بێدەنگی هەولێر: تەنگژەی شوناسی هەولێریی
شێرکۆ کرمانج

دوابەدوای خۆپیشاندان‌و پێکدادانەکانی ١٧ ی شوباتی ٢٠١١ لەگەڵ مانگرتن‌و ناڕەزایی‌و خۆپیشاندانەکانی ئەم چەند حەفتەیەی ڕابردو قسەو باسی زۆر لەسەر ئەوە کراوە کە بۆچی لە هەولێر خۆپیشاندان ناکرێت. وەک هەولێرییەک چەندین کەس پرسیاری ئەوەیان لێکردوم کە بۆچیهەولێرییەکان بێدەنگن؟ ئەوان دەڵێنهەولێرییەکانوەک خەڵکی ناوچەکانی دیکە خراپ مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت‌و سامانی سەرزەویی‌و ژێرزەوییان لەسەر بەرپرسانی حزب تاپۆدەکرێت‌و دەنگەئازادەکانیان کپدەکرێت‌و مەعاشیان دەخورێت،ئەدی ئەم بێدەنگی‌و سستییە لەپای چی؟ ئەم نوسینە هەوڵێکە بۆ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە. لە میدیاکان باس لە کۆمەڵێک هۆکار دەکرێن، لەوانە بەرتەسکردنەوەی فەزای سیاسی‌و بەکارهێنانی زەبروزەنگ‌و ترس‌و تۆقاندن لەلایەن پارتی‌و دامودەزگا ئەمنییەکانی،هەروەها نزمی ئاستی بێئاگایی سیاسی‌و چاوەڕوانییەکانی هەولێرییەکان، لەگەڵ فرەکەلتوریی‌و فرەئایینی‌و فرەنەتەوەیی لە هەولێر کە گوایە تەباییەکی کۆمەڵایەتیی-سیاسیی لێنەکەوتۆتەوە کە ببێتە مایەیدەربڕینی ناڕەزاییەکان.کەم تا زۆر ڕاستیی لە هەموو ئەو هۆکارانەدا هەیە. سەرەڕای ئەمە، من پێموایە هۆکاری سەرەکی لە پشت بێدەنگی‌و سستیی هەولێرییەکان غیابی یان دروستنەبوونی یەکڕیزییەکە لەنێو نوخبەی ڕۆشنبیریی-کۆمەڵایەتیی شارەکە. هۆکاری سەرەکیش لەپشت غیابی ئەو یەکڕیزییە، بەڕای من، تەنگژەی شوناسەلە هەولێر. بەواتایەکی دیکە تا ئێستا لە هەولێر شوناسی هەولێریی لەدایکنەبووە، یان ئەوەتا زۆر ساوایە. هۆکاری ئەم لەدایکنەبوونەش دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی-سیاسییەکە پەیوەندی بە مێژوو گەشەی دیموگرافی نەتەوەیی لە هەولێردا هەیە. هەولێر یەکێکە لە شارە هەرە کۆنەکانی دنیا. قسەی ئێمە لەسەر ئەو مێژوە کۆنە نییە بەڵکو لەسەر مێژوی هاوچەرخی شاری هەولێرە.پێش دروستبوونی دەوڵەتی عێراق، لە ئەنجامی ٥٠٠ ساڵ حوکمی عوسمانییەکان هەولێر وەک مەرکەزی سنجاقێک (قەزایەک)لە پڕۆسەیەکی مێژویی-سیاسیی-کۆمەڵایەتییدا بەتورککرا/بەتورکمانییکرا. هەولێر وەک سنجاقێک کۆمەڵێک دامودەزگای دەوڵەتی لێبوو کە کارو پیشە تێیاندا دەدرا بە تورکمانەکان یان بە کوردە تورکمانیزانەکان. ئەمەش زمانی تورکمانی دەکات بە زمانی فەرمی‌و باڵاو زاڵ لە شارەکەدا. لەگەڵ زاڵبوونی زمانی تورکمانی‌و بوونی ژمارەیەکی بەرچاو تورکمان لە شارەکە کەلتوری تورکمانییش دەبێت بە کەلتوری شارنشینانی هەولێر. لەئاکامدا کەلتورو زمانی شارەکە تاڕادەیەک لە کەلتورو زمانی شارو شارۆچکەو گوندەکانی دەوروبەری جیادەبێت.ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی کە لە هەولێرو دەوروبەرەکەی دوو کۆمەڵگەی جیا بوونیان هەبێت. یەکێکیان بە کەلتور شارستانیی/شاریی‌و بە زمانتورکی/تورکمانی، ئەوەی دیکەش بە کەلتور دێهاتیی‌و بە زمان کوردی بێت. لە سەردەمی عوسمانییەکانخەڵکێکی کەملە گوندەکانەوەکۆچیان دەکرد بۆ هەولێر،لەبەر کەمیی ژمارەیان، کۆچکردوەکان لەگەڵچوونیان بۆ هەولێرلەناو کەلتورەزاڵەکەی دەتوانەوە. خەڵکەکە بەگشتیبەکەلتوردەبوونبەشاریی‌وبە زمان‌و نەتەوەشدەبوونبە تورکمان. بەو مانایەیخەڵکەکۆچکردوەکانلە کەلتورەکلاسیکییەکەیخۆیان دادەبڕان‌و کەلتورێکی نوێیانتەبەنیدەکرد. هەندێک ئەکادیمی پێیانوایە کە نەتەوەکانی ئەوروپا زادەی پڕۆسەیەکی لەم شێوەیەن، واتە کۆچ لە گوندەکانەوە بۆ شارەکان کە لەگەڵ مۆدێرنەتە (modernization) سەرهەڵدەدات. ئێرنست گێلنەر، تیوریستی بەناوبانگی بواری نەتەوەو ناسیونالیزم، نەتەوە بە دیاردەیەک دەبینێت کە پێش مۆدێرنەتە بوونی نەبووبێت‌و دروستبوونیشی لە پڕۆسەی بەشاربوون (urbanization) دا دەبینێتەوە. گێلنەر پێیوایە دێهاتییەکان هەڵگری شوناس‌و کەلتورێکی خێڵەکین‌ کە چەقی لەسەر خزمخزمێنەو پەندی پێشینان‌و فۆلکلۆر داناوە، کاتێک دێن بۆ شار دادەبڕێن لەو کەلتورو شوناسەو کەلتورێکی دیکە هەڵدەگرن کە چەقی لەسەر فۆرمە نوێکانی کەلتور وەک شانۆو سینەماو ڕۆمان داناوەو شوناسێکیش هەڵدەگرن کە بەگشتی ئاوێنەی ئەو گروپە ئیتنییە/نەتەوەییەیە کە لە شارەکەدا زاڵە، بەتایبەتی زمانی فەرمی گروپەکە. ئەم حالەتی کۆچ‌ و توانەوە(assimilation)ی کوردان لە هەولێردوای دروستبوونی دەوڵەتی عێراقیش هەر بەردەوام دەبێت. بەڵام،لە پەنجاکانی سەدەی بیستەوە ئەم پڕۆسەیە پشێوی تێدەکەوێت، ئیدی لەجیاتی توانەوە پێکدادانێک لەنێوان کەلتورو شوناسی کوردە کۆچکردوەکان‌و تورکمانە شارییەکان ڕوودەدات‌و ئەو تەنگژەیەی شوناسی لێدەکەوێتەوە کە جێگەی سەرنجی ئێمەیە. هۆکاری هەرە سەرەکی ئەم پێکدادانە دەگەڕێتەوە بۆ ڕەتکردنەوەی شوناسی ئیتنیی/نەتەوەیی یەکدی. ڕونتر بڵێین، کوردە دێهاتییەکان ئەوەیان ڕەتدەکردەوە کە ئاوێتەی کەلتورێک/شوناسێک بن کە تێیدا شوناسی ئیتنیی/نەتەوەیی/کوردیی خۆیان لەدەستبدەن. لەهەمانکاتدا تورکمانە شارنشینەکانیش ئەوەیان ڕەتدەکردەوە دەستبەرداری شوناسی ئیتنی/تورکمانیی خۆیان بن، هاوکاتیشکۆمەڵگەکەیان توانای لەخۆگرتن‌و توانەوەی ئەو لافاوە لەژمارنەهاتوەی دێهاتییەکانیان، وەک پێشوتر، نەمابوو. هۆکاری سەرەکی پشت ئەو پێکدادانە کۆچی بە لێشاوی خەڵکی گوندەکان بوو کە لەگەڵ خێراتربوونی پڕۆسەی مۆدێرنەتە لە چلەکان گڕوتین وەردەگرێت‌و لەگەڵ شۆڕشی جوتیارانی دەشتی هەولێر لە ١٩٥٣ دەگاتە ترۆپک. ئەم دوو هۆکارە وادەکەن کە چیدی خەڵک تاکوتەرا نەیەن بۆ هەولێرو ببن بە تورکمان‌و شاریی بەڵکو دەبن بە هۆی دروستبوونی چەند گەڕەکێک لە هەولێر کە زۆرینەی هەرە زۆریان لە کوردە گوندنشینەکانبوون، لەوانە سەیداوە، کوران، تەیراوە، سێتاقان‌و مەنتکاوە. کۆچکردوەکان لەو گەڕەکانە نیشتەجێدەبوون کە دەکەوتنە سەر جادەی سەرەکی بەستنەوەی هەولێر بە دێهاتەکانیانەوە. خەڵکی دەشتی هەولێر لە گەڕەکەکانی باشوری هەولێر (وەک کوران‌و مەنتکاوە) و خەڵکی مەملەکەتی کۆیە لە رۆژهەڵاتی هەولێر (وەک سێتاقان) و خۆشناوو ڕەواندزییەکانیش لە گەڕەکەکانی باکور (وەک تەیراوە) نیشتەجێدەبوون. لەم گەڕەکانە گێتۆی کوردی دروستببوون(گێتۆ بەو گەڕەکانە دەگوترێت کە لە کەناری شارەکان دروستدەبن بۆ ئەو گروپانەی کە هاوبەشێکی کۆمەڵایەتیی‌ سیاسیی یان ئابورییان هەیە). خەڵکانی ئەم گێتۆیانە، لەبەر زۆریی ژمارەیان، ئیدی نەک هەر لەنێو شوناسە هەولێرییە-تورکمانییە-شارییەکە ناتوێنەوە بەڵکو دژایەتی دەکەن‌و شوناسێکی گوندیی-کوردیی-کرمانجیی، گێتۆیی،بەرهەمدێنن، کە کوردبوون‌و خێڵەکییبوون‌‌و ناوچەگەرێتیی بەسەریاندا زاڵبوو. ئەگەر بڵێین بەشەپۆڵکۆچکردنی گوندنشینەکان بۆ هەولێر لە پەنجاکان پڕۆسەی ئاوێتەبوون‌و توانەوەی کۆچکردوەکانی سستکرد، ئەوە دەتوانین بڵێین کە شەپۆڵەکانی دواترلەوانە: سوتانی گوندەکانی کەندێناوە لە ١٩٦٣ و ئاشبەتاڵەکەی ١٩٧٥ و تێکدانی گوندە سنورییەکان لە ١٩٧٨ بەیەکجاری پڕۆسەکەی ڕاگرت‌ چونکە خەڵکێکی ئێجگار زۆری هەناردەی هەولێر کرد. ئەگەر زۆریی کۆچکردوەکان هۆکاربووبێت لەپشت نەتوانەوەی کۆچکردوەکان ئەوە تورکمانییبوونی شوناسە شارییەکەی هەولێر هۆکاری هەرە سەرەکیی بوو لەپشت ڕەتکردنەوەی شوناسە هەولێرییەکە لەلایەن کۆچکردوەکان. ئەم ڕەتکردنەوەیە کۆمەڵێک دەرهاوێشتی هەبوو، لەوانە: یەکەم، لەبەرئەوەی شوناسی هەولێرییبوون ماکێکی تورکمانیی هەڵگرتبوو کوردە گوندنشینە کۆچکردوەکان شوناسی "هەولێریی"یان ڕەتدەکردەوە. دەرکەوتێکی ئەم دیاردەیە ئەوەیە کە ئێستاشی لەگەڵدابێت ئەوانەی لە گوندو شارۆچکەکانەوە کۆچیانکردوە بۆ هەولێر بەخۆیان ناڵێن هەولێریی. کاتێک دوو کورد لە هەولێر یەکدی ببینن یەکەم قسەیان ئەوەیە "کاکە ئەنگۆ خەرکی کێندەرێنە؟" لە وەڵامدا بەگشتی ناوی گوند یان ئەو شارۆچکەیە دەگوترێت کە کەسەکە لێیەوە کۆچیکردوە. دەرکەوتێکی دیکە ئەوەیە کە خەڵکی هەولێر بەناوی عەشیرەتەکانیان خۆیان دەناسێنن. بۆنمونە دەڵێن من خۆشناوم، من سیانم، من سورچیم هتد... دووەم، لەبەرئەوەی کەلتورە شارییەکەی هەولێر بەهەمانشێوە ماکێکی تورکمانیی پێوەبوو کۆچکردوەکان کەلتورە شارییەکەشیان ڕەتدەکردەوە. یەکێک لە دەرکەوتەکانی ئەم دیاردەیە مکوڕبوونی کۆچکردوەکان بوو لەسەر لەبەرکردنی جلی کوردی‌. سێیەم،لەهەمووی گرنگتر، لەبەر ئەو ڕەتکردنەوانەو پێکدادانە کەلتوریی‌و شوناسیانە ئیدی هەولێر نەیتوانی ببێت بە پلاتفۆرمێک بۆ توانەوە یان ئامێزانی (integration)ئەو خەڵکانەی کە لە شوێنی جیاجیاوە کۆچیان بۆ کردبوو. ئەمەش بوو بە مایەی دروستبوونی فرە-کەلتورییەک لە هەولێر بەڵام فرە-کەلتورییەکی خێڵەکیی نەک شاریی، فرە-کەلتورییەکی گێتۆیی. بەواتایەکی دیکە نەک هەر کوردو تورکمانەکان ئاوێتە یان ئامێزانی یەکدی نەبوون بەڵکو ئەو کوردانەی لە شوێنی جیاجیاشەوە کۆچیانکردبوو ئاوێتەو ئامێزانی یەکدی نەبوون. چوارەم، لەبەرئەوەی پڕۆسەی ئاوێتەبوون، واتە بەشارییبوون‌و بەتورکمانبوونی کۆچکردوەکان، لە حەفتاکان ڕاوەستا ئیدی لەو کاتەوە دوو کۆمەڵگە (community) لە هەولێربوونیان بەرچاودەکەوێت. یەکێکیان تورکمانەکان کە خۆیان بە هەولێریی‌و شاریی دادەنێن، کە تاڕادەیەک کۆمەڵگەیەکی هاوڕەنگە، ئەوەی دیکەیان کوردەکان