چەمکی ئازادی لە هزری حوکمڕانی کوردیدا
سیروان مەحمود

پاش تێپەربوونی ماوەیەکی زۆر بەسەر تاقیکردنەوەی حوکمڕانی کورد لە باشوری کوردستاندا ، دەبینین ئەم حوکمڕانییە پڕە بە کەلێن و کەموکوڕی جۆراو جۆر و هاوکات مافی ئازادیەکانی تاك و کۆمەڵ لەسایەیدا شێوێندراوە و لە بەها ڕاستەقینەکەی بەتاڵکراوەتەوە، مۆدیلی حوکمڕانی کورد لەم پارچەیەدا و لە پاش ڕزگار بوونی لە چنگی دەسەڵاتی داگیرکەر و ڕەفتارەکانی، دەبوایە نموونەیەکی پڕ بەهای مافە ئازادی و دیموکراسیەکان بوایە، مۆدیلێکی دووبارە بوایە بۆ میللەتانی تینوی ئازادی، بەڵام لە زۆر ڕووەوە پێچەوانەکەی ڕاستە.
حوکمڕانیی ئەمڕۆی هەرێمان بە هەمو پێوەرێك ولە زۆربەی بوارەکاندا لە پۆلینی شکستخواردوەکاندایە، ئەگەر چی لە هەندێ بواردا کارەکانی ئەرێنی بووە، بەڵام ناگاتە ئاستی لایەنی کەمی ویستی گەلی کورد کە بەر لەهەر داخوازیەك ئەوا تینوی بەدیهێنانی ئازادی تاك و کۆمەڵەکەیەتی، ئەو ئازادییەی کە لە فەرهەنگی دەسەڵاتی حوکمڕانی کوردا مانایەکی دیکەی پێ بەخشراوە و کراوەتە بابەتێکی چەواشەکاری بۆ شەرعیەت پێدانی قۆرخکاری دەسەڵات و سەپاندنی هەژمونی سیاسی و تاکڕەوی.
ئازادی بایەخێکی ژیاری بێ هاوتایە بۆ تاقیکردنەوە نوێکانی میللەتانی تازە ڕزگاربوو لە دەسەڵاتی ڕژێمە ستەمکارەکان، لە سایەیدا تاك بوونی راستی خۆی دەسەلمێنێت لە ڕێگای بەشداری پڕاگماتیکی لە ژیانی کۆمەڵەکەیدا، ئەودوو کەڕەت مافی بەکارهێنانی ئەو مافەی هەیە، کەرەتێکیان بەشێك بووە بۆ گەیاندنی نیشتمانەکەی بەو تاقیکردنەوە نوێیە بە ڕزگارکردنی لە چنگی داگیرکەر و ستەمکاران و کەرەتێکیان وەك مافێکی هاوڵاتی بوون کە یاسا وڕێسا مرۆڤایەتیەکان پێی دەبەخشێ، ئەو لەو ڕێگایەوە دەتوانێت بدوێت و بنوسێت و هێما بۆ چاك و خراپەکان بدات و بەشدار بێت بۆ سەرخستنی کۆمەڵی مەدەنی کە پایەی سەرەکی سەرکەوتنی پرۆسەی دیموکراسیی و دامەزراوەکانیەتی، ئەو بەو مافە بەشدارێکی کاریگەرە لە سیاسەتی وڵاتەکەی لە ڕێگای دەنگدانی عەقڵانییەوە یان بەشداری ڕاستەوخۆی لە ژیانی سیاسی و ئیداریدا، بەهەمان ئەندازەش بۆ لایەنی ئابوری و پەرەسەندنە کۆمەڵایەتیەکان، واتا ئەوە ئازادیەکانە کە پێشەنگی ئامرازەکانی سەرخستن و پەرەپێدانی تاقیکردنەوە نوێکانە، لە وڵاتە پێشکەوتۆکانیشدا بەو ڕێچکەیەدا ڕۆیشتون و دەستکەوتە گەورەکانی لە ژیانی رۆژانەیاندا بەرجەستەکراون و تێکڕای هاوڵاتیان بەشداری ڕاستەقینەی بونیاتی سیاسی وئابوری و کۆمەڵایەتی نیشتمانەکەیانن.
