ماكرۆن پشتیوانی لەبەغدا كردو هەرێمی ئاگاداركردەوە
سەرتیپ جەوهەر

هاتنی سەرۆكی فەرەنسا بۆ لوبنان و دواتر عیراق زادەی پرۆژەیەكی نوێی وڵاتانی ئەوروپاو ئەمریكایە بۆ بەرگرتن لەدەستوەردانی ئێران و توركیایە لەوڵاتانی ناوچەكە، هەروەك روسیا لەماوەی دوو هەفتەی رابردووەوە كەوتۆتە جموجۆڵێكی نوێ‌ لەسوریا كە ئەویش پێدەچێت پەیوەندیدار بێت بەبارودۆخی نوێی ناوچەكە. دوای دوركەوتنەوەی بەریتانیا لە یەكێتی ئەوروپا، ئێستا فەرەنسا رێبەرایەتی ئەوروپا دەكات و دەیەوێت رۆڵی كۆكەرەوەو قەڵغانی ئەوروپا بگێڕێت. هەربۆیە لەماوەی دوو مانگی رابردوو هێزێكی زۆری بردۆتە یۆنان و قوبرس وەك پشتیوانی لەهەردوو وڵات بۆ بەرگرتن لەهەژموون و زیادەڕۆییەكانی توركیا لەدەریای ناوەڕاست.
زێدەڕۆییەكانی توركیا لەدەریای ناوەڕاست و لیبیا سەرەتای هەستكردن بەپێویستی جوڵەیەك بوو لەبەرامبەر توركیا، سەرۆكی فەرەنسا كەوتە جموجۆڵێكی نوێ‌ بۆ راگرتن و پاشەكشەپێكردنی ئەو زێدەڕۆییانەی توركیا لەسەر وڵاتانی لەناوچەكە وەك یۆنان و عیراق و سوریا و لیبیا بەپشتیوانی ئەمریكاو هاوبەشی پێكردنی وڵاتانی ناوچەكە. لەبەرامبەر پشتیوانیكردنی ئەمریكا، سەرۆكی فەرەنسا پشتیوانی خۆی و ئەوروپای بۆ واشنتن دەكات لە كەمكردنەوەی نفوزو دەستڕۆیشتویی ئێران لە لوبنان و عیراق. واتە چەككردنی حزبولڵا لە لوبنان و چەككردنی حەشدی شەعبی لەعیراق لەبەرامبەر دەركردن و گوشارخستنە سەر توركیا لەو زێدەڕییانەی ناو خاكی عیراق و هەرێمەكە. هەروەك پێدەچێت ماكرۆن رۆڵی نێوانگریش بگێڕێت لەنێوان تاران و واشنتۆن. ئەویش كێشانەوەو كەمكردنەوەی نفوزو هەژموون ئێران لەهەردوو وڵات، لەبەرامبەردا ئەمریكا بەشێك لەسزاكانی سەر ئێران هەڵگرێت یان سوك بكات. لەماوەی چەند رۆژی رابردوو ئیمانۆئیل ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا هاتە عیراق، پەیامێكی روونی بۆ دەسەڵاتدارانی بەغداو هەرێم پێبوو. ئەوەی پەیوەندی بەعیراقەوە هەبوو پێی راگەیاندن دەبێ‌ هەڵوێستتان روون بێت سەبارەت بە زێدەڕۆییەكانی توركیا لەناو خاكی عیراق، هەروەك پێویستە دەستوەردانی ئێران لەناوخۆی عیراق بەتەواوی بخرێتە چوارچێوە. ئەوەی یەكەم وەك داوای خۆی و ئەوروپا بوو، ئەویدیكەشیان وەك پشتیوانی لەهەڵوێستی ئەمریكا پێی راگەیاندن. بۆیە چەند رۆژێكە جوڵەیەك لە پەرلەمانی عیراق دروستبووە سەبارەت رێگریكردن داگیركارییەكانی توركیا، بۆئەوەی پەرلەمان لەوبارەیەوە بڕیارێك بدات. سەبارەت بەهەرێمی كوردستان، لەبری سەردانی هەولێر، سەرۆكی هەرێمی بانگی بەغدا كرد وەك ئاماژەیەك یان جۆرێك لەهۆشداریدان، بەهەردوو سیفەتی جێگری سەرۆكی پارتی و سەرۆكی هەرێم. هەرچەند تائێستا هیچ لێدوانێكی رەسمیی سەبارەت بە وردەكاریی ناوەرۆكی كۆبونەوەكە رانەگەیەنراوە، بەڵام ئەوانەی ئاگاداری بەغدان پێیانوایە ماكرۆن پەیامێكی روونی بە(هەرێم / پارتی) داوە، ئەویش كۆتاییهێنان بەو سنوربەزاندنانەی توركیاو ئەو پشتیوانیەی پارتی لە سوپای توركیا لەژێر ناوی هێرشكردنە سەر هێزەكانی PKK لەناو خاكی هەرێمی كوردستان. بۆیە رۆژی دوای سەردانەكەی بەغدا، نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێم گەیشتە ئەنقەرەو قاولتی لەگەڵ وەزیری دەرەوەی توركیا خواردو پێدەچێت كورد وتەنی (كەشوكوشییەك) لەنێوانیاندا هەبێت.