کە خۆیان بە کرمانج نەک هەولێریی دادەنێن، تاڕادەیەکی زۆریش کۆمەڵگەیەکیفرە-ڕەنگی بەشبەشە. کۆی ئەو پڕۆسەو دەرهاوێشت‌و دەرکەوتانە کۆمەڵێک دەرئەنجامی هەبووە، لەوانە: یەکەم، کۆمەڵگە کوردی زمانەکە لەسەر بنەمای ناوچەو عەشیرەت‌و گوند، یان تێکەڵەیەک لەمانە، ژمارەیەکی ئێجگار زۆر گێتۆی پێکهێنابوو. خەڵکی ئەم گێتۆیانەبەگشتی خۆیانوەک هەولێریی ناناسێنن. لەناو هەولێر کوردەکان خۆیان وەک خەڵکی کەندێناوە، خۆشناوەتی، کۆیی، بێرکۆتی هتد... دەناسێنن‌و لە دەرەوەی هەولێریش وەک "خەڵکی هەولێر" نەک "هەولێریی" خۆیان دەناسێنن چونکە هەولێریی لە فەرهەنگ‌و خەیاڵگەی ئەوان تورکمانێکی شارییە. دووەم، لەئاستی ڕۆشنبیریی فرە-گێتۆییەکەی هەولێر بووەتە مایەی ئەوەی کە ڕۆشنبیرو هونەرمەندەکانی دابەش دابەش بن‌و زیاتر خۆیان وەک ڕۆشنبیرو هونەرمەندی شوێنە کۆچلێکردوەکە بناسێنن نەک شارە کۆچبۆکراوەکە. ئەمەش وای لە هەولێر کرد کە لە ڕووی ڕۆشنبیرییەوە تاڕادەیەک بێخاوەن، بێنوخبە، دەرکەوێت یان یەکڕیزییەک لەنێو نوخبەکەدا دەرنەکەوێت. سێیەم، لەپەیوەند بە دروستبوونی نەتەوە، وەک زۆربەی تیوریستەکان، لەوانە گێلنەر، جەختی لەسەر دەکەن، دروستبوونی شار هەنگاوێکە بۆ دروستبوونی نەتەوە. لەبەرئەوەی هەولێر لەئاکامی پێکدادانی کەلتورو شوناسەکان نەیتوانیوە ببێتە پلاتفۆرمێک بۆ ئاوێتەبوون‌و ئامێزانی کۆچکردوەکان‌، لەئاکامدا شوناسێکی یەکگرتوو لەناو شارەکە دروستنەبووە کە لەخۆگرو چەتری هەموو شوناسەکانی دیکە بێت. بۆیە دەکرێت بڵێین هەولێر لەئاستی گەشەو دروستبوونی شوناسدا شکستیهێناوەو ئەمەش کاریگەریی لەسەر بەنەتەوەبوونی کوردیش هەبووە. ئەو قسانەی ئێستا لەسەر دابەشبوون‌و دووئیدارەیی‌و دووفەرهەنگی زۆنی زەردو کەسک دەکرێن بەشێکی پەیوەندی بەوەوە هەیە کە پڕۆسەی بەشاربوون لە کوردستان تائێستا سەرکەوتونەبووە. لەژێر تیشکی ئەو شیکارانەی سەرەوە دەتوانین بڵێین کە یەکێک لە هۆکارە هەرە سەرەکییەکانی بێدەنگی‌و سستیی خەڵکی هەولێر پەیوەندی بە لەدایکنەبوونی نوخبەیەکی یەکڕیزی یەکگرتوەوە هەیە کە ئینتیمای بۆ شارەکە هەبێت لەجیاتی ناوچە کۆچلێکردوەکان تاوەکو بتوانێت ڕابەرایەتی بزوتنەوەی فکری‌و دەنگە ناڕازییەکانی شارەکە بکات‌و ئاراستەی خۆپیشاندان‌و مانگرتنەکان بکات.
