كورد و زمانی یەکگرتوو
سیڤەرئەنوەر

ئایا کورد زمانی یەکگرتوویی ھەیە؟ زمان ھۆکارێکە بۆ لەیەکترگەیشتن و حاڵی بوون، کە بە ھۆیەوە مرۆڤ بە کۆمەڵ دەبەستێتەوە، دیارە ھەرنەتەوەیەکیش خاوەنی زمانی تایبەت بە خۆیەتی. زمانی کوردیش یەکێکە لە زمانە زیندووەکانی خێزانی ھیندۆ ئەوروپی، کە خاوەنی سیما وخاسیەتی تایبەت بە خۆیەتی.
ھەر زمانێکیش لە زمانی جیھان گەر وەرگرین، دەبینین لە چەند دیالێکت و بەشە بەشە دیالێکتێک پێکدێت، دواتر یەکێک لەم دیالێکتانە جا بە ھۆی تێکەڵاوییەوە بێت یاخود زاڵ بوون یاخود بەھۆی سەپاندنییەوە بێت کراوە بە زمانی یەکگرتوو زمانی فەرمی شوێنەکە.
ھۆکاری دروستبوونی زمانی یەکگرتوو :-
• ھەندێک جار دەسەڵات ڕۆڵی کاریگەردەبینێت لە دروستبوونی زمانی یەکگرتوودا، واتا کاتێک پارتێکی سیاسی یان ڕێکخراوەیی دێتەسەر تەختی دەسەڵات ،بە – ھۆیەوە بڕیارێک دەردەکات بۆ سەپاندنی شێوەیەک لە شێوەکانی دیالێکتێک، وە دەیکات بە زمانی فەرمی و یەکگرتووی ئەو شوێنە.
•ھەندێک جارشێوەی نوسینی ئەدەبیاتی بەرزدەبێتە ڕێخۆشکەرێک لە بەردەم دروستکردنی زمانی یەکگرتوودا. ئەوانەی لە سەرەوە باسکراون چەند سەرە قەڵەمێک بوون لەسەر دروستبوونی زمانی یەکگرتوو، وە ئەوەی لێرەدا پێویستە ئاماژەی پێبکەین زمانی یەکگرتووی کوردییە چونکە ماوەیەکە ھەوڵی ئەوە لە ئارادایە زمانی ستاندادو یەکگرتووی کوردی لە ژێرناوی جیا جیادا لەکەداربکەن و بەرەو چارەنووسێکی نادیاری بەرن، کە ئەمەش زەنگێکی ترسناکە بۆ نەتەوەی کورد.
*لەبەرئەوەی دیاردەکانی خەونی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی ڕۆژبە ڕۆژ زیاددەبن، کە ئەمەش پێویستی بە خۆئامادەکردنی کەرەستە سەرەکیەکانی دەوڵەت دەکات، دواتر پێشمان خۆشبێت یان نا ئەوا کرمانجی ناوەڕاست توانیویەتی خۆی بسەپێنێت وەکو زمانێکی یەکگرتوو بۆ نەتەوەی کورد، ئەمەش ئەوە ناگەیەنێت کە ئێمە دژی دیالێکتەکانی تری کوردی بین بە پێچەوانەوە، دەکرێ سودێکی زۆر ببینرێت ئەمیش بە وەرگرتنی کەرەستەی شیاوترو گونجاوتر بۆ زمانەکان.
*لەگەڵ ئەوەشدا بەداخەوە ھەندێک نووسەرو شارەزای کوردی خۆیان لەو ڕاستییە دەدزنەوەو دان بەم ڕاستییە نانێن، بەڵکو ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن کە کورد دووزمانی ستانداردی ھەیە، بە واتایاکی ترکوردستان بەسەردوو ناوچەی جیا جیا دابەش دەکەن.