لە پاش ڕاپەڕین، چاوەڕوان دەکرا چەمکی ئازادی دروست ببوایە بە بنەمای بناغەی بونیاتی حوکمڕانی کورد و ئامرازی سەرەکی پێشکەوتنی بوایە، بەڵام ئەو ئازادییە پچوك کرایەوە تەنها بۆ پڕۆسەکانی هەڵبژاردن و ناوەڕۆك و مەبەستە جەوهەریەکی پوچەڵکرایەوە، تەوزیفکرا بۆ دەستکەوتی سیاسی و جێگیرکردنی دۆگمایی حیزبی چەقبەستوو، ئەم مافە شێوێندرا و مانایەکی تری درایە و بووە ئامرازێکی حیزبی بۆ درێژەپێدانی هەژمونی حوکمڕانی شکستخواردوو لە ڕێگای کارتێکردن و گەمە کردن بە سۆز و هۆشی تاك و کۆنترۆڵکردنی سەرچاوەکانی ژیان و پاشان بە کارهێنانی بۆ کڕینەوەی دەنگەکان لە نێو دروشمی پیادەکردنی دیموکراسیدا.
ڕاست و دروست، ئازادی بە مانا زانستی و بەها مرۆڤایەتییەکەی، هێشتا پێگەی خۆی نەدۆزیوەتەوە لە هەرێمی کوردستاندا و ئەم حوکمڕانییەی ئێستا بەرپرسی سەرەکییە لەو ڕەوشە، تاکی کورد بە دروستی هوشیار نەکراوەتەوە بە تێگەیشتنی ئازادی، تێنەگەیشتن لێی هۆکارێکە بۆ ئەوەی ئەو مافە وەك زەرورەتێك نەناسرێ و جێی خۆی نەکاتەوە لە کایەی ڕۆشەنبیری و کۆمەڵایەتی و ئابوری و سیاسیدا و لە ئەنجامدا مایەی درێژە پێدانی شکستیەکانی ئەم بوارانەیە، هاوکات خۆ دزینەوەی ناحەزانی مافی ئازادی لە نێو تروپکەی دەسەڵاتدا بۆ برەوپێدانی تەندروستی ئەم مافە و کاریان بۆبەرتەسك کردنەوەی ڕوبەرەکەی، ئەو ڕاستییە دەسەلمێنێت کە ئەوان دژی ئازادییەکانن و تەنها بۆ خۆیان بەڕەوای دەبینن بۆ مەبەستی لە ناوبردنی، چونکە ئەم چەمکە هەڕەشەیە بۆ بەرژەوەندییەکانیان و دژە بە قۆرخارییە ناڕەواکەیان بۆ حوکمڕانی.
50 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Tuesday, February 5, 2019
زیاتر
هزری سیاسی ئەکادیمیا
د.فایەق گوڵپی
جۆره‌كانی‌ هزری‌ میدیایی‌
م.كاروان محەمەد
به‌شی‌ راگه‌یاندن – زانكۆی‌ سلیمانی
خۆشەویستی کۆن و نوێ
شانیا بورهان
زمانی كوردی له‌ناو كه‌له‌پووری ئیسلامی دا
و قڕانی له‌ توێژینه‌وه‌و تێزه‌كانی په‌یمانگاو كۆلێجی زانسته‌ ئیسلامییه‌كان
هێمن عومه‌ر خۆشناو
ئاڵاو نیشتمانپەروەری
وەرگێڕانی: بژار ئاوات
نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
کەریم پەرویزی
چۆن موزیک دەتوانێت لە هەست و ڕەفتاری مرۆڤدا گۆڕانکاری بکات؟
وەرگێڕانی:ڕێبەر عەبدووڵڵا
تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
کەیوان دروودی
لەبارەی تەندروستییەوە
وەرگێڕانی: لاڤە یوسف
عیراق دوای ساڵێك لە شەڕی داعش
بورهان شێخ ڕەئوف‌
کەشتیەکی فریاگوزاری ئەڵمانی ناوی لێنرا (ئالان کوردی)
وەرگێڕانی: ڕەوا فەرمان
پەیوەندییەكانی ئەمریكا- توركیا لە وەرچەرخانێكی مەترسیداردا
فەرید ئەسەسەرد
تۆماس ئیسدۆری نوێل سانكر کێیە؟
وه‌رگێڕانی: چۆڤین علی
کتێبی"لیریکی گۆران لە روانگەی بونیادگەریی کراوەو تەواوکارانەوە" ناوەندی کۆچ بڵاویکردەوە