6832 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Thursday, October 15, 2015
زیاتر
گێڕانەوەی ئەنفال وەکوو کارەساتێکی پارتیکولار
چەند سەرنجێک لەسەر کۆمەڵەچیرۆکی
"جەستەیەکی خۆڵاوی بەسەر قاڵیچەی سولەیمانەوە"
محەمەد محەمەدمرادی
ڤ
ئایدیای زمان/ ئایدیای شانۆ
چەند خاڵی سەرەتایی و مانیفێستۆیی
ئەمین کەرەمی و هاوڕێ یووسفی
سوسیالیزمی میدیایی لە دەستە واژەکان دا
سلیمان عبدی
مەعریفەی ئیگزیستانسیالیزم و کۆمەڵگەی باشوری کوردستان
ئه‌فشین غولامی
بیری فەلسەفی یۆنان پێش ئەفلاتون
د. حسین حرب
وەرگێڕانی: رەفیق غەفور
زمانی کوردی و پێوه‌ندی به‌ناسنامه‌ی کورده‌وه‌
محه‌مه‌د که‌ریمی
تورکیا لە دوو ڕێیانی شەڕو ئاشتیدا
نووسینی : بورھان شێخ رەئوف
ئه‌ده‌بی پۆست مۆدێڕن، زه‌رووره‌تێکی ناوه‌خت
حه مه ی که ریمی
تورکیا لە دوو ڕێیانی شەڕو ئاشتیدا
نووسینی : بورھان شێخ رەئوف
سواره‌ له‌ نێوان دوو ئه‌زموون و دوو شێوه‌ ژیانی جیاوازدا
ئه‌مجه‌د غوڵامی
كێشه‌ی خودا له‌ فه‌لسه‌فه‌ وفیزیا*
نووسەر: سەعیدکاکی
ئالن به‌دیۆ و فه‌لسه‌فه‌ی سه‌ده‌ی بیسته‌می فه‌رانسه‌
نووسین و کۆکردنه‌وه‌ی ده‌ق: جه‌واد گه‌نجی
وه‌رگێڕانی له‌ فارسییه‌وه‌: حه‌مه‌ی که‌ریمی
كۆمه‌ڵناسی كووئیر و ئایین
ئه­ حمه­ د غولامی
هەنگاوەكانی پێش ئاشتی لە توركیا
حەبیب محەمەد دەروێش
سیاسەتی خاوەن مەرجەعییەتی دینیی
بەبێ دەوڵەتی ئیسلامی ئایا پارتی دادوگەشەپێدانی توركی دەبێت بە مۆدێلێك بۆ ئیسلامیستەكانی عەرەب؟(1)
نووسینی: ئەحمەد ت. كۆرۆ(2)
وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها
نەبوونی بنەمای زانستی و بەرپرسیارێتیی یاسایی و نەریتی
لە توێژینەوەیەكی (د.عیزەت فەتاح حەمەساڵح)دا
بوار نوورەدین
سیاسەتی خاوەن مەرجەعییەتی دینیی
بەبێ دەوڵەتی ئیسلامی ئایا پارتی دادوگەشەپێدانی توركی دەبێت بە مۆدێلێك بۆ ئیسلامیستەكانی عەرەب؟(1)
نووسینی: ئەحمەد ت. كۆرۆ(2)
وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها
شوناسی پوپولیزم
هاوڕێ نەهرۆ
هەڵوێستی توركیا لە فیدراڵیزمی
هەرێمی كوردستانی عێراق
ی. سەرپەرشتیار: وەسمی محەممەد ئەلشمەری
ی. توێژەر: محەممەد حازم حامید
وەرگێڕانی: حەسەن حسێن
قانع و کێشەی نەتەوایەتی
ئیبراهیم ئیسماعیل پوور
كورد ...