*سەرەڕای ئەم شتانەش لەڕووی زانستییەوە دەکرێت زمانی یەکگرتوو و فەرمی وڵات زمانێکی تر بێت. لە کۆتاییدا پێویستە لایەنی بەرپرس کۆتایی بەم بابەتە بھێنێت وبڕیارێکی پێویست دەربکات، تابەھۆیەوە چیتر منداڵانمان بە دوو شێوەی جیا نەخوێنن و ئەوەندە جارەش پڕۆگرامی خوێندن لەم دیالێکت بۆئەو دیالێکت نەگۆڕدرێت.
474 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Sunday, December 1, 2019
زیاتر
زمان چییە؟
زاموا سەلام
بـــڕیارەکــەی یـەکێتی پێـچـەوانـەی دەستــــورەکــەیـــەتــــــی
حەبیب محمد جاف
زمانی کوردی لەناو خێزانە زمانەکاندا
دیدار ئەنوەر
نامە ئەکادیمییەکان
رەمز لە شیعری هاوچەرخی کوردیی کرمانجی خوارووی کوردستانی عێراقدا(١٩٧٠-١٩٩١)
هەرێم عوسمان
جوانی زمانی کوردی
ئارام ئەنوەر
سەردەمیی میدیای تاریک
ئارام قادر حەمەسور
ئارام ئەنوەر
(ئیذەیی ذاکتیلی) پەنجەکانی ئیدی
میتۆلۆژیای یۆنانی
بەختیار فەرەج
شکستی سۆسیالیزم و ئەزموونی سۆڤیەت
میران قادر ئەحمەد
پلانی پەروەردە بۆ ڕاهێنانی کۆمەڵگەی دەروەست
(لە دەلاقەی ڕوانگەکانی ژان ژاک ڕۆسۆوە)
کیشوەر پیرۆتی
زمانی كورت و گوێی قووڵ، یانیش به‌ پێچه‌وانه‌وه‌
ئەکبەر حەسەن
كورد لە 1.5 ملیۆن بەڵگەنامەی ئەرشیفی عوسمانیدا
ئا: ياسين تەها
ماركسیزم و ڕیفۆرمخوازیی
نووسینی: لینین
وه‌رگێڕانی: كارزان عه‌زیز
چۆن ئۆباما و ترامپ بوونە هۆی بۆشایی لە خۆرهەڵاتی ناوین
شالۆم لیپنەر
وه‌رگێران بۆ کوردی: که‌ماڵ حه‌سه‌نپوور
ته‌قینه‌وه‌كانی كه‌ركوك و خانه‌قین و سوتاندنی هه‌زاران دۆنم له‌ زه‌ویوزاری جوتیاران
كارزان عزیز
ئاوابوونی خۆری بەختی کوردان (باشووری کوردستان)
فارین پاڵیسی – جوست هیلتەرمەن
و: کەماڵ حەسەنپوور
وه‌همی كۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی
دەشنێ نەریمان
سیاسەتی دەرەوەی ئێران لە هەناردەکردنی شۆڕشەوە بۆ هاوردەکردنی هەژاری
ئازاد مستۆفی
کوردبوون وەک یەقین سەربەخۆیی وەک ستراتیژ
نوری بێخاڵی
دوالیزمی یاریزانی خۆیی و تیمی بێگانە لە تۆپی پێدا
ژیوار ڕەسوڵی
چـــه‌ندپــــۆینتێك بۆ پێشهاته‌كانی به‌رده‌م رۆژئـاڤا
چالاك ئـاغجه‌له‌ری
زانیاری و ڕاگەیاندنی ئازاد
هیوا مەجید خەلیل، دکتۆرا لە گەشەسەندنی سیاسی
كوردبوون و جه‌نگی پاڵه‌وانی پیرۆز
هێمن کەریم
قەیرانی ئابووری ئێران و دژکردەوەی خەڵک
ساتیر شنۆیی
ڕێنماییكردن به‌ به‌كارهێنانی بیردۆزی هزری- ڕه‌فتاری
( Cognitive-Behavioral Therapy) له‌ قوتابخانه‌دا.