چین و هندستان دونیا سەوز دەکەن
وەرگێڕانی: ڕەوا فەرمان
ناوەندی کۆچ کتێبی
"مەرگی شۆڕشگێڕێک" بڵاوکردەوە
مێژووه‌ نادیاره‌كه‌ی په‌یكه‌ری ڤینۆس دی میلۆ
وه‌رگێڕانی: چۆڤین علی
کتێبی "ڕۆڵی كوردەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە پێشهاتە سیاسییەكانی ئێران لە (1905-1921ز )"
ناوەندی کەلتوری کۆچ بڵاویکردۆتەوە
ڕوسیا لە جیهانی ئینتەرنێت دا دەبڕێت
وەرگێڕانی : هەرێز طارق
ڕامانێك له‌ ڕاگه‌یاندنی كوردی
لەشکر قادر ڕەسوڵ
هۆشیاریی و ئاگایی
نووسەر: ئیلیان ماگرا
وەرگێڕانی: سایە بەهادین
ئازاری بەندیخانە لای قانع‌ و گۆران
درەو مەهدی
گەندڵی پەتا کوشندەکە
نەوزاد موهەندیس
ڕووتی لە هونەردا: باشی یان خراپەکاری؟
ئاڕت ڕینیواڵ -برایان یۆدەر
لە ئینگلیزییەوە: ساڤان ئاکۆ
بنەمای ئایندەسازیی كوردستان لە ڕێگەی ئابووریی سیاسییەوە
د. سامان سۆرانی
سیاسەتەکانی وڕێنەکردن
زاموا محەمەد
کوڕان و کچانی ماڵەوە، سەردەمی قەیرانی خانوبەرە
وەرگێڕانی: ڕوخۆش عبداللە حسین
پێوویستبوونی دەسەڵاتی مەدەنی لە ئیسلامدا
دیدی سوننە بۆ دەوڵەت لە نێوان دیدی شیعەو عەلمانییەتدایە
ڕاشد غەننوشی
وەرگێڕانی: جەمیل عوسمان
ڕەخنە و تێڕوانینی ئێمە بۆ ڕەخنە
زانیار بەهاری
کەمین پۆڵەتیک
پێویستی دروستكردنی لۆبییەكی كاریگەر
خەڵەف غەفور
نەوت و بودجە دوای گەمارۆکان بۆ سەر ئێران
محەممەد عەلیزادە
گرنگی جیۆپۆلەتیكی نەوت بۆ كورد
د. شێركۆ كرمانج
ئەخلاق و سیاسەت لە روانگەی هێندێک لە فەیلەسوفانەوە
مریەم عەلی پوور
سیاسه‌ت و فاڵگرتنه‌وه‌
سمکۆ محەمەد
ئۆبامای نوێ. . جەنگ یان ئاشتەوایی دەكات؟
عەبدولڕه‌حمان ئەلڕاشد
نیولیبڕاڵیزم و دامه‌زراوه‌ی خێزان
په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر
جولێت بینۆچی دەڵێت هارڤی واینستین بەشی خۆی چەشتووە
وەرگێڕانی:روخۆش عەبدوڵا حسێن
گرێی مێدیاو دیدێكی مۆدێرن ‌ ‌
دانا ڕه‌ئووف
ئایا داواکەی یەکێتی دادوەران یاساییە؟
پارێزەر /حبیب محمد درویش
لەبارەی مەحویەکەی “هێمن خۆشناو”ەوە …
عەلی مستەفا
ئینسكلۆپیدیایەك
د.عیزه‌دین مسته‌فا
وشەی مامۆستا لە چییەوە هاتووە؟
دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز
زمانی كوردی لە باكوور
شادمان مەلا حەسەن
شێرکۆ بێکەس ئیمپراتۆری شیعری هاوچەرخی کوردی
د.لوقمان رەئوف
دروستبوونی زەوقی مۆسیقی
برونۆ دیشان
لە عەرەبییەوە: ئەکبەر حەسەن
ئاخۆ ئه‌کرێت شێعری مودێڕنیش شرۆڤه‌ و شی بکرێته‌وه‌؟
نووسینی : ره‌زا ئولمه‌له‌کی
وه‌رگێڕانی: ره‌ئوف مه‌حموودپوور
گۆرانی وەک بکوژ
گۆران ڕەسووڵ
“خوێندنەوەیەک بەکەڵک وەرگرتن لەپارادایمی دابرانی ئێروین پانۆفسکی”
شاهۆ حوسینی
گۆرانی وەک بکوژ
گۆران ڕەسووڵ
چۆن دەبیت بە فەیلەسوف
ئیان راڤێنسۆفت
لە ئینگلیزییەوە: نەبەز سەمەد
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010