆر گرنگە بۆ پاراستی خوێن لە مەین و هەروەها تەندروستی ئێسکەکانی لەش فولایت(B8):یەکێکە لە جۆری ڤیتامین B،کە زۆر چالاک کردنی خانە ناوەکیەکان، هەروەها زۆریش بە سوودە بۆ ئافرەتانی دوگیان. تەماتە سەرچاوەیەکی گرنگی خۆراکیەو دەوڵەمەندە بە کانزاو ڤیتامین و فایبەر کە زۆر پیویستن بۆ پاراسنتی تەندروستی لە شمان .
29 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |    
زیاتر
پێویستە چەند ئاو بخورێتەوە لە ڕۆژێکدا؟
وەرگێڕان: شادیار ھۆشیار
داعشەکانی مێدیای کوردی
ئامانج شاکەلی
تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
کەیوان دروودی
لە بارەی وتاری ئەدەبی و وتاری رۆژنامەوانیەوە
ئه‌رسه‌لان ره‌حمان
ئه‌ردۆغان و هاوڕێكانی
په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر
وتاری ئەدەبی و ڕۆشنگەری
ژینۆ عەبدوڵڵا
بۆنه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كان وه‌ك پڕۆژه‌ی به‌رهه‌مێنانه‌وه‌ی شوناس
نوری بێخاڵ
بووکە تەمەن ٢٩ ساڵەکەی داعش گەڕایەوە بەریتانیا
وەرگێڕانی: ڤارین سالح
بە ھەڵە دیاریکردنی شێرپەنجەی کۆڵۆن
وەرگێڕانی:هێرۆ ماهیر
چۆن پارێزگاری لە تەندروستیت دەکەیت
وەرگێڕانی:یۆنان مقداد
زانینی كۆلیسترۆڵ وەك ژمارەی نهێنیت
وەرگێڕانی: شایی یاسین
خەوتن و ئارامی تەندروستبوون
زێوار ئەحمەد
سیستەمی ئابووری هەرێمی كوردستان
ئابووری هەرێم نێچیرێكی باشی ئابوورییە دەرەكییەكانە
سەردار عەزیز
چەمکی ئازادی لە هزری حوکمڕانی کوردیدا
سیروان مەحمود
ئابوری سلێمانی‌و مەترسی هەرەسهێنان
هونەر تۆفیق
هزری سیاسی ئەکادیمیا
د.فایەق گوڵپی
کیم جۆن ئون کۆریای باشوری بە جیهێشت بۆ ڤێتنام بە شەمەندەفەر
وەرگێرانی:شادیار هۆشیار
خۆشەویستی کۆن و نوێ
شانیا بورهان
بۆچی ئەو پیاوانەی کە توانای ٤٠شناویان هەیە تەندروستی دڵیان باشترە؟
وەرگێڕانی: ڕێژین ئیبراهیم
ئاڵاو نیشتمانپەروەری
وەرگێڕانی: بژار ئاوات
‎چی بخورێت پێش ڕاهێنانكردن
وەرگێڕانی: سەفین سەعید
چۆن موزیک دەتوانێت لە هەست و ڕەفتاری مرۆڤدا گۆڕانکاری بکات؟
وەرگێڕانی:ڕێبەر عەبدووڵڵا
"ئەگەر بخزێت، دەکەوێت، ئەگەر بکەوێت، دەمرێت"
وەرگێڕانی: هێڤار هیوا
لەبارەی تەندروستییەوە
وەرگێڕانی: لاڤە یوسف
تەلسکۆپی زەبەلاحی ماجەلان GMT
وەرگێڕانی: زیوار ئەحمەد
کەشتیەکی فریاگوزاری ئەڵمانی ناوی لێنرا (ئالان کوردی)
وەرگێڕانی: ڕەوا فەرمان
بەرنامەی فەیس بووک بەکارهێنراوە بۆ سیخوریکردن
وەرگێڕان:هەرێز تارق
تۆماس ئیسدۆری نوێل سانكر کێیە؟
وه‌رگێڕانی: چۆڤین علی
چین بەخێرهاتنی ساڵی نوێ بەراز دەكات
وەرگێڕانی: دلارا حەمید ڕەشید
چین و هندستان دونیا سەوز دەکەن
وەرگێڕانی: ڕەوا فەرمان
پێوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان و پرسی ئه‌رمه‌نه‌كان وه‌ك قوربانی
په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر
مێژووه‌ نادیاره‌كه‌ی په‌یكه‌ری ڤینۆس دی میلۆ
وه‌رگێڕانی: چۆڤین علی
دیموكراسى كوردى خۆماڵییه‌
یوسف له‌تیف
ڕوسیا لە جیهانی ئینتەرنێت دا دەبڕێت
وەرگێڕانی : هەرێز طارق
رۆژی جیهانی زمانی دایکی و حکوومەتی ئێران
ئیسماعیل ئیسماعیل زادە
هۆشیاریی و ئاگایی
نووسەر: ئیلیان ماگرا
وەرگێڕانی: سایە بەهادین
چۆن لە ژیاندا کۆتای بە بێزاری دەهێنین؟
نووسینی:دەیڤد جی ئایلان
وەرگێڕانی: ڕێبەر عبدلڵە
گەندڵی پەتا کوشندەکە
نەوزاد موهەندیس
زەوی تەختە؟
وەرگێرانی: ڕەوا فەرمان
بنەمای ئایندەسازیی كوردستان لە ڕێگەی ئابووریی سیاسییەوە
د. سامان سۆرانی
‎هێلكه‌یه‌ك ژماره‌ی پێوانه‌ی تۆمار كرد
وەرگێڕانی: سەفین سەعید
کوڕان و کچانی ماڵەوە، سەردەمی قەیرانی خانوبەرە
وەرگێڕانی: ڕوخۆش عبداللە حسین
تەقەکردنی لە دەمی چاوپێکەوتندا
وەرگێران: ڤارین سالح
ڕەخنە و تێڕوانینی ئێمە بۆ ڕەخنە
زانیار بەهاری
گەورەترین ئاگر هەتاوەکو ئێستا لە کالیفۆرنیادا کەوتبێتەوە
ئاکام ئومێد
نەوت و بودجە دوای گەمارۆکان بۆ سەر ئێران
محەممەد عەلیزادە
پەیكەرێك ئازادی بەدەست دەهێنێت
نووسەر: ئالیس یوو
وەرگێڕانی: چۆڤین محمدئەمین
ئەخلاق و سیاسەت لە روانگەی هێندێک لە فەیلەسوفانەوە
مریەم عەلی پوور
حه وت ھونەری خەیالی ڤاتگۆ لەسەرگوڵەبەرۆژە
وەرگێڕانی:شانیا بورهان
ئۆبامای نوێ. . جەنگ یان ئاشتەوایی دەكات؟
عەبدولڕه‌حمان ئەلڕاشد
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010