خەوتن و ئارامی تەندروستبوون
زێوار ئەحمەد

بە پێی لێکۆڵینەوەکان کارکردنی مێشک لەو کەسانەی درەنگ لە خەو هەڵدەستن جیاوازە لە تەواوی ڕۆژدا. لێکۆڵەرەوان بەراوردیان کردووە لە نێوان ئەو کەسانەی کە ماوەی خەوتنیان لە نێوان ۲:۳٠ ی شەو بۆ ۱٠:۱٥ بەیانیدایە لەگەڵ ئەو کەسانەی زوو لەخەو هەڵدەستن دەرکەوتووە ئەو کەسانەی درەنگ دەخەون پەیوەندی ناوچەکانی مێشکیان پێکەوە کەمترە کە پەیوەندی بە ئاگایی کەسەکانەوە هەیە و کەمتر چالاکن و خاوترن لە وەڵامدانەوە و خەواڵون ئەمانەش دەبنە هۆی پەشێوی جەستەیی بۆ کەسەکە لە کردارەکانی ڕۆژانە .
لێکۆڵەران داوای ئەنجامدانی لێکۆڵینەوەی زیاتر دەکەن بۆ تێگەیشتن و پێشبینیکردنی تەندروستی ئەو کەسانەی کە درەنگ دەخەون و تاقیکردنەوە لە شوێنی کار یان قوتابخانەکان بکرێت . زاناکان زیاتر دووان لەسەر بابەتەکەو ڕایانگەیاند ئەو کەسانەی درەنگ لە خەو هەڵدەستن ئەگەری مردنی پێشوەختییان زیاترە و لەشییان دژی سیستمی بنەڕەتی ژیانیان دەوەستێتەوە. زاناکان ۳۸ کەسیان بە نمونە وەرگرت کە پێکهاتوون لەو کەسانەی کاتژمێر ۱۱ ی شەو بۆ ٦ ی بەیانیان دەخەون و ئەو کەسانەی دەرەنگ دەخەون و درەنگ هەڵدەستن ، پشکنینیان بۆ چالاکی مێشکیان کردووە لە کاتی پشووداندا بە بەکارهێنانی ئامێری (MRI) و داوایان لێکردن کە چەند کارێک ئەنجامبدەن لە نێوان ۸ ی بەیانی بۆ ۸ ی ئێوارە زاناکان بۆیان دەرکەوت ئەوانەی زوو هەستاون لەخەو کەمتر خەواڵ و بوون و وەڵامدانەوەیان خێراتر بوو بۆ ئەو تاقیکرنەوانە کە لە بەیانیان زوودا ئەنجام دەدران و بە شێوەیەکی ووردترو زانستییانەتر وەڵامییان دەدایەوە بە بەراورد لەگەڵ ئەو کەسانەی درەنگ خەوتبوون ، بە پێچەوانەوە ئەو کەسانەی درەنگ هەستاون لە خەو لە کاتژمێرەکانی نزیک ۸ ی شەو کەمتر خەواڵو بوون و کاردانەوەیان خێراتر بوو بەراورد بەوانەی زوو هەستاون و ئەمەش لە ڕووی زانستییەوە باش نییە.
پێکەوە کارکردن و چالاکی بەشەکانی مێشک و کەمتر خەواڵو بوون هەمیشە لەو کەسانە بە دیار دەکەوێت کە زوو هەڵدەستن و ئەو کەسانەی درەنگ هەڵدەستن لە ئەنجامدانی کاری ڕۆژانە توشی پەشێوی دەبن. بە پێی لێکۆڵینەوەیەک لە سەنتەری لێکۆڵینەوەی زانکۆی بێرمینگهامی ئینگلیزی دەربارەی تەندروستی مێشکی مرۆڤ کە بە سەرپەرشتی دکتۆر ئالیس ئەنجامدراوە گەشتنە ئەو ئەنجامەی ، ئەو کەسانەی درەنگ دەخەونو بەیانیان زوو هەڵدەستن بۆ ئەنجامدانی کاری ڕۆژانە یان چوون بۆ قوتابخانە یان شوێنی کار بە بەردەوامی دژی سیستمی ژیان و جەستەیان کاردەکەن و دەبێتە هۆی لاوازکردنی توانای داهێنەری کەسەکە.
