لە چیرۆکێکی کۆمیدی عەزیز نەسینەوە بۆ حەقیقەتی کۆمەڵگایەک
ئالان قارەمان شێخبزێنی

بێگومان هەموو مرۆڤێکی تەندروست، ئەگەر بۆ جارێکیش بێت، بیری کردۆتەوە کە دوور بڕوات، دوورکەوێتەوە لە ئاپۆڕا و هاوار و قیژە، خەڵک و ژاوەژاو، ڕاکەڕاک و فسکەفسک، ئیدی ئەگەر بشێ تەنیا لەگەڵ سرووشتا بە هێمنی بنیشێ و لەگەڵ خۆیا بدووێت، جار جار لەبەر خۆیەوە قاقایەک بۆ دڵە هەرگیز نەخەنیوەکەی خۆی و ڕوومەتە مڕومۆچەکەی و نێوچەوانە دووپەنجەییە پڕ لە ئازارەکانی لێبدات، ئەگەر بگونجێ تفێکی دوور بۆ ئەم ڕاکەڕاک و سترێس و شێتییەی مرۆڤەکانی چواردەوری بهاوێت، بەڵام ئاخر بێ ئەوەی کەس بپرسێت: ئەوە شێت بوویت؟! لە خۆتەوە پێدەکەنیت؟! لە خۆتەوە تف دەهاویت؟! وە نەشزانێت دەروونت چەندە شڵەژاوە و نازانیت بە چی خاڵی بکەیتەوە. عەزیز نەسینی مەزن، ماندووبووم تا چیرۆکە بە چێژە پڕ لە مانا بەنرخەکەیم دۆزیەوە، کە نموونەیەکە لە هەزارەها لەو کورتە چیرۆکانەی دیکەی کە خۆیان بۆ خۆیان شۆڕشێکی دەروونی و کۆمەڵایەتی مرۆڤێکن بە سادەترین شێوەزار و نووسینی کۆمیدی.

ئەم چیرۆکەش کە دەیخەمە بەرچاو بە ناونیشانی ” ئەو شێتەی هەڵاتووە ” عەزیز نەسین بەخامەی ڕەنگینی نووسیویەتی: سەرەتای چیرۆکەکە بە ئاگادارکردنەوە و شڵەژانی شارێک دەستپێدەکات بەو هەواڵەی شێتێک لە شێتخانەی شار هەڵاتووە، کارەکتەری سەرەکی ڕادەبێت لەو گۆڕەپانەی لێی ڕاوەستاوە و هەواڵەکەی بە بەرگوێ کەوتووە بە گوێبیستنی کەسێک کە لە نزیکییەوە دەفسکێنێت: هاها، تەماشای عاقڵان بکە، هەزار خۆزگە بە شێت، چۆن ڕادەکەن و سوار ملی یەکتربوونە.