ئا؛ باخان به‌ختیار محمدأمین
خوێندكاری ماسته‌ر له‌ به‌شی ده‌روونناسی/ زانكۆی كۆیه‌.
دەوری ئاڵوگۆڕی سیاسیی نێوخۆیی و دەرەکی لەسەر هزری دوکتور قاسملوو
شاهۆ حوسێنی
کارەساتی رۆژئاوا و چەند سەرنجێک
خالید عەلیزادە
سه‌رده‌می ئیمام ئۆغلو!
ئاسۆ عه‌بدوللـه‌تیف
چی لە عێراقدا ڕووئەدات؟
مه‌ریوان وریا قانع
تێستی په‌سه‌ندكردنی فاشیزم
پژمان شەریعەتی
هزری گۆڕان له‌نێوان بەرەی دەسەڵات‌و بەرەی نارەزا!
چیا عەباس
ئایا کاک مەسرور دەتوانێت کابینەیەکی جیاواز پێکبێنێت؟
د. رەئوف کەریم پێنجوێنی
خۆپیشاندانەكانی عێراق، كۆتا ھەنگاو بۆ ساغبوونەوەی ململانێكان
محەمەد عەلی
ئاین لەسەرخانەوە بۆ ژێرخان
خوێندنەوەیەك بۆ هزری سیاسی و رۆشنبیری عەلی شەریعەتی‌
زاهیر محەمەدی
سەبارەت بە بەڕێوەبردنی ململانێی هزری لە ناو حزبدا
د.كاوە مەحموود
خەڵك لە نێوان بەردەكانی سیزیف و بیلالی حەبەشیدا
عیماد تەیب
بۆچی مرۆڤەکان ئەوەندە ئارەزووی کوشتنی یەکتریان هەیە؟
لوقمان حەوێز
ئاوابوونی خۆری بەختی کوردان (باشووری کوردستان)
فارین پاڵیسی – جوست هیلتەرمەن
و: کەماڵ حەسەنپوور
چل ڕێساکەی شەمسی تەورێزی بۆ عیشق
ئازاد بەرزنجی
کوردستان لە سەرەتاکانی سەدەی ١٩ی زایینی هەتا کۆتایی شەڕی یەکەمی جیهانی
د. کامڕان ئەمین ئاوە
ڕۆشنبیری و کورد و گلەیی
بۆ ئەحمەدی مەلا
سەردار عەزیز
ئومێد لە گەمەی سیاسەتدا
ڕزگار ئەمین نژاد
ئایدۆلۆژیای "ئەزبەنی" و وەهمی نوێکردنەوە
ئومێدحەمەعەلی
قەیرانی ئابووری ئێران و دژکردەوەی خەڵک
ساتیر شنۆیی
بۆ منداڵی کورد لە قوتابخانەکانی کوردستاندا
فێری نووسین و دەربڕینێکی باش نابن؟
سۆران حەمەڕەش
دەوری ئاڵوگۆڕی سیاسیی نێوخۆیی و دەرەکی لەسەر هزری دوکتور قاسملوو
شاهۆ حوسێنی
ئه‌مریكا هه‌ڕه‌شه‌یكرد ئیسرائیل وه‌ڵامی دایه‌وه‌ ! بۆچی؟
غەفور ئەحمەد
دەروێــــش لای حـــــــــافــزی شــــــیــــــــراز
حبیب محمد دەروێش
کورد لەنێوان دوو گوتاری ناکۆکدا
خالید حەیاتی
کیم جۆن ئون سەرۆکی کۆریای باکور بە سەردانێک گەیشتە ڕۆژهەڵاتی ڕوسیا بە مەبەستی کۆبونەوەی لوتکە لەگەڵ پۆتین
و.سەفین حاجی سەعید
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010