بە پێی لێکۆڵینەوەکان ٤٥_٥٠ لە سەدی خەڵکی مەیلی درەنگ خەوتن و هەستانی دوای کاتژمێر ۸ دەکەن. دکتۆر فیشەر ڕایگەیاند ڕۆژێکی نمونەیی دەکرێت درێژە بکێشێت لە کاتژمێر ۹ ی بەیانی بۆ ٥ ی ئێوارە و درەنگ خەوتن کار لە چالاکییەکانی دەکات لە بەیانیاندا و لاوازی پێکەوە کارکردنی بەشەکانی مێشک پەیوەستە بە ڕادەی ئاگایی کەسەکە و خەواڵوبونی بە درێژایی ڕۆژ . و ڕایگەیاند ئەگەر وەک کۆمەڵگا زیاتر ڕێکخراوبین لە ڕێکخستنی کاتەکاندا ئەوا دەتوانین هێزی بەرهەم هێنەری زیاد بکەین و سەرکێشی و ڕیسکە تەندروستییەکان کەم بکەینەوە ، و پێشی وایە کە جیاوازییەکان لە هاوپەیوەستی بەشەکانی مێشک بەشێک نییە لە تێک شکان بەڵکو دەبێت پێچەوانە ببێتەوە هەروەها چەند سنورێکیش بۆ لێکۆڵینەوە هەیە کە تاقیکردنەوەکان سەیری چالاکی مێشک ناکەنەوە لە ڕۆژدا و دەکرێت چەند هۆکارێکی دیکە حساب نەکرابێت لە تاقیکردنەوەکەدا وەک هەڵبژاردنی شێوازی ژیان کە دەکرێت کار لە ئەنجامەکان بکات . دکتۆر ئەلێکس نێسبیت پزیشکی یاریدەدەری تایبەت بە مێشک و دەمار لە کۆلێژی کینگ لە لەندن کە بەشدار نەبووە لە لێکۆڵینەوەکە دەڵێت ئەم شیکارییە ئەو بەڵگەیە خستووەتە ڕوو کە کارکردنی مێشک تەنها بە (کات)ی ئاسایی کارتێکراو نابێت بەڵکو سیستمی بنەڕەتی لەش کاریگەری تەواوی لەسەری دەبێت .
39 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Thursday, February 14, 2019
زیاتر
چەمکی ئازادی لە هزری حوکمڕانی کوردیدا
سیروان مەحمود
گۆرانی وەک بکوژ
گۆران ڕەسووڵ
هزری سیاسی ئەکادیمیا
د.فایەق گوڵپی
جۆره‌كانی‌ هزری‌ میدیایی‌
م.كاروان محەمەد
به‌شی‌ راگه‌یاندن – زانكۆی‌ سلیمانی
خۆشەویستی کۆن و نوێ
شانیا بورهان
زمانی كوردی له‌ناو كه‌له‌پووری ئیسلامی دا
و قڕانی له‌ توێژینه‌وه‌و تێزه‌كانی په‌یمانگاو كۆلێجی زانسته‌ ئیسلامییه‌كان
هێمن عومه‌ر خۆشناو
ئاڵاو نیشتمانپەروەری
وەرگێڕانی: بژار ئاوات
نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
کەریم پەرویزی
چۆن موزیک دەتوانێت لە هەست و ڕەفتاری مرۆڤدا گۆڕانکاری بکات؟
وەرگێڕانی:ڕێبەر عەبدووڵڵا
تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
کەیوان دروودی
لەبارەی تەندروستییەوە
وەرگێڕانی: لاڤە یوسف
عیراق دوای ساڵێك لە شەڕی داعش
بورهان شێخ ڕەئوف‌
کەشتیەکی فریاگوزاری ئەڵمانی ناوی لێنرا (ئالان کوردی)
وەرگێڕانی: ڕەوا فەرمان
پەیوەندییەكانی ئەمریكا- توركیا لە وەرچەرخانێكی مەترسیداردا
فەرید ئەسەسەرد
تۆماس ئیسدۆری نوێل سانكر کێیە؟
وه‌رگێڕانی: چۆڤین علی
کتێبی"لیریکی گۆران لە روانگەی بونیادگەریی کراوەو تەواوکارانەوە" ناوەندی کۆچ بڵاویکردەوە
چین و هندستان دونیا سەوز دەکەن
