پەیوەندی نێوان "پێناسەكردن" و هزر و بیری ناسیۆنالیستی
سەلاح بایەزیدی

بە چاوخشاندنێك بەسەر مێژووی هاوچەرخی پرۆسەی پەرەسەندنی هزر و بیری نەتەوەیی ئەوەمان بۆ دەردەكەوێت كە شێوە و چۆنێتی‌ ناولێنان لە لقێكی‌ زانست یان هونەر (nomenclature) ڕۆڵیكی‌ گرنگی‌ لە بیروكەی‌ ناسیۆنالیزمدا هەبووە. ئەو ولاتانەی‌ كە لەدوای‌ خەباتێكی‌ دوور و درێژ سەربەخۆییان مسۆگەر كردووە یان بە سەردەمێكی‌ شۆڕشی‌ ناسیۆنالیستدا تێپەر بوون، زۆربەی‌ كاتەكان بەپێی‌ هەلومەرجی‌ شۆڕشگێڕانە ناوەكەیان دەگۆڕێن و تەنانەت بەشە جیاوازەكانی‌ وڵاتیش ناوی‌ تایبەت بە خۆیان وەردەگرن. وەك نموونە هەر دوو لایەنی‌ شەڕی‌ ناوخۆیی‌ سپانیا نزیك بە نۆ یان دە ناویان هەبوو كە هەركام بەپێی‌ ئاستی‌ جیاواز لە ئەڤین و قینی‌ نیوانیان، كەڵكیان لێوەردەگرت. هەندیك لەو ناوانەیش(وەك نموونە "نیشتمان پەروەر" بۆ لایەنگرانی‌ فرانكۆ یان «وەفاداران» بۆ لایەنگرانی ڕژێم) تەنیا یەك لایەن بە فەرمی‌ دەیناسی‌ و تەنانەت یەك ناویش نەبوو كە هەر دووك لایەن لەسەر بەكارهێنانی‌ كۆك بن.
هەموو ناسیۆنالیستەكان ئەوە بە ئەركی‌ خۆیان دەزانن لەپێناو زیان گەیاندن بە زمانی ڕكا‌بەرەكانی‌ دیكە، هەر چۆنێك بێت زمانی‌ خۆیان بە شێوەیەكی‌ چڕتڕ بڵاوبكەنەوە و لەناو ئەوانەی‌ كە بە ئینگلیزی‌ قسە دەكەن، ئەو كێشەیە بە شاراوەیی‌ ماوەتەوە و بە ئەستەم هەستی‌ پێ‌دەكرێ‌ و تەنانەت زۆرتر وەك كