شۆڕش بەم گوندەدا تێپەڕی
به‌كربایه‌فی پڕ له‌ ئاوه‌دانیی
م. عەلی

له‌ دامێنی گردۆڵكه‌كانی چوارملابدا به‌سه‌ر دۆڵێكی قووڵه‌وه‌ دێیه‌كی پڕ له‌ ئاو و ئاوه‌دانی و ته‌ڕایی و سه‌وزایی دار و ده‌وه‌ن به‌ناوی به‌كربایه‌فه‌وه‌ هه‌ڵكه‌وتووه‌. له‌وه‌ده‌چێ‌ به‌كر ناوێك ئه‌م شوێنه‌ی ئاوه‌دانكردبێته‌وه‌، كه‌ خانووه‌كانی له‌ دره‌ختی بایه‌ف دروستكردبێ‌ و دواتر به‌وناوه‌وه‌ ناوبانگی رۆیشتبێ‌، یان وه‌كو باسده‌كرێ‌ به‌كره‌ و بایه‌فی زۆربووه‌، هه‌روه‌كو ده‌شڵێن كاتی خۆی به‌ بۆنه‌ی ئاوه‌كه‌ی كوڕ و باوكێك وتوویانه‌ له‌لای به‌كره‌ و بایه‌فه‌كه‌ قۆناغ داده‌نێین.
دێی به‌كربایه‌ف له‌ڕووی كارگێڕییه‌وه‌ سه‌ر به‌ شارۆچكه‌ی شێخته‌ویله‌ و له‌ڕووی كشتوكاڵییه‌وه‌ سه‌ر به‌ شارۆچكه‌ی باوه‌نووره‌، كه‌رتی 32، رووبه‌ره‌كه‌ی 10524 دۆنمه‌،2381 دۆنمی كشتوكاڵییه‌، كه‌ 2360 دۆنم دێمه‌، 21 دۆنمی ئاوییه‌ و به‌پێی بڕیاری دابه‌شكردنی 1976 سه‌د و یه‌ك جووتیاری هه‌یه‌.. بژێوی خه‌ڵكه‌كه‌ی له‌سه‌ر كشتوكاڵی دانه‌وێڵه‌ی گه‌نم و جۆ و مه‌ره‌زه‌ و ئاژه‌ڵداریی و كاتی خۆیشی داربییه‌كی زۆریان هه‌بووه‌ له‌ چه‌می كه‌نه‌قووڵه‌دا، له‌ دێهاته‌كانی ده‌وروبه‌ره‌وه‌ بۆ داره‌ڕای خانووه‌كانیان ده‌یانكڕی.
كاتی خۆی دانیشتووانه‌كه‌ی 75 ماڵ بووه‌، مزگه‌وتیان هه‌بووه‌، ساڵی 1970 قوتابخانه‌ی تیاكراوه‌ته‌وه‌، هه‌روه‌ها ئاشه‌ مه‌كینه‌ی تیابووه‌، كه‌ به‌ نه‌وتی ره‌ش كاریكردووه‌ و پێشتریش ئاشی ئاوی تیابووه‌.. له‌ شۆڕشی ئه‌یلولدا پێشمه‌رگه‌ و به‌رگریشیان هه‌بووه‌.. له‌ شۆڕشی نوێشدا رێكخستنی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستانی تیابووه‌ و پێشمه‌رگه‌ و پشتگیریی و ئه‌نجومه‌نی دێیان هه‌بووه‌، جگه‌له‌وه‌ی چه‌ندین ماڵه‌ پێشمه‌رگه‌شی لێبووه‌، سێ‌ شه‌هیدیشیان هه‌یه‌..