ئەمەش ئەبێتە سەرەتای چیرۆک و کارەکتەر لەگەڵ نەناسراودا دەست دەکات بە گووزەرەکەی بە نێو شاردا و کابرای نەناسراو چەندین نوکتە و بەسەرهاتی بەچێژ لەسەر زمانە ڕەوانەکەیەوە بۆ کارەکتەری سەرەکی دەگێڕێتەوە، کە یەکەمین نوکتەی دەبێتە: جارێکیان عاقڵێک لە شێتێک دەپرسێت ”ئەو ژوورە چەند شێتی تێدایە؟!” ئەویش وەڵامی دەداتەوە ”تۆ جارێ پێم بڵێ دەرەوە چەند عاقڵی تێدایە؟!” کە ئەمە یەکەمین نوکتەی جێگای گرین و بەدبەختی سەفەرەکەیە، گەشتەکە بەنێو مرۆڤانی بەنێو عاقڵی شاردا بەردەوام دەبێت و لەم ڕێڕەوەشیاندا هەزاران دیمەنی سەیر و سەمەرە کە مرۆڤانی عاقڵ و هۆشمەند پێی هەڵدەستن کەسە نەناسراوەکە بۆ کارەکتەری سەرەکی دەستنیشان دەکات کە تۆش ئەگەر لەنزیکەوە دیدەنییان بکەیت و کەمێک هەڵوێستەیان بکەیت قاقای خەمناکیان بەدیارەوە لێدەدەیت، لەوێنەی: کەسێک لە ڕێگادا بەتەنها دەڕوات و لەبەر خۆیەوە جنێو دەدات ”بە ناحەزەکەی حەتمەن”، یان هەمیشە بە پەنجەکانی خەریکی ژماردن و (حیسابات)ە و بیری لەلای گیرفانی بەولاوە بە هیچی ترا ناشکێت، یان ژن و پیاوێک لەناوەڕاستی شەقامدا شەڕدەکەن و کەرامەتی یەکدی لە پێش چاوی ئەوانیتر دەشکێنن لەبەر هۆکارانێکی بچووک، کچێک بەبەرگێکی نیمچەڕووتەوە جانتا دەکێشێت بە سەری ئەو کوڕانەی بەدوای کەوتوونە و بە شێت و شوور ناوزەندیان دەکات، وەک ئەوەی خۆی بلیمەت بێت و تاوان لە ملی ئەمدا نەبێت، یاخود دوو هاوڕێ بەیەکەوە بەدیار بەقاڵێکەوە ڕاوەستاون و یەکێکیان دەڵێت: ئەمانە قۆڵبڕن، قۆڵبڕ، هەر کە پرسیت پڕتەقاڵ بە چەندە؟ وتی بە ٣٠ قڕووش، ئیدی مەپرسە و هەر لەسەر ئەو پردەوە فڕێی بدە خوارەوە، یان کە پرسیت نرخی کەرەوەز بە چەندە وتی بە ١٠ قڕووش یەکسەر بە دەمیدا بکێشە، ئەویتریشیان بە بێ ئەوەی ئاگای لەم بێت، هەر جار جار لەبەر خۆیەوە دەڵێت: ئێ کاکە ڕاستە وەڵا، کشتوکاڵ گرنگە، کشتوکاڵ سەرمایەیە، کشتوکاڵ داهاتە…هتد هەزارانی تر لە دیمەنی زۆر سەیروسەمەرەی کۆمەڵگا کە هەریەکێک تۆزێک لێیان وردبێتەوە بە بزەیەک ناتوانێت دابمرکێتەوە و قاقا لێدەدات، لە هەر دیمەنێکیشدا کارەکتەری سەرەکی دەیەوێت تەلەفۆنێک بۆ پۆلیس بکات و دڵنیایان بکاتەوە ئەم کەسەی وا لەبەرچاویەتی شێتە هەڵهاتووەکەیە تا کابرای نەناس شێتی ئەمیش هەڵدەجنێت و پێی دەڵێت: وازبهێنە، تۆش لەوان عاقڵ تر نیت، کە سەرت نایەشێت، پەڕۆی چی پێوە دەئاڵێنیت!!

لەم سەروبەندەیا پۆلیس قۆڵی لابرای نەناسراو دەگرن و بێشەرمانە پێی هەڵدەشاخن: هەی شێتە، بەنیازیت تا کوێ لەدەستمان ڕابکەیت” ئیدی کاتی ماڵئاوایی کۆتایی گەشت دێت و بە خەمێکی کارەکتەری سەرەکی کۆتایی دێت کە ئەویش ئەوەیە ئەگەر لەپێناوی ماڵ و منداڵ و خێزانیدا نەبێت، کاشکێ ئەمیش بچووایە بۆ خانەی شێتان لەگەڵیدا، چوونکە وادیارە بێجگە لەوێ عاقڵ لە هیچ شوێنێکی تر دەستناکەوێت. لەم سەرگوزەشتەیەدا تێدەگەین کە ئێمە خاوەنی چ دەروونێکی شڵەژاو و نەخۆشین، چەندە وابەستەین بەو بابەتە بێنرخانەی ژیانمان نائاسوودە و ڕۆحمان وردوخاش دەکات، وە لەسایەی پێشکەوتنی ماددی و زانست و ئینتەرنێت و هۆکارەکانی گواستنەوە و گەیاندن…هتد مرۆڤ چ کائینێکی شێتی لێ دەرچووە کە قین و توڕەیی هەمیشەیی; سووتاندن و تاڵانی; جنێو و شێتانە ڕەفتارکردن و ڕۆیشتن و بیرکردنەوە لە هەر کایەیەکدا لە هەر پیشە و نوخبە و ئاستێکدابێت شیاوترین بەڵگەن، لە کۆتاییدا خۆزگە دەخوازین بەو شێتەی ساتێک لە ئارامیدا بەسەردەبات و بەبێ ئەوەی بیرکردنەوەی بە بابەتی بێ نرخەوە بێ هودە خەریک بکات و مێشکی لەپێناویاندا هیلاک بکات.

