بزوتنەوەی گۆڕان و بایەخی لەئەستۆگرتنی لێپرسراوێتی سیاسی
ئەبوبەكر عەلی

لێپرسراوێتی لە ئەستۆگرتنی سیاسەتمەدار بەرامبەر ئاکامی بڕیارو ڕەفتارەکانی و دەرھاویشتەکانیان، بەشێکی گرنگ و جەوھەریی ئەخلاقی سیاسیە. پێچەوانەکەشی ڕاستە.

لە دونیای نوێ و لە سایەی گەمەی دیموکراسیشدا، سیاسەتمەدار بەرامبەر شکستی حیزبەکەی لە ھەڵبژاردندا، یاخود دوچاری ئابڕوچوون و شکست ھاتن لە پێگەی حوکمڕانیدا، لێپرسراوێتی لەئەستۆدەگرێت و دەست لەکار دەکێشێتەوەو شوێن بۆ کەسانی تر چۆڵ دەکات. بەم کارەشی لە ڕووی ئەخلاقیەوە قەرەبووی شکستە سیاسیەکەی دەکاتەوە، ڕێزی خۆی دەپارێزێت و وەك سیاسەتمەدارێکی لێپرسراو دەچێتە مێژووەوە، ڕێگە بە ھەڵسانەوەی حیزبەکەشی خۆش دەکات، ئەگەر شکستەکە بونیادی و مێژوویی نەبێت و پێویستی بە ھەڵوەشاندنەوەی حیزب نەکات. ئەمەش لە دیموکراسیە دێرینەکاندا بووە بە نەریتی سیاسی.

بەڵام، لە ناوچەکەی ئێمەدا ھێشتا بەو جۆرەی لێنەھاتووە. لە کاتێکدا نەبوونی پرسیار دەخاتە سەرکۆی ئەخلاقی سیاسی نوخبە سیاسییەکانی خۆرھەڵات چونکە ھەر کاتێك سیاسەت لە لێپرسراوێتی دابڕرا، لە ناوەڕۆکە ئەخلاقی و مەدەنیەکەی بەتاڵ دەبێتەوە، تەنانەت سیاسەت نامێنێت. ھەربۆیە، ناکرێت ئەم بەشە ھەرە گرنگەی سیاسەت، بە ناوی ئێرە خۆرھەڵات و خۆرئاوا نیەپشتگوێ بخرێت چونکە ئەم بیرکردنەوە لە قوڵاییدا ئیدانەکردنێکی ئەخلاقیی قوڵی خۆرھەڵاتە. بەحوکمی ئەوەی قایلبوونە بە ڕەتکردنەوەی ئەگەری سیاسەتکردنی ئەخلاقی لە خۆرھەڵاتدا. ئەوانەی لەم ڕووەشەوە دەستپێشخەری دەکەن کارێکی چاك بۆ مێژووی سیاسی خۆیان و ھاوڕێبازو حیزبەکانیان دەکەن چونکە ئەگەر لە ئاستێکیشدا بێت شەرەفی سەرمەشقی و دەستپێشخەریان بۆ دەمێنێتەوە.
لە ھەڵبژاردنەکانی (٢٠١٨)شدا پێشنیارم بۆ کاك عومەری سەید عەلی کرد لە بەرامبەر لە دەستدانی ٥٠٪ کورسی و دەنگێکی زۆر دەست لەکار بکێشێتەوە. کەچی سەری نەگرت؟ بەڵام ئێستاش ئەم ھەنگاوەی خۆی وھاوڕێکانی گەرچی ھەندێ دواکەوتووە، شایستەی ڕێزلێگرتنە چونکە دەستپێشخەری و ڕێچکەشکاندنە.