شه‌خسێكی به‌ناوی ئیمام ته‌عجیل تیایه‌ وه‌كو ده‌ڵێن له‌بنه‌ڕه‌تدا ئه‌م ئیمامه‌ ناوی ته‌هایه‌ و خه‌ڵكیی بۆ چاره‌سه‌ركردنی له‌رزوتا و بارانبارین روویانتێكردووه‌. له‌دوای ئاشبه‌تاڵ پیاوه‌كانی حكومه‌ت به‌دێهاته‌كاندا ته‌ڕاتێنیانده‌كرد بۆ چاوشكاندنی خه‌ڵكیی، زۆرجار كۆبوونه‌وه‌ی موختاره‌كانی ناوچه‌كه‌ی له‌ به‌كربایه‌ف ده‌كرد، هه‌روه‌ها ناونووسی خه‌ڵكی دیهاته‌كان و ته‌سكه‌ره‌ ده‌ركردن له‌وێ‌ كۆیده‌كردنه‌وه‌. ئه‌وده‌مه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌ روو له‌ گه‌شه‌كردن بوو، حكومه‌تی عێراق ترسی لێنیشت كه‌ زه‌بری توند له‌و ده‌سه‌ڵاته‌ دیكتاتۆرییه‌ی بدات، بۆیه‌ هه‌میشه‌ بۆ رێگریكردن له‌ جموجووڵه‌كانی پێشمه‌رگه‌ هه‌موو جارێ‌ بۆ گه‌ڕان و راوه‌ پێشمه‌رگه‌، به‌ هێزی زۆری سوپا و تانك و زرێپۆش و كۆپته‌ر به‌ پاڵپشتی جاشه‌ وڵاتهه‌ڕاجكه‌ره‌كانی كورد هێرشی به‌ربڵاویان ده‌كرده‌سه‌ر دێهاته‌كان، له‌ رۆژی 18/4/1978 هێزێكی دوژمن په‌لاماری دێهاته‌كانی: به‌كربایه‌ف و شێخته‌ویل و زه‌رده‌لیكاو و چرچه‌قڵایدا و له‌گه‌ڵ ده‌سته‌یه‌ك له‌ پێشمه‌رگه‌كانی گه‌رمیانی هه‌رێمی پێنجدا پێكهه‌ڵپژان.. دوژمن كوژراو و برینداری هه‌بوو، كۆپته‌رێكیش له‌ گۆڕه‌پانی ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌دا به‌ربووه‌وه‌ و هه‌ر سی و چوار سه‌رنشینه‌كه‌ی ناوی مردن، دواتر هێزه‌كه‌ی دوژمن كۆپته‌ره‌كه‌یان سووتاند ئینجا گه‌ڕانه‌وه‌.
زۆرجار حكومه‌ت بۆ كێوماڵكردنی ناوچه‌كان به‌هێزه‌وه‌ ده‌رده‌چوو، كه‌ هه‌ندێجار له‌ڕێگه‌ی خه‌فیه‌كانیه‌وه‌ ده‌نگوباسی شۆڕش و بوونی هێزی پێشمه‌رگه‌ی پێده‌گه‌یشت تاكو ده‌ستیان لێبوه‌شێنێ‌.. رۆژی 31/3/1982 هێزێكی حیزبی شیوعی عێراق لاده‌ده‌ن و له‌ماڵه‌كاندا دابه‌شده‌بن، له‌ناكاو چه‌ند كۆپته‌رێكی رژێمی خوێن و كاولكاریی ده‌گه‌نه‌سه‌ر دێیه‌كه‌ و جاشه‌ خۆفرۆشه‌كان هه‌ڵده‌ڕێژنه‌سه‌ر زه‌وی ده‌وروبه‌ری دێیه‌كه‌.. شه‌ڕێكی گه‌رم دروستده‌بێ‌ و له‌ئه‌نجامدا 16 پێشمه‌رگه‌ی حیزبی شیوعی شه‌هیدده‌كرێن و سێ‌ پێشمه‌رگه‌شیان ئازایانه‌ ده‌ربازده‌بن و دوو هاووڵاتیی خه‌ڵكی به‌كربایه‌فیش شه‌هیدده‌كرێن.. ئه‌مه‌ دووه‌م گورزی كوشنده‌بوو دوای شه‌ڕی رۆژی 9/3/1981 له‌نزیك دێی مه‌لاهۆمه‌ری ناو زه‌نگنه‌ له‌ هێزه‌كانی حیزبی شیوعی ده‌كه‌وێت، زۆر به‌دوور نازانرێ‌ كه‌ خه‌فیه‌كانی رژێم به‌دوای جووڵه‌ی ئه‌و هێزه‌ی حیزبی شیوعییه‌وه‌ بووبن بۆ كه‌وتنه‌ داوه‌وه‌.
یه‌كێك له‌ قۆڵه‌كانی په‌لاماردانی گه‌رمیان له‌ سه‌رده‌می ئه‌نفالی سێدا قۆڵی چوارملان بوو، كه‌ له‌وێوه‌ هێزه‌كانی دوژمن له‌پێبازه‌وه‌ به‌ فه‌رمانده‌یی ئه‌فسه‌رێكی سه‌ربازیی به‌ناوی محه‌ممه‌د نازم حه‌سه‌ن گه‌یشتنه‌ گردۆڵكه‌كانی چوارملان له‌وێشه‌وه‌ به‌ دوو رێگادا په‌لاماری شێخته‌ویل و بۆیسانه‌ و به‌كربایه‌فیاندا، ماوه‌ی چه‌ند رۆژێك شه‌ڕی ده‌سته‌ویه‌خه‌ی سه‌خت به‌رده‌وامبوو.. له‌ به‌رزاییه‌كانی به‌كربایه‌فدا پێشمه‌رگه‌كانی كه‌رتێكی تیپی 17ی زمناكۆ به‌سه‌رپه‌رشتیی شه‌هید حه‌مه‌فه‌ره‌ج هه‌ورامی و كه‌رتێكی تیپی 55ی قه‌ره‌داغ به‌سه‌رپه‌رشتیی خه‌لیل سه‌ركانی بۆ به‌رگرتن له‌و هێزه‌ی دوژمن دامه‌زرابوون.. رۆژی 7/4/1988 تۆپخانه‌ی دوژمن به‌توندیی سه‌نگه‌ره‌كانی پێشمه‌گه‌ی به‌ تۆپه‌ قورسه‌كانی ده‌كوتا، ئینجا به‌ تانكی ت72 په‌لاماریدا و هه‌موو جارێ‌ به‌ لووتی شكاوه‌وه‌ به‌ره‌و مۆڵگه‌كانی گورێزه‌یده‌كرد.. رۆژی 8/4یش هێرشیانهێنایه‌وه‌، دیسانه‌وه‌ زه‌بری گورزی پێشمه‌رگه‌یان به‌ركه‌وت و كوژراو و برینداریان له‌ سه‌رباز و ئه‌فسه‌ر و جاش هه‌بوو، جاشه‌كان له‌مشه‌ڕانه‌دا رۆڵی خراپیان ده‌بینی بۆ نزیكبوونه‌وه‌ له‌ سه‌نگه‌ره‌كانی پێشمه‌رگه‌.. هه‌ر هه‌موو جارێ‌ دوژمن شكستیده‌هێنا.