47 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |    
زیاتر
فاسدبونی بەدێوکردنی عەقڵی ڕەخنەیی لە وتاری مەسرور بەرزانی
عەلی قەڵادزەیی
بە تەنیا لە دەرەوەی مێژوودا
کامەران قازی
فاسدبونی بەدێوکردنی عەقڵی ڕەخنەیی لە وتاری مەسرور بەرزانی
عەلی قەڵادزەیی
بیرکردنەوەی ڕەخنەیی
لەشکر قادر ڕەسوڵ
کەسێتی و فکرێکی سەماکەر
باخچە بەکر
بڕیارێكی نا به‌رپرسانه، زیانێكی فره‌ مه‌ترسیدار
د. زاهیر سوران پسپۆڕی
نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان ، سلێمانی .
شورای پاسەوان؛ پێگەی لە سیسستەمی سیاسی و ڕۆڵی لەهەڵبژاردنەکاندا
هەردی مەهدی میکە
کۆمەڵگە لە کوێ پەروەردە دەبێت؟
عەبدوڕەحمان ئەحمەد وەهاب
عەتا قەرەداخی: حیزبی کوردى لە نێوان بنیادنان یان کوشتنی ئایندەى نەتەوەدا!
عەتا قەرەداغی
پەیوەندی نێوان خۆپیشاندان و گەنجان: ئاگادارکردنەوەیەک بۆ دەستەڵات
ڕێبوار ڕەوف ساڵەح
چوار پەنجەرە بۆ ئەدەبى گێڕانەوە.
رێبین ئەحمەد خدر
گەڕانەوە بۆ سەرەتاکان: پەیمانی کۆمەڵایەتیی
مەریوان وریا قانع
مێژووی سەرهەڵدانی دەوڵەت لە هزری مرۆڤدا..
ئاراس سەعید
مەم و زین:
بەردی بنچینەی ناسنامەی کوردە،
وەک خەیاڵێکی نادیار نەتەوە و دەوڵەت نمایش دەکا
عەلی ئەلشامی
وەرگێڕانی:فەریاد فازیل
کوردو دوانەی مێژو و سیاسەت: قسەیەک لە یادی ١٠ی خاکەلێوەدا
د. بورهان یاسین
ئالنگاریكردنی (چالێنجی) قەرزەكانی حكومەت
د. نیاز نەجمەدین
کەسیتی کوردی لەتێکشکاندەوە بۆ بنیادنانەوە!
عه‌تا قه‌ره‌داغی
کاشکا کاسپەر (Casper) بوومایە!
ماجد خەلیل
نه‌مام غه‌فوری سیمبولێك له‌پێناومرۆڤ ترسی به‌زاند
نیاز عه‌بدوڵڵا و سه‌نگه‌ر ره‌سول
برینی (زۆرینە)ی پەرلەمانی و جوڵەی بەرەنگاربوونەوە!