وەرگێڕانی: ڕەوا فەرمان
ناوەندی کۆچ کتێبی
"مەرگی شۆڕشگێڕێک" بڵاوکردەوە
مێژووه‌ نادیاره‌كه‌ی په‌یكه‌ری ڤینۆس دی میلۆ
وه‌رگێڕانی: چۆڤین علی
کتێبی "ڕۆڵی كوردەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە پێشهاتە سیاسییەكانی ئێران لە (1905-1921ز )"
ناوەندی کەلتوری کۆچ بڵاویکردۆتەوە
ڕوسیا لە جیهانی ئینتەرنێت دا دەبڕێت
وەرگێڕانی : هەرێز طارق
ڕامانێك له‌ ڕاگه‌یاندنی كوردی
لەشکر قادر ڕەسوڵ
هۆشیاریی و ئاگایی
نووسەر: ئیلیان ماگرا
وەرگێڕانی: سایە بەهادین
ئازاری بەندیخانە لای قانع‌ و گۆران
درەو مەهدی
گەندڵی پەتا کوشندەکە
نەوزاد موهەندیس
ڕووتی لە هونەردا: باشی یان خراپەکاری؟
ئاڕت ڕینیواڵ -برایان یۆدەر
لە ئینگلیزییەوە: ساڤان ئاکۆ
بنەمای ئایندەسازیی كوردستان لە ڕێگەی ئابووریی سیاسییەوە
د. سامان سۆرانی
سیاسەتەکانی وڕێنەکردن
زاموا محەمەد
کوڕان و کچانی ماڵەوە، سەردەمی قەیرانی خانوبەرە
وەرگێڕانی: ڕوخۆش عبداللە حسین
پێوویستبوونی دەسەڵاتی مەدەنی لە ئیسلامدا
دیدی سوننە بۆ دەوڵەت لە نێوان دیدی شیعەو عەلمانییەتدایە
ڕاشد غەننوشی
وەرگێڕانی: جەمیل عوسمان
ڕەخنە و تێڕوانینی ئێمە بۆ ڕەخنە
زانیار بەهاری
کەمین پۆڵەتیک
پێویستی دروستكردنی لۆبییەكی كاریگەر
خەڵەف غەفور
نەوت و بودجە دوای گەمارۆکان بۆ سەر ئێران
محەممەد عەلیزادە
گرنگی جیۆپۆلەتیكی نەوت بۆ كورد
د. شێركۆ كرمانج
ئەخلاق و سیاسەت لە روانگەی هێندێک لە فەیلەسوفانەوە
مریەم عەلی پوور
سیاسه‌ت و فاڵگرتنه‌وه‌
سمکۆ محەمەد
ئۆبامای نوێ. . جەنگ یان ئاشتەوایی دەكات؟
عەبدولڕه‌حمان ئەلڕاشد
نیولیبڕاڵیزم و دامه‌زراوه‌ی خێزان
په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر
جولێت بینۆچی دەڵێت هارڤی واینستین بەشی خۆی چەشتووە
وەرگێڕانی:روخۆش عەبدوڵا حسێن
گرێی مێدیاو دیدێكی مۆدێرن ‌ ‌
دانا ڕه‌ئووف
ئایا داواکەی یەکێتی دادوەران یاساییە؟
پارێزەر /حبیب محمد درویش
لەبارەی مەحویەکەی “هێمن خۆشناو”ەوە …
عەلی مستەفا
ئینسكلۆپیدیایەك
د.عیزه‌دین مسته‌فا
وشەی مامۆستا لە چییەوە هاتووە؟
دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز
زمانی كوردی لە باكوور
شادمان مەلا حەسەن
شێرکۆ بێکەس ئیمپراتۆری شیعری هاوچەرخی کوردی
د.لوقمان رەئوف
دروستبوونی زەوقی مۆسیقی
برونۆ دیشان
لە عەرەبییەوە: ئەکبەر حەسەن
ئاخۆ ئه‌کرێت شێعری مودێڕنیش شرۆڤه‌ و شی بکرێته‌وه‌؟
نووسینی : ره‌زا ئولمه‌له‌کی
وه‌رگێڕانی: ره‌ئوف مه‌حموودپوور
گۆرانی وەک بکوژ
گۆران ڕەسووڵ
“خوێندنەوەیەک بەکەڵک وەرگرتن لەپارادایمی دابرانی ئێروین پانۆفسکی”
شاهۆ حوسینی
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010