ئەوەی جێی سەرنجە دوای چەند رۆژێكی كەم، چەند سەرچاوەیەكی هەواڵ لەتوركیا بڵاویانكردەوە كە ئەنقەرە بڕیاریداوە ئۆپراسیۆنەكانی لەباشوری كوردستان بۆماوەیەكی كاتی رابگرێت، ئەوەش بەڵگەی ئەو پێشبینیەیە كە فەرەنسا گوشارەكانی بۆسەر توركیا زیادكردووەو تەنها بە وەستاندنی ئۆپراسیۆنەكان راناوەستێت، بەڵكو داوای دیكەی هەیەو دەیەوێت توركیا هێزەكانی لەعیراق پاشەكشە پێبكات. لەبەرامبەر ئەو گوشارە راستەوخۆیەی ئەوروپا لەسەر توركیا بەئاگاداری ئەمریكا، روسەكانیش كەوتوونەتە خۆو دەیانەوێ‌ سود لەو بارودۆخە وەرگرن. پێشوازیكردنی چەند كاربەدەستێكی رێڤەبەری خۆسەر لەلایەن وەزیری دەرەوەی روسیاو لەماوەی چەند رۆژی رابردوو و راگەیاندنی پشتیوانی مۆسكۆ لەبەشداریپێكردنی رێڤەبەری خۆسەر لەپرۆژەی چارەسەری سوریا كە لەلایەن نەتەوەیەكگرتوەكانەوە سەرپەرشتی دەكرێت، ئەو گومانەمان لا دروستدەكات كە روسەكان دەیانەوێ‌ گوشار لەتوركیا بۆ ئەوەی هەم سازشی زیاتری پێبكەن بكەن هەمیش گوشاری زیاتری بخەنە سەر تا ناچاری بكەن دیسان لەئەمریكا دوربكەوێتەوە. بڕیارە لەم چەند رۆژە سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی روسیا بەسەردانێكی تایبەت بگاتە دیمەشق. پێدەچێت لاڤرۆڤ بەو سەردانەیدا لەیەككاتدا گوشار بخاتە سەر ئەنقەرەو دیمەشق و دیسان بیانەوێ‌ بازرگانی بەكورد بكەن. چونكە هەركاتێك روسەكان لەلێدوانی میدیایی پشتیوانیان لەدۆزی كورد لەسوریا كردبێت، ئەوا دەیانەوێ‌ گوشار لەسەر ئەنقەرەو دیمەشق دروستبكەن و لەبەرامبەر كێشانەوەی ئەو پشتیوانییە دەیانەوێ‌ سازشێك بەهەردولا بكەن.
71 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Sunday, September 13, 2020
زیاتر
كێ ئه‌و سه‌ری گه‌ردوون ده‌بینێت؟
د. جەواد بشارە
وه‌رگێڕ : تاریق كارێزی
ئایندەی هێزە چەكدارەكانی ناو پەرلەمانی عێراق؛ بەدر و عەسایب
یاسین ته‌ها
سه‌ردانه‌كه‌ى كازمى چیمان پێ ده‌ڵێ؟
سەرتیپ قەشقەیی
بازنەکانى هەڵبژاردن؛ بۆمبى بەردەم هەڵبژاردنى پێشوەختە بە تایبەت بۆ کورد*
هەڤاڵ فەتاح
له‌باره‌ى ئه‌خلاقی سیاسییه‌وه‌
پ.د. ئه‌نوه‌ر محه‌مه‌د فه‌ره‌ج
خەونى کوردەکان بۆ سەربەخۆیى تێکشکا
ئەیهود یەعارى
وەرگێڕان و کورتکردنەوەی : حسن محمود حمەکریم
بێ رێکەوتن کازمی پارە بۆ هەرێم دەنێرێ
سالار مەحمود
شێوازەکانی ڕاهێنان؛ شێوازی وانەگوتنەوەی مۆنتێسۆری
محەمەدموبین حەیدەریی دهۆیی
وەرگێڕ (لە فارسییەوە): کیشوەر پیرۆتی
كازمی.. دوادەرفەتی ئەمەریکاو ھەڵسانەوەی عێراق؟
ئەبوبەکر کاروانی
پەیوەندی نێوان "پێناسەكردن" و هزر و بیری ناسیۆنالیستی
سەلاح بایەزیدی
قەوارەی هەرێم؛ لە هەڵێنجانێکی مێژووییەوە بەرەو گوتارێکی ئایندەساز
د.هەردی مەهدی میکە
پەروەردە و بەهاكان
د.كەريم ئەحمەد عەزيز
کورد و حیزبوڵڵا و ئیسرائیل
ئالان م. نوری
پەروەردە و بەهاكان
د.كەريم ئەحمەد عەزيز
بوون و ماهیەت
شاهۆ عوسمان
بنەماکانی وتارنووسین (وتاری سیاسی)
قەرەنی قادری
کاتێک تەلەفیزیۆنێک ئارامیی وڵاتێک تێکئەدات..!
