ئاین ودەوڵەت
خۆشناو مەریوانی

شمشێر( دەسەڵات )و ترازو (حوکم یان عەقڵ )واتە: دەڵەت، بە هەر دووکیان دەوڵەتیان دروست کردووە، یان دەوڵەت دروستی کردوون. ترازوو لە ئاسمانەوە و شمشێر لەپاشا ودەوڵەتەوە هاتووە. ئاسمان و شمشێر دەوڵەتیان پێکهانیوە. دەوڵەت نمایشی عەدالەتی موبارەکی ئاسمانی دەکات. چ کەس نازانێت شمشێر وترازوی عەدالەت دەوڵەتیان درووست کردوە، یان بەپێچەوانەوە. دەوڵەت ترازوی عەدالەتییە بەشمشێرهاوسەنگ کراوە. کاتێک پاشای بابلی حامورابی وڵاتی نێوان دوو روبارەکە( میزوپۆتامی)یای فراوانکرد. بۆ بەرقەرارکردنی دەوڵەتی نوێی، پێویستی بە شەریعەت و یاسای نوێ بوو لەراستیدا پێویستی بە خودا بوو، تاشمشێرەکانی بە تیژی وبەباشی بەیارمەتی خودا بەکار بهێنێت. ” خوداوەند “ی بابلی ئەوکات، ” رۆژ” گیان بوو، لە ناوچەی بابلیدا (رۆژ!!) خودا بوو. خودا شەریعەتی ویاساکانی دەڵەتی بۆ حامرابی ناردە خوارێ. حامورابی بەزەبری شمشێر وخوا گیان. وڵاتی فراونکرد، هەروەها خستیە بەدەنی ” قاڵبی ” یاساوە. داگیرکردنی وڵاتان وفراوانکردنی وڵاتی بابلی یەکێ بوو لەفەریزەکانی خوا گیان. حامورابی لەسەر زەوی میزاپۆتانی خۆی کردە جێنشینی خوداوەن. 282 یاسا یان شەریعەتی لەسەر بەردە رەشەکان بە وێنەی خۆی و رۆژی خوداوەند داتاشی. شەریعەتەکانی دوای خۆی بوونە پەیرەوی فەرمان رەواکانی. ئەگەر فرە رۆی نەبێژم، تا هەنووکە ئاسمان یان یاسا ئاسمانێکانی حامرابی ئ حوکمان دەکات . هەرچەندە شۆرشی مەزنی فەرەنسی ئەم نەرێتەی شکاندوو. زۆربەی کەس دەزانن شۆرش بەردەوامە، وەلێ رووپەری کڵاندرییەی (موفەکرە) شۆرشە مەزنە لائێمە هەنووکە چەکەرەی کردووە ولەگەڵ رۆژگاردا فرەتر چەکەرەدەکات بۆ زۆر جێگای ژیان پەل وپۆ دەکێشێت.
کاتێک دەبێژم شۆرشی فەرەنسی ئەم نەرێتەی شکاند، مەبەستم لەسەر تۆپی زەوی یاسا موبارەک وموفەرکەکانی خوای رۆژی شاکاندووە. تا هەنووکە رۆحی یاساکانی دەوڵەتی سەرزەوی فەیلەسوفی گەورەی فەرەنسی (مۆنتیسکۆ)ی بە کاملی، لای ئێمەی رۆژهەڵاتی نەگەیشتۆتە مەخسەد. چونکە بەکات ژمێر و بەرووپەری ئاسای ئاژمار ناکرێن، بگرە بە رووپەری جوڵە (Mouvement) ئاژمار دەکرێن. گۆرانکاری کۆمەڵایەتی ئەستەمە بە خولانەوی زەوی بەدەوری رۆژدا ئەژمار بکرێن، بەڵێ بە رووپەری ژماردنی گۆرانکاری کۆمەڵایەتی ومێژووی ئەژمار دەکرێن، کە نابینرێن وبەچاو ودەست بەئاسانی هەستی پێناکەین. پاشا، خەلیفەکان و فەرمانڕەواكان لەسەر بڕیاری شەریعەت بەڕێوەدەچوون، بەناوی شەریعەتی ئاسمانییەکانەوە، سێبەری خداوەند لەسەر زەوی بوون. یاسای نوسراوەی دەستی مرۆڤیان لا پەسەند نییە ونەبووە. یاساکان دەبێت ثابت ونەگۆر وئاسمانیبن.، گۆرانی یاسا کفر وحەرامە. بە چاوی قەدەغە و سەرپێچی تەماشا دەكرێت.
لە وڵاتە ئیسلامێکاندا فەرمانڕەواکان ئاینی ئیسلام وشەریعەتی ئیسلامیان کردۆتە پەیرەویان. کەزۆربەی یاساکانی خوا رۆژە، کە پاسای بابلی حامورابی لەسەر بەردە رەشەکان نوسیونی (٢٨٢ یاسا)هەموو پرن لەیاسای توندرەوی وسەر پەراندن وقۆڵپراندن وچاو دەرهێنانن وبەکورتی بە ناوی خوا گیانەوە بەرگری لە كەلتوری توندرەوی خاوەن موڵکەکان دەکەن. وەک لە مێژووی ئایندا هاتووە، ئاین دووبەشە، بەشی رێنماییە یەکەمێکانی یەزدانی، کەرازاونەتەوە بە چیرۆکە ئافسانەێکانی. پێش دروست بوونی سوپا ودەوڵەت. مرۆڤ ئەوکات بە شێوەی خێزان وتیرە بوو. پێویستی بە شەریعەت (دەستوری دەوڵەتی) نەبوو، بەڵکوو لەسەر چەند پرەنسیپێک ژیانی ئاسودەی خۆی دەژیا. چەنگی مرۆڤ ئەودەمانە لەگەڵ سروشتا بوو. تێکۆشانی مرۆڤ دژی مردن بەکارەساتی سروشتی وەک ئەفسانەی حەزرەتی نوح وئەفسانەی گەلگامێش بوو. لەگەڵ چوونەپێشەوەی دەسەڵات، یاساکان لە کۆمەڵانی خەڵکی جودا بونەوە و لەگەڵ دەوڵەت و هێزی سەرکوتکەر، چونە ئاسمان وبونە یەزدانی.
بۆ پشت راستکردنەوەی بابەتەکەم، ئاورێ لە چیرۆکی حەزرەتی نوحی یەزیدێکان بدەرەوە. دەبینیت، 30 هەزار ساڵ پێش مەسیح، مرۆڤ چۆن شەری لەگەڵ لافاوی درندەدا کردوە، بەشەری بە کەشتێکەی نوح رزگار کردووە. وەلێ لەگەڵ چونە پێشەوەی دەسەڵاتدا، یاساکان ودەسەڵات پەرەیان سەندووە و چونەتە ئاسمان. ئەوەتا پاشا حامورابی لە سەری بەردە رەشەکاندا (خودای خۆر) مان نیشان ئەدا ودەبێژێت: یاساکانم یەزدانین ومنی پاشا بەپشتی خوا حوکمتان دەکەم، لە خوای مەزنتان نزیک دەکەمەوە، خێر وبەرەکەتان لە خوا گیانەوە بۆ دێنم. دوژمنانی خوا مەزنەکەتانکەتان وخۆتان داگیرئەکەم. لەسەر فەرمودەکانی خوداگیاندا بۆ ئاوەدانی وڵاتەکەمان باج وخەرجان لێ دەسێنم. سەر شۆرنەکەن بۆ خوا رۆژی گیان ئەنفالییان دەکەم. ئۆکتۆبەری ٢٠١٤
11612 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Wednesday, December 9, 2015
زیاتر
خوێندنەوەیەکی شیکاریی ڕەخنەگرانە سەبارەت بە ئەدەبی ئیسلامیی
عەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ)
بێدەنگی هەولێر: تەنگژەی شوناسی هەولێریی
شێرکۆ کرمانج
ئایا خودا بونی هه‌یه‌ ؟
مه‌حمود عه‌بدوڵا
گێڕانەوەی ئەنفال وەکوو کارەساتێکی پارتیکولار
چەند سەرنجێک لەسەر کۆمەڵەچیرۆکی
"جەستەیەکی خۆڵاوی بەسەر قاڵیچەی سولەیمانەوە"
محەمەد محەمەدمرادی
بزوتنەوەی ئیسلامی و دوو ملیۆن ڕیالی حەڵاڵ
ئاسۆ کمال
ئایدیای زمان/ ئایدیای شانۆ
چەند خاڵی سەرەتایی و مانیفێستۆیی
ئەمین کەرەمی و هاوڕێ یووسفی
پیتەکانی پێش هەندێک لە سورەتەکانی قورئان
تاهیر رەحیم
مەعریفەی ئیگزیستانسیالیزم و کۆمەڵگەی باشوری کوردستان
ئه‌فشین غولامی
توماس هۆبز
رامین جەهانبەگلوو
و: عەتا جەماڵی
زمانی کوردی و پێوه‌ندی به‌ناسنامه‌ی کورده‌وه‌
محه‌مه‌د که‌ریمی
بە تەوزیف بوونی دیاردەکان !
