توێکاریی دەسەڵاتدارێتی
نووسینی: ڕۆبێرت بینگهام داونز (1903-1991)
وه‌رگێڕان له‌ فارسییه‌وه‌: ئازاد وەڵەدبەگی


ماوەی چوار سەدەیە "ماکیاڤێللیزم"2 لە زەینی خەڵکی جیهاندا، هاوواتای چەپەڵی و ستەم و ڕەزیلی و ناڕاستی بووە. خاوەنی ئەم قوتابخانەیە، واتە (نیکۆڵۆ ماکیاڤێللی ١٤٦٩-١٥٢٧) هێمای سیاسەتوانێکی قازانجخواز و فێڵباز و ڕواڵەتنوێن و دووڕوو و بەدڕەوشت و بەدوور لە هەر جۆرە پێوەرێکی شەرەف بووە و بە نموونەی تاکێکی تەواو بێویژدان ناسراوە، کە فەلسەفەکەی ئەوەیە بۆ گەیشتن بە ئامانج، دەستەوداوێنبوون بە هەر ئامرازێک ڕەوایە. باوەڕی گشتی لەسەر ئەوەیە، کە باشترین جۆری یاسا لە ڕوانگەی ماکیاڤێللییەوە، پێویستییە سیاسییەکانە. لە بریتانیای سەدەی حەڤدەیەم "مامە نیک"3، نازناوی هاوبەشی ماکیاڤێللی و شەیتانی نەفرەتلێکراو بووە. ئایا دەتوانرێ بەرگری لەم تۆمەتبارە بکرێ، یا خود جێگای ئەوەیە کە ناوبراو کەمتر بە شایستەی سەرزەنشت بزانین؟
سیاسەتى ئابوورى چییە؟
عیسام ئه‌لخوری
وه‌رگێڕانی له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: چرا عومه‌ر


سیاسەتى ئابوورى، بریتییە لە کۆمەڵێک ڕێکار کە دەوڵەت بۆ ئاسانکردنى کارى لێکۆڵینەوە لە ئامانجە خوازراوەکان لە بوارى ئابووریدا و دڵنیایى لە جێبەجێکردنیدا دایان ده‌نێ. سیاسەتى ئابوورى، بە یەکێک لە گرنگترین ئامرازەکان دادەنرێت کە لە ڕێگەى بەکارهێنان و جێبەجێکردنییەوە دەتوانرێت ئەم ئامانجانە بەدەست بهێنرێت، ئەویش لە چوارچێوەى بەکارهێنانى ئەم سەرچاوانەى کە هەن، یان دەکرێت هەبن.
سیاسەتى ئابوورى، سیفەتێکى گشتى دەبێت ئەگەر هات و مەبەست لێى بەدیهێنانى ئامانجێکى گشتگیر بێت لەسەر ئاستى تەواوى کۆمەڵگە، بەپێچەوانەوە سیفەتێکى تایبەتى دەبێت ئەگەر هات و مەبەست لێى بەدیهێنانى ئامانجێک بێ....
خوێندنەوەیەک بۆ کتێبی
مشتێک لە خەرمانی بیری نالی


نالی زوبانەکەی تەڕوو پاراوی سەوسەنت
حەیرانی چاوی نێرگزە وەکو لاڵە نادوێ
بە هەمان پێودانگ هەرچی‌یەک لەسەر نالی مەزن بکرێت‌و بوترێت هێشتا زمان لاڵ‌و پێنووس توانای دەربڕینی نییەو کەمە وا جارێکی‌تر باسێکی نوێ بە دیدێکی نوێ لە ژێر ناونیشانی(مشتێک لە خەرمانی بیری نالی) بۆ ئەم مەزنەی کوردان لەبەر دەستی خوێنەراندایە. کتێبی مشتێک لە خەرمانی بیری نالی لە شەش بەشدا بە کورتی لە تێڕوانینێکی سۆسیۆلۆژیەوە، کە لە کەسایەتی‌و رۆشنبیری‌و داهێنان‌و زمان‌و دیدێکی سۆسیۆلۆژی نالی مەزن ئەدوێت. تێکڕای شەش بەشەکە مەفهومێکی کۆگیریان لە نێوان ئاستی عەقڵ‌و بیرکردنەوەی نالی‌دا خستووەتە روو. نووسەر هەوڵیداوە تیشکۆ بخاتە سەر ئەو شێوەی بیرکردنەوەیەی، کە ...
ڕۆڵی دەستەبژێری ڕۆشنبیر لە قەیرانەکاندا
د. عەبدولڕەزاق محەمەد – دکتۆرا لە کۆمەڵناسی