مه‌ریوان وریا قانع
هێزی نه‌رم و گۆڕانكاریی له‌ مۆراڵی سیاسیدا
شاناز هیرانی
چاكسازیی سیاسی: له‌ چیدا، چۆن و بۆچی؟
د. ئه‌نوه‌ر محه‌مه‌د فه‌ره‌ج
هه‌رێم له ‌نێوان سیستمی‌ كارگێڕیی‌ مه‌ركه‌زیی و لامه‌ركه‌زیدا عه‌بدولقادر محه‌مه‌د ئیبراهیم *
تورکیا چی دەوێ؟ میساقی میللی چیە؟
ئاسۆس هەردی
شۆڕش بەم گوندەدا تێپەڕی
به‌كربایه‌فی پڕ له‌ ئاوه‌دانیی
م. عەلی
پەڕلەمان و کارکردن بۆ سنوردار کردنی ئازادیەکانی تاک و میدیا
عومەر عەلی
کۆرۆنا سه‌لماندی كورد نرخی ئازادیی نازانێت
د. زاهیر سوران*
چەق و چێوەی سیاسەتکردن پارتی ،یەکێتی، ئەوانی دیکە
ڕەسوڵ خدر
جەدەلێکی وجوودی لە نێوان تایەر بەگی جاف و نـــــــــــــــــــاری
حەبیب محمەد دەروێش
‏کۆتایی تارماییەکانی عیراق
‏پەری مامەسێنی
یازدە ساڵەی دامەزراندنی بزوتنەوەیەکی هیواکوژ
کەمال چۆمانی
ریکلامکردن: کوشتنی بەرهەمی خۆوڵاتی
نەوزاد جەمال
سۆفیگەری - ئەحمەد کسرەوی*
قسەیەکی کورت دەربارەی: ڕێکەوتنی نێوان ئیسرائیل و ئیمارات
خەسرەو سایە
سەرهەڵدانی تەسەوف لە وڵاتی كوردەواریدا
یاسین تەها
لوبنان و هەرێمی کوردستان
بەیار عومەر
بەرگریكردن لە زارا، بەرگریكردن لە شوناس
نەبەز گۆران
ئۆپۆزسیۆن لە غیابی حیزبە تەقلیدیەکاندا
گۆران هەلەبجەیی
هەرێم و بەغدا
شوان کەریم کابان
شه‌رم و سیاسه‌ت
ئاراس فەتاح
هه‌ڕه‌شه‌كانی كۆرۆنا له‌سه‌ر كه‌رتی نه‌وتی كوردستان
شه‌هریار شێخله‌ر
لە پەراوێزی پرۆژە یاسای ”ڕێکخستنی میدیای ئەلکترۆنی“دا: بێدەنگیی یان پیسدەنگیی؟
مه‌ریوان وریا قانع
میدیا له‌نێوانی گه‌شه‌پێکردنی کۆمه‌ڵ و ژماره‌دا
پۆڵا سەعید
گـــەورە و گــــرگــــــن (حوکمدارە شۆڕشگێرکانمان)
حەبیب محەممەد دەروێش
كالیسێۆم و كۆرۆنا
د. زاهیر سوران سه‌نته‌ری پزیشكی نوێ، سلێمانی
م. ئۆنفرێ: سەرمایەداری ئەوەندە بەڕێز نییە پاش پەتاكە بەخۆیا بچێتەوە
ئازاد حەمە
له‌ یادی قوتابییه‌كی قوتابخانه‌ی ئه‌ندیشه‌ و هزری قاسملوو:
ناسر ساڵحی
ئێستا ژیان نیشتیمانمە
بەختیار عەلی
پەتای كۆرۆناو تیۆریزەی سیاسی بیرمەند فرانسیس فۆكۆیاما لە توێژینەوەیەكی گرنگدا: پەتاو سیستەمی سیاسی
د. شیرزاد نجار
كارەساتی لوبنان و پوچگەرایی!
مەلا بەختیار
کۆ ڤید ١٩ و ئاسایشی ژمارەیی ((ئەمنی رەقەمی))
د. نەزاكەت حسێن
خۆزگەخواستن بە داگیرکەران: لە چاوەڕوانیی بەربەرییەکاندا
مەریوان وریا قانع
هۆشیاری تاك و میكانیزمی رێگەگرتن لە هزری توندڕەوی
یوسف عوسمان حەمەد
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010