گرنگترین پێكهاتەی گەشەی سەرمایەداری توركییە
دیدار لەگەڵ د. سەردار عەزیز
ئا: هەرێم عوسمان
داهاتویێک پاش کاپیتالیزمیش هەیە
لە سویدییەوە: رەسوڵ سەفەریانی
وردەكارییەكانی خەباتی چەكداریی
لە ئەجێندای (پەكەكە)دا
بەشێك لە كتێبی كچە رۆژنامەنووس (ئەلیزا ماركۆس)
وەرگێڕانی: ماجید خەلیل
نیچە روخساری دژ، بەڵام قوڵ
فەڕۆخ نێعمەتپوور
توركیا : چارەسەركردنی كێشەی كورد و
دینامیكە هەرێمییەكان
نووسینی: ئۆمیر تاشـبینار(*)
وەرگێڕانی: مەهاباد قادر
روانینی سلۆتەردایك بۆ بنەما فەلسەفییەكانی دێریدا
لەكتێبی (دێریدای مسری) وەرگێڕانی بەكرعەلی
رانانی: د. تریفە عمر
ئیشكالییەتی ئاشتی لە توركیا
هەڤپەیڤین لەگەڵ د. شێركۆ كرمانج
مامۆستای زانكۆ، لە زانكۆی ئۆتارا، مالیزیا
هەڤپەیڤین: هەرێم عوسمان
ترپەی دڵ‌و ئاوازی وشە
ئیسماعل فەرەج
ئیشكالییەتی ئاشتی لە توركیا
هەڤپەیڤین لەگەڵ د. شێركۆ كرمانج
مامۆستای زانكۆ، لە زانكۆی ئۆتارا، مالیزیا
هەڤپەیڤین: هەرێم عوسمان
دوای هێرشی داعش ، پێویسته‌ ، چی بكه‌ین؟نوسینی:
ئومێد قەرەداغی
لە پەراوێزی پڕۆسەی ئاشتی تورك و كورددا
توركیا و موعەممای پرسی كورد
دەرگیریی و كاریگەرییەكان لە پێوەندییە دەرەكییەكانی توركیادا
نووسینی: ئۆفرا بێنگیۆ(*)
وەرگێڕانی لە ئینگلیزییە وە: ماجید خەلیل
ژاك دوریدا بۆ ژیل دولوز
ئەبوبەکر جاف
هەنگاوەكانی پێش ئاشتی لە توركیا
حەبیب محەمەد دەروێش
ئابوری میلیشیایی
دکتۆر محەمەد گەناویی
سیاسەتی توركیا بەرانبەر بە باكووری عێراق
گرفت و ئاسۆ ئایندەییەكان
نووسینی د. بیل پارك
وەرگێڕانی: سان بەرزان ئەحمەد
ئوستورەی ڕێفۆڕم و ژوورنالیزمی سۆفیستانە
نووسەر: پەیمان عەلیپوور
سیاسەتی حكومەتەكانی توركیا و
رەوشی گشتی كوردستانی باكوور
عەلی حاجی زەڵمی
ئیدۆلۆژی، فەلسەفەیە یان وەهم؟
رەسوڵ سێلەکە
سیاسەتی كەمالی لە توركیا بەرانبەر بە كورد لە 1918 - 1926
سامان مستەفا رەشید
ئیستاتیكای (جوانی) سیاسەت
محمدامین گەناوی
تەنیایی یان جیایی؟
نووسینی: د. عەلی شـەریعەتی وەرگێڕانی: موسعەب ئەدهەم
گلۆبالیزاسیۆن و "ده‌وڵه‌تی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌"
سەلاح بایەزیدى
عەلی شەریعەتی ..ئەو كەسەی هەموو رۆژێك تیرۆر دەكرێت!
نووسینی: حەبیب محەممەد دەروێش
رامانێکی فەلسەفی دەربارەی "نەبوون"..
شامیر مولان
رۆڵی ( شەریعەتی ) لە خەباتی ئیسلامی
پێشەوتووخوازی لە ئێران 1965 - 1977
نووسینی: وەلید محمود عەبدونناسر
وەرگێڕانی: بـــەرزانی مەلا تـەها
ژمارە 31‌و فۆرمی 31ی ئاب وەك یەكەیەكی فەرهەنگی زمانی كوردی
د. تریفە عومەر
دكتۆر عەلی شەریعەتی پیاوێك
هێشتاش لە ئاسمانی دنیای رۆشنبیریدا دەدرەوشێتەوە
نووسینی: موسعەب ئەدهەم
نارەزاییەکان لە دەستێوەردانی حکومەت
جۆن ستیوارت میڵ
هةموو شتيَ دةربارةي باشووري سودان
هيَمن ئيبراهيم ئةحمةد
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010