مێژووی هەر گەل و نەتەوەیەک وەربگری، ئەو ڕاستییە دێتە بەرچاو کە بە چەندین قۆناغی جۆراوجۆردا تێپەڕیوە و بەرز و نزمیی زۆری بەسەردا هاتووە و دەست و پەنجەی لەگەڵ زۆر بارودۆخی جیاجیادا نەرم کردوە. ئەمەیش، چونکە خودی ژیان و بەردەوامییەکەی، پێویستیی بەو شل و توندییەی بارودۆخ هەیە، لەبەر ئەوەی ئەمە دەبێتە هۆی ئەوەی کە لەلایەک هزر و هۆشی تاکەکانی کۆمەڵگە چەقبەستوو نەبێت و بجووڵێ و، بتوانن خاڵە بەهێز و لاوازەکانی خۆیان دەستنیشان بکەن و کار بکەن بۆ سوودوەرگرتن لە هەلی بەرەوپێشچوون، دوای دیاریکردنی ئەو مەترسییانەی کە لەسەر ڕێیانن و دۆزینەوەی فاکتەرەکانی زاڵبوون بەسەریاندا، لە لایەکی دیکەیشەوە دەبێتە هۆی سوودوەرگرتن لەو بارودۆخە بۆ ئاییندەیان، دوای ئەوەی کە وەکوو مێژوو دەینووسنەوە و لای خۆیان تۆماری دەکەن.
بۆچی ده‌بێت ترامپ پشتیوانی له‌ ده‌وڵه‌تی كوردی بكات؟
ئامیتایی ئەتزیۆنی


هه‌ندێ كه‌س له‌و بڕوایه‌دان كه‌ پێویسته‌ ئیداره‌ی ترامپ كۆتایی به‌ خه‌لافه‌تی ئیسلامی له‌ عێراق و شامدا بهێنێت و پاشان زۆربه‌ی هێزه‌كانی له‌ ناوچه‌كه‌ بكشێنیته‌وه‌. به‌شێكی تر هیوادارن كه‌ ترامپ پێداچوونه‌وه‌یه‌ك به‌ ڕۆڵی ئه‌مریكا له‌ ناوچه‌كه‌دا بكات و، به‌م پێیه‌یش پاشه‌كشه‌ به‌ ڕووسیا و ئێران بكات. له ‌هه‌ر دوو حاڵه‌ته‌كه‌دا، پێویسته‌ ترامپ پشتیوانی له‌ ده‌وڵه‌تی كوردی بكات. هه‌رچه‌نده‌ ئه‌م كاره‌ ڕووبه‌ڕووی دژایه‌تیی حكوومه‌ته‌كانی ئانكارا‌ و به‌غدا ده‌بێته‌وه‌، به‌ڵام كورده‌كان مافی سه‌ربه‌خۆیییان هه‌یه‌. هه‌روه‌ها كارێكی له‌م شێوه‌یه‌ (پشتیوانی له‌ ده‌وڵه‌تی كوردی) متمانه‌ ده‌به‌خشێته‌ هاوپه‌یمانه‌كانی دیكه‌ی ئه‌مریكا له‌ ناوچه‌كه‌ و ئه‌وروپا و باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیا و، ئه‌مه‌یش به‌و واتایه‌یه‌ كه‌ ئه‌مریكا له ‌پاڵ كورده‌كان ده‌مێنێته‌وه‌؛ نەک وەکوو پێشووتر، كه‌ زۆربه‌ری جار ئه‌مریكا كورده‌كانی به‌ته‌نیا جێ هێشتووه‌....
شێوازی‌ ده‌ربڕینی‌ قبووڵكردنی‌ شكست له‌ دیموكراسیدا
نووسینی‌: پۆڵ كۆركۆران*
وه‌رگێڕانی‌: ته‌حسین ته‌ها به‌هائه‌دین