عەدالەت عەبدوڵڵا
نه‌مام غه‌فوری سیمبولێك له‌پێناومرۆڤ ترسی به‌زاند
نیاز عه‌بدوڵڵا و سه‌نگه‌ر ره‌سول
پێشنیارێک بۆ گۆڕینی حوکمداری لەهەرێمدا
حەبیب محەممەد دەروێش
فاسدبونی بەدێوکردنی عەقڵی ڕەخنەیی لە وتاری مەسرور بەرزانی
عەلی قەڵادزەیی
ئــــــــــاه ونـــــــزولـــــــەی مــەولــــەوی
حەبیب محەمەد دەروێش
تێگەیشتنەوە لە کۆڕەو کۆژان وەک کاریزما
د. هەردی مەهدی میکە
ژنان لە نێوان خواستی بەشداریی سیاسی و بەربەستەكاندا
شاناز هیرانی
نەوشیروان مستەفا و هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی هەرێم
هۆشیارجەمال
پەیوەندی نێوان مرۆڤ و ژینگەکەی دەبێ چۆن بێت؟
د. مه‌دیحه‌ سۆفی*
نەوشیروان مستەفا و هەڵوەشاندنەوەی قەوارەی هەرێم
هۆشیارجەمال
هەوڵێک بۆ نزیکبوونەوە لە ئیکیگای
ڕازی یابانی بۆ تەمەنێکی درێژی بەختەوەرئامێز
ئا: هەرێم عوسمان*
ئایا سروشتی سیستمی سیاسیی ئێستا كاریگەریی…
ئارێز عه‌بدوڵڵا
دورکەوتنەوەی کۆمەڵایەتیی سەرکردەکان لە خەڵک لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
مایكل رۆبن
عەلی‌ بەردەشانی‌ و داستانی‌ ئەوڕەحمان پاشای‌ بابان
د.ئاراس محەمەد ساڵح
چاوپێکەوتن لەگەڵ نوام چۆمسکیی لەبارەی پەتای ڤایرۆسی کۆڕۆنا
چاوپێكه‌وتن: كریس بڕووكس
وەرگێڕانی: سەنگەر حەسەن
نرخی نەوت: پەیوەندی لە نێوان سامانی ئابوری و هزری سیاسی دا
بەهرۆز جەعفەر
بژاردە قورسەكانی خوێندن لە سایەی پەتای كۆڤید 19
د.سەڵاح عەزيز
چەمکی شەریعەت پێش پراکتیزەکردن
د. ئەحمەد رەیسونی
سۆشیالیزم‌و جۆرەکانی
نوسینی :ریچارد داگەر و تێرنس بۆڵ
لەئینگلیزیەوە: دانا نازەنین
ژنۆلۆژی بە هزری ژن گەشە دەکات
لە تورکییەوە: نەجیبە قەرەداغی
تۆڵەی دەوڵەتی رووخاو بە قۆستنەوەی لێكەوتەكانی كۆرۆنا*
چاكسازیی ڕاگوزەر
هەردی مەهدی میکە
“غەزای ڕەمەزان” وەك وێستگەیەكی دەركەوتنەوەی داعش
یاسین تەها
بۆچوونی یۆرگن ھابرماس سەبارەت بە كۆرۆنا
و: هەورامان فەریق
هەڵوەشاندنەوەی هەرێمی کوردستان یان کەمکردنەوەی دەسەڵاتەکانی بەپێی دەستوور
سەرکەوت جەلیل
گرنگى عەفرین بۆ کورد و تورکیا لە ڕووى سەربازیى و سیاسیەوە
نوسینی: د.ئومێد رفیق
دەسەڵاتی پێترۆدۆلاری کوردی و نەفرەتی نەوت
د. دارا محەمەد
ھەولێر لە بەغدا و بەغداش لە کەنداو
سەربەخۆیی بە کێ دەکرێت
حەسەن هەمزە
بکەری مێژوویی تاكڕەو!
رزگار عومەر
لامەرکەزیەت یان فیدراڵیەت بۆ ناوچەی سلێمانی
حەبیب محەمەد جاف
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010