تاكو رۆژی 14/4 به‌ بڕیاری سه‌ره‌وه‌ سه‌نگه‌ره‌كان چۆڵكرا و پێشمه‌رگه‌كان كشانه‌وه‌.. ئیتر زه‌مینه‌ بۆ چوونه‌ناو دێی به‌كربایه‌ف له‌لایه‌ن هێزه‌كانی دوژمنه‌وه‌ خۆشده‌بێ‌ و تاڵانیده‌كه‌ن و ده‌یسووتێنن و به‌ شۆفڵ خاپووریده‌كه‌ن، كه‌ پێش ئه‌وه‌ خه‌ڵكه‌كه‌ی به‌ره‌و خوار ده‌بنه‌وه‌ و خۆیان ده‌ربازده‌كه‌ن و به‌ره‌و ناو كه‌لار و باوه‌نوور و ئۆردوگای سمود ده‌ڕۆن تا په‌سیوێك بۆ پاراستنی خۆیان په‌یدابكه‌ن و نه‌كه‌ونه‌ناو داوی ئه‌نفاله‌وه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا 42 كه‌سیان به‌ر شاڵاوی سه‌نگونكردنی ئه‌نفال كه‌وتن و هه‌رگیز سۆراخێكیان نه‌بوو. دوای راپه‌ڕین ئاوه‌دانكرایه‌وه‌، ئێستا 25 ماڵی تیایه‌ و كاره‌با و بیری ئیرتیوازی و مزگه‌وتیان بۆ كراوه‌، ته‌نیا رێگه‌ی هاتۆچۆكه‌یان باشنییه‌ كه‌ چه‌ند كیلۆمه‌ترێكی كه‌م له‌ ناوه‌ندی شارۆچكه‌ی شێخته‌ویله‌وه‌ دووره‌، به‌تایبه‌تی له‌ وه‌رزی زستاندا پێویستی به‌ چه‌وڕێژكردنه‌.
56 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Tuesday, July 28, 2020
زیاتر
کۆرۆنا سه‌لماندی كورد نرخی ئازادیی نازانێت
د. زاهیر سوران*
کەسێتی رەفیق حلمی لەکتێبخانەکەیەوە
نەوزاد جەمال
جەدەلێکی وجوودی لە نێوان تایەر بەگی جاف و نـــــــــــــــــــاری
حەبیب محمەد دەروێش
جەستەی بێدار و درکی خەوتوو!
مەحمود شێرزاد
یازدە ساڵەی دامەزراندنی بزوتنەوەیەکی هیواکوژ
کەمال چۆمانی
کۆرۆنا لە نەخۆشییەکی تێپەڕەوە بەرەو پەتا دەچێت، ئێستە چی بکەین؟
چاوپێکەوتن لەگەڵ: ئالان م نوری
سۆفیگەری - ئەحمەد کسرەوی*
تەعریب بەو شێوەیە راناگیرێت !
شوان داودی
سەرهەڵدانی تەسەوف لە وڵاتی كوردەواریدا
یاسین تەها
هەندێک لە کەلتووری‌ ژیانی‌ کۆچەری‌ کوردەواری‌
د. ئاراس محمد صالح
بەرگریكردن لە زارا، بەرگریكردن لە شوناس
نەبەز گۆران
کوردستانی عێراق لە سیاسەتی گشتیی کۆماری ئیسلامیی ئێران
هه ردی مهدی میکه
ئه ژی ئازاد ئه بوبه کر
هەرێم و بەغدا
شوان کەریم کابان
له‌ باره‌ی بوێرییه‌كه‌ی مسته‌فا زه‌ڵمییه‌وه‌
د.عرفان مستەفا
هه‌ڕه‌شه‌كانی كۆرۆنا له‌سه‌ر كه‌رتی نه‌وتی كوردستان
شه‌هریار شێخله‌ر
لەنێوان من و تۆدا ئەی دۆست
حەسەن هەمزە
میدیا له‌نێوانی گه‌شه‌پێکردنی کۆمه‌ڵ و ژماره‌دا
پۆڵا سەعید
ئه‌و ڕۆژه‌ هات، كه‌‌ ترسمان لێی ھەبوو!