ئه‌و وتارانه‌ی‌ له‌ كۆتایی‌ ركابه‌ری‌ و ململانێ‌ سه‌خته‌كانی‌ هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ پێشكه‌ش ده‌كرێن، رۆڵێكی‌ له‌وه‌ زیاتریان هه‌یه‌ كه‌ زنجیره‌ دابونه‌ریتێكی‌ ناوبه‌تاڵ و كلۆر بن. ئه‌م وتارانه‌ گه‌واهییه‌كن له‌سه‌ر هه‌قانییه‌تی‌ ئه‌نجامه‌كان، پته‌وكه‌ری‌ یه‌كێتیی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌ و رێخۆشكه‌ری‌ رێگای‌ ئاشتیانه‌ و كاریگه‌ری‌ گواستنه‌وه‌ی‌ ده‌سه‌ڵات.
له‌ چواری‌ نۆڤه‌مبه‌ری‌ ساڵی‌ ٢٠٠٨، له‌ كاتێكدا كه‌ ژماردنی‌ ده‌نگه‌كان كۆتایی‌ نه‌هاتبوو، هه‌ر دوو كاندیدای‌ یه‌كه‌می‌ سه‌رۆككۆماریی‌ ئه‌مریكا له‌ كۆتاییهێنان به‌ رووداوی‌ فه‌رمیی‌ سیاسیدا رۆڵی‌ خۆیان گێڕا. یه‌كه‌م وتار هی‌ جۆن مه‌ك كه‌ین، كاندیدای‌ دۆڕاو بوو. ئه‌و وته‌یه‌ی‌ پاش هه‌ڵبژاردن پێشكه‌شی‌ كرد، په‌یڕه‌ویكردن بوو له‌ رێسای‌ دێرینی‌ زمانپاراوی‌:
هه‌ڤاڵانم، گه‌شتێكی‌ دوورودرێژمان گه‌یانده‌ كۆتایی‌. خه‌ڵكی‌ ئه‌مریكا قسه‌ی‌ خۆیان كرد و، داوای‌ خۆیان به‌ڕوونی‌ به‌یان كرد. كه‌مێك به‌ر له‌ ئێستا، ئه‌و شانازییه‌م پێ‌ بڕا كه‌ په‌یوه‌ندی‌ به‌ سیناتۆر باراك ئۆباماوه‌ بكه‌م و پیرۆزبایی‌ لێ‌ بكه‌م... بۆ هه‌ڵبژاردنی‌ به‌ سه‌رۆككۆماریی‌ ئایینده‌ی‌ وڵاتێك كه‌ هه‌ردووكمان عاشقانه‌ خۆشمان ده‌وێ‌. له‌م ركابه‌رییه‌ دوورودرێژ و دژوارانه‌دا، سه‌ركه‌وتوویی‌، توانایی‌ و، تێكۆشان و كۆڵنه‌دانی‌ ئه‌و جێگای‌ رێزه‌ بۆ من....
كورد ...
گرنگترین پێكهاتەی گەشەی سەرمایەداری توركییە
دیدار لەگەڵ د. سەردار عەزیز
ئا: هەرێم عوسمان
ئیشكالییەتی ئاشتی لە توركیا
هەڤپەیڤین لەگەڵ د. شێركۆ كرمانج
مامۆستای زانكۆ، لە زانكۆی ئۆتارا، مالیزیا
هەڤپەیڤین: هەرێم عوسمان
پارادایم دەتوانێ ئێمە لە شێواوی فیكری و زانستی رزگار بكات؟
دیدار لەگەڵ د. ئەحمەد محەممەد پوور(*)
چاوپێكەوتن: هەرێم عوسمان
دیمانە لەگەڵ دوکتۆر بەختیار سەجادی
سازدانی: دوکتور مەسعوود بینەندە
کتێبخانەی کوردی
گه‌لگامیش بۆ توێژینه‌وه‌ی زانستی
سایتی هاوڵاتی
سايتى الاوان بؤ تويَزينةوةى زانستى
سایتی کەوانە
گۆڤاری - هه‌ژان- لێره‌وه‌ بخوێنه‌ره‌وه‌
سایتی دەنگەکان
رۆژنامه‌ی ئاوێنه‌ لێره‌وه‌ سه‌یر بكه‌
سیاسەتی خاوەن مەرجەعییەتی دینیی
بەبێ دەوڵەتی ئیسلامی ئایا پارتی دادوگەشەپێدانی توركی دەبێت بە مۆدێلێك بۆ ئیسلامیستەكانی عەرەب؟(1)
نووسینی: ئەحمەد ت. كۆرۆ(2)
وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها
هەنگاوەكانی پێش ئاشتی لە توركیا
حەبیب محەمەد دەروێش
تورکیا لە شەڕی داعشدا، دەوری پاکستان لە بەرابەر تاڵیبان دەبینێ؟
شێرکۆ جیهانی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ
کتێبی (مشتێک لە خەرمانی بیری نالی) لە چاپخانە دەرچووە وبەمزوانە لە کتێبخانەکان دەبێت.
govari koch| All rights reserved © 2010