 ھەربۆیە، ھەرچەندە گومانی تێدا نیە دۆخی ئێستای گۆڕان دوای ئەو مێژووەی ڕابردوو، لەسەر دڵی کاك عومەرو بەرپرسانی گۆڕان و گۆڕانەکان، یەکجار قورس و بەسوێیە، دەتوانن فەرامۆشی خۆیان بەوە بێنن: لێپرسراوێتی ئەخلاقی و سیاسیان لەئەستۆگرتووەو نمونەیەکیشیان لەم ڕووەوە بۆ کۆمەڵگەی کوردستان و کایە سیاسی و حیزبیەکەی پێشکەش کردووە. ڕێگاشیان بۆ ھەڵسانەوەی حیزبەکە خۆشکردووە، ئەگەر کێشەکانی کەسی و دەزگایی بن.
60 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |    
زیاتر
لێکترازاندنی ناوماڵی شیعەكان وەک ستراتیژی کورد و سوننە
د نەوزاد ھێتوتی
شێوازی ژیانی نوێ و گۆڕانی سنوورەکانی ناسنامه‌
محه‌مه‌د کەریمخان
بۆ سەربەخۆکان سەرنەکەوتن؟
عەزیز ڕەئووف
دەوروبـەری خۆت بنـاســە
پێشکەوتنی پیشەسازی لە جیهانی ئیسلامی نــــــا عەرەبی
حەبیب محمەدجاف
بۆچی دەبێت هەمیشە ڕەخنە بگرین؟
ئالان عومەر
پرۆسه‌ى وێرانكردنى وڵاتێك و گه‌له‌كه‌ى بەبێ شەڕ
كامه‌ران جاف
دیموكراسی.. متمانه‌، یان كورسی ..؟
عه‌داله‌ت عه‌بدوڵا
چین دەستی گەیشتە هەسارەی مەریخ
لوقمان حەوێز
بیست ساڵ پاش ١١ی سەپتەمبەر : عێراق وەک شکستە گەورەکەی ئەمەریکا !
د. عادل باخەوان
مێژوو زانستە نەک چیرۆک، بۆیە وامانبەسەرهات
سامانی وەستا بەكر
پاثۆلۆجی ئیسلامییەکان لەکوردستان ”pathological”
سامانی وەستا بەکر
بایدن و ئەردۆگان: پاش دیدار
د. سه‌ردار عه‌زیز
لۆجیکی ئارگیومەنتی فەلسەفی
د. ساماڵ مانیی
ئایا كاتی نووسینەوە و داڕشتنی دەستوورە؟ ‌
فاروق ڕەفیق
ڕیفراندۆم و چەمانەوەی بێمەرج
عەتا كەریم
ده‌ستور شه‌رعیه‌ت به‌ناهاوسه‌نگى ده‌دات یان رێکى ده‌خاته‌وه‌؟
د.موحسین ئه‌دیب
نەوال سەعداوی...من بەدەنگی بەرز قسە دەكەم
ئامادەكردنی: ئاڤان جەلال
بەرەو پەنجاو سێیەمین سـاڵیادی شۆڕشی خوێندکاران
گفتوگۆ لەگەڵ ژان پۆڵ سارتەر
وەرگێڕان: شوان ئەحمەد
سەرهەڵدانەوە داعش‌ و كەلێنی ئاسایشی لەعێراق
هەڵۆ ساڵح
دیموکراسیی عێراقی، پێشینەیەکی تاڵ
د. هەردی مەهدی میکە
پرۆسەی هەڵبژاردن، لەنێوان بایکۆت و بەشداری کردندا
سەردەشت محەمەد
ئاژاوەگێڕ و تاڵانچیەکان کێن؟
حوسەین عەلی شەریف
ئه‌فغانستان قوربانی به‌رژه‌وه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كان
نه‌وزادی موهه‌ندیس
لە چیرۆکێکی کۆمیدی عەزیز نەسینەوە بۆ حەقیقەتی کۆمەڵگایەک
ئالان قارەمان شێخبزێنی
ئیدیولۆژی لیبرالیسم
ناسر ساڵحی ئه‌سڵ
فاسدبونی بەدێوکردنی عەقڵی ڕەخنەیی لە وتاری مەسرور بەرزانی
عەلی قەڵادزەیی
گەمەی ھەڵبژاردنی ئەمجارەو ترسی لایەنەکان
عەتا قەرەدا‌غی
فاسدبونی بەدێوکردنی عەقڵی ڕەخنەیی لە وتاری مەسرور بەرزانی
عەلی قەڵادزەیی
جینۆسایدی فەرهەنگی لە یاسای نێودەوڵەتیی گشتیدا
ئازاد وەڵەدبەگی
کەسێتی و فکرێکی سەماکەر
باخچە بەکر
رۆڵی پەروەردە لە پێشكەوتنی تاك و كۆمەڵگەدا‌‌*
شورای پاسەوان؛ پێگەی لە سیسستەمی سیاسی و ڕۆڵی لەهەڵبژاردنەکاندا
هەردی مەهدی میکە
پەیوەندیی نێوان ئامرازەکانی ڕاگەیاندن و دەسەڵاتی سیاسی
هیوا مەجید خەلیل
عەتا قەرەداخی: حیزبی کوردى لە نێوان بنیادنان یان کوشتنی ئایندەى نەتەوەدا!
عەتا قەرەداغی
پەیوەندیی نێوان ناسیونالیزم و گەشەسەندن
هیوا مەجید خەلیل
چوار پەنجەرە بۆ ئەدەبى گێڕانەوە.
رێبین ئەحمەد خدر
"نا"ی ڕیفراندۆم!
پەروێز ڕەحیمی
مێژووی سەرهەڵدانی دەوڵەت لە هزری مرۆڤدا..
ئاراس سەعید
دامەزراندنی حکوومەتی پەرەسەندنگەرا؛ ڕێچاری بەهێزبوونی باشووری کوردستان
محەمەد کەریمخان
کوردو دوانەی مێژو و سیاسەت: قسەیەک لە یادی ١٠ی خاکەلێوەدا
د. بورهان یاسین
زمان
ئەحمەدی مەلا
کەسیتی کوردی لەتێکشکاندەوە بۆ بنیادنانەوە!
عه‌تا قه‌ره‌داغی
هەلێک بۆ هەڵسەنگاندن
ئەنوەر ئەڵمان
نه‌مام غه‌فوری سیمبولێك له‌پێناومرۆڤ ترسی به‌زاند
نیاز عه‌بدوڵڵا و سه‌نگه‌ر ره‌سول
وانەکانی ساڵێکی کۆڤید
یۆڤال نوح هەراری*
وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: پەیڕەو ئەنوەر
نه‌مام غه‌فوری سیمبولێك له‌پێناومرۆڤ ترسی به‌زاند
نیاز عه‌بدوڵڵا و سه‌نگه‌ر ره‌سول
حکوومەت و نیشتمان تێکەڵ بە یەکدی مەکەن!
نووسینی: "ڕابێرت فێسک" (١٩٤٦-٢٠٢٠)*
وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: د. سەردار قادر
فاسدبونی بەدێوکردنی عەقڵی ڕەخنەیی لە وتاری مەسرور بەرزانی
عەلی قەڵادزەیی
چـوارچێوه‌ی یاسایی یه‌كپارچه‌یی خاكی هه‌رێمی كوردستان
ئالان به‌هائه‌ددین عه‌بدوڵڵا ئه‌لموده‌ڕیس
تێگەیشتنەوە لە کۆڕەو کۆژان وەک کاریزما
د. هەردی مەهدی میکە
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010