هاورێ نەهرۆ
ئه‌ده‌بی پۆست مۆدێڕن، زه‌رووره‌تێکی ناوه‌خت
حه مه ی که ریمی
مــرۆڤــ و تــێكنۆلۆژی، كــامیان بــەسەرە كــامـیـانــدا زاڵــە؟
رێبوار حسێنی
سواره‌ له‌ نێوان دوو ئه‌زموون و دوو شێوه‌ ژیانی جیاوازدا
ئه‌مجه‌د غوڵامی
ناوچه‌ تاریکه‌کانی تیرۆریزم
ئالن به‌دیۆ و فه‌لسه‌فه‌ی سه‌ده‌ی بیسته‌می فه‌رانسه‌
نووسین و کۆکردنه‌وه‌ی ده‌ق: جه‌واد گه‌نجی
وه‌رگێڕانی له‌ فارسییه‌وه‌: حه‌مه‌ی که‌ریمی
له‌شکرکێشی تورکیاو پێوست بوونی هاوپه‌یمانیه‌کی نوێ؟!
سه‌ردار عه‌بدوڵا حه‌مه‌
هەنگاوەكانی پێش ئاشتی لە توركیا
حەبیب محەمەد دەروێش
ڕۆشنبیر، ماناکانی دیکەی سیاسەت و تاوانی ئایدۆلۆژیا
فەرهاد بهێشتی
نەبوونی بنەمای زانستی و بەرپرسیارێتیی یاسایی و نەریتی
لە توێژینەوەیەكی (د.عیزەت فەتاح حەمەساڵح)دا
بوار نوورەدین
ئیدەی کەلاوە
مەنسوور تەیفووری
شوناسی پوپولیزم
هاوڕێ نەهرۆ
بەرەو تورکیا یان ئێران؟ ...
تاهیر رەحیم
قانع و کێشەی نەتەوایەتی
ئیبراهیم ئیسماعیل پوور
ژمارەی نوێی گۆڤاری کۆچ بڵاودەبێتەوە
داهاتویێک پاش کاپیتالیزمیش هەیە
لە سویدییەوە: رەسوڵ سەفەریانی
ئایا داعش بە پلانی ئەمریکا هاتووەتە ناوچەکە؟
ئیحسان فەتاح
نیچە روخساری دژ، بەڵام قوڵ
فەڕۆخ نێعمەتپوور
پێكەنین وەك چارەسەر لای هێرمان هێسە
بەفراو نوری
روانینی سلۆتەردایك بۆ بنەما فەلسەفییەكانی دێریدا
لەكتێبی (دێریدای مسری) وەرگێڕانی بەكرعەلی
رانانی: د. تریفە عمر
وێنه‌ و حه‌قیقه‌ت...
ئومێد حه‌مه‌عه‌لی
ترپەی دڵ‌و ئاوازی وشە
ئیسماعل فەرەج
وه‌سفی كه‌سایه‌تی دیكتاتۆر
به‌ختیار محه‌مه‌د
دوای هێرشی داعش ، پێویسته‌ ، چی بكه‌ین؟نوسینی:
ئومێد قەرەداغی
پێكدادانی كورد و توركمان
له‌ كه‌‌‌ركوك و ناوچه‌كانی تر له‌ خزمه‌‌تی كێدایه‌؟!
نجم الدین فارس حسن
ژاك دوریدا بۆ ژیل دولوز
ئەبوبەکر جاف
شیکارییەک لە سەر ئازادکردنەوەی شنگاڵ
جیهاد موحەمەد
ئابوری میلیشیایی
دکتۆر محەمەد گەناویی
ئەفسانەی ژێردەستەیی ژنان
ئیڤلین ڕید
وەرگێڕان: نەسیبە بارانی
ئوستورەی ڕێفۆڕم و ژوورنالیزمی سۆفیستانە
نووسەر: پەیمان عەلیپوور
ڕۆشنبیر، ماناکانی دیکەی سیاسەت و تاوانی ئایدۆلۆژیا
فەرهاد بهێشتی
ئیدۆلۆژی، فەلسەفەیە یان وەهم؟
رەسوڵ سێلەکە
وەڵاتێک لە ژان ...
ئەمجەد شاکەلی
ئیستاتیكای (جوانی) سیاسەت
محمدامین گەناوی
عیشق له‌ كتێبی (بوون و نه‌بوون)ی ژان پۆڵ سارته‌ردا
رزگار عه‌لی
گلۆبالیزاسیۆن و "ده‌وڵه‌تی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌"
سەلاح بایەزیدى
چیبکرێ تاوا لە پارتی بکرێ ببێ بە پارتێکی سیاسی مرۆڤدۆست؟
ئازاد حمە
رامانێکی فەلسەفی دەربارەی "نەبوون"..
شامیر مولان
شكست هێنانی ئه‌مریكا
له‌(ئه‌فسانه‌ی جه‌نگی دژه‌ تیرۆردا)!
یاسین له‌تیف
ژمارە 31‌و فۆرمی 31ی ئاب وەك یەكەیەكی فەرهەنگی زمانی كوردی
د. تریفە عومەر
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010