د . زاهیر سوران
پسپۆڕی نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان، سلێمانی
كالیسێۆم و كۆرۆنا
د. زاهیر سوران سه‌نته‌ری پزیشكی نوێ، سلێمانی
گەورەم خەڵک چی بکات؟
زه‌به‌نگ به‌هادین
له‌ یادی قوتابییه‌كی قوتابخانه‌ی ئه‌ندیشه‌ و هزری قاسملوو:
ناسر ساڵحی
دەسەڵاتدارێتی بەھێز کامەیە؟
مه‌ریوان وریا قانع
پەتای كۆرۆناو تیۆریزەی سیاسی بیرمەند فرانسیس فۆكۆیاما لە توێژینەوەیەكی گرنگدا: پەتاو سیستەمی سیاسی
د. شیرزاد نجار
دوای دانپیانان چارەسەر چیە؟
د. یوسف محەمەد سادق
کۆ ڤید ١٩ و ئاسایشی ژمارەیی ((ئەمنی رەقەمی))
د. نەزاكەت حسێن
مەلا نەوزاد .خاوەنی لۆژیکی زانستی !....
پرسەنامەی ناوەندی کەلتوری کۆچ بۆ کۆچی دوایی مەلا نەوزاد ئەندامی دامەزرێنەر و هاوکاری بەردەوام
هۆشیاری تاك و میكانیزمی رێگەگرتن لە هزری توندڕەوی
یوسف عوسمان حەمەد
پانۆڕامای نه‌وت
د. محمد امین
دەستووری کوردستانێ لە نێوان هزری سیاسیی و مەودای یاسایی
د. کرمانج گوندیی
فاشیزمی تورکی لە لوتکەی مەترسیدا
سەلاح خدر
ڕوانگەی ئۆجەلان بۆ كورد
شاتوو محمد كریم
هه‌ڵه‌كانى پارتى كوردستانيان وێرانكرد
شێرزاد شێخانى
ێشتا پێش كۆرۆنا وپاش كۆرۆنامان نه‌دیوه !
د . زاهیر سوران*
نوێترین توێژینەوەی ستاندەر لێكەوتەكانی كۆرۆنا لەسەر دەسەڵاتی كوردستان و ئایندەی ئاشكرادەكات
مردن چییە؟
لە کتێبی "چەمکی مردن لە زمانی کوردیدا"
لالە مدحت
له‌ بانگه‌شه‌ی ئابوری سه‌ربه‌خۆوه‌ بۆ بانگه‌شه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا
دانا مه‌نمی
كاریگه‌رییه‌كانی‌ «هونه‌ری‌ شه‌ڕ» به‌ سه‌ر مێژوو و سیاسه‌تی‌ جیهانی‌ دا
سه‌لاح بایه‌زیدی
هێشتا گەورەكان ماف ‌و چێژی منداڵان زەوت دەكەن
بارزان شێخ عوسمان
شەڕ لە سنووی زاخۆ، هەڕەشەكردن لە سلێمانی
لەتیف نێروەیی
مەرگ بە کۆرۆنا یا بە برسییەتی؟
دانا هەڵەبجەیی
ئەی رەفیق و ئەی رەقیب، کۆرۆناش بڕوا
ستران عەبدوڵا
هزری سیاسیی كوردی
ئاراز رەمەزان
ڕەهەندی دەرونشیکاری لە چیرۆکی خانمی قەڵەو
لالە مدحت
(یەکێتیی) نوێ و کۆسپەکانی بەردەم نوێبوونەوە
نیاز سەعید عەلی
دەوری تەکنەلۆجیا لەناسینەوەی توشبوانی ڤایرۆسی کۆرۆنا
به‌ختیار ئه‌مین
بۆچی شەپۆلی كۆرۆنا، لە کەناری سلێمانی لەنگەری گرت؟
د. زاهیر سوران
پسپۆری نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان، سلێمانی
ساڵی نوێی خوێندن لەگەڵ ڤایرۆسی کرۆنادا به‌ختیار ئه‌مین*
خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لە گێژاودایە
نووسینی: مەها یەحیا
وەرگێرانی: حسێن ئەحمەد حسێن
جۆرج ئۆروێڵ و چەند تێبینییەك لە بارەی چەمكی ناسیۆنالیزم
وەرگێڕان و پێداچوونەوە: سەلاح بایەزیدی‌
ئەنجومەنی دادوەری دەبێ یاسا جێبەجێ بکات
حاكم شێخ له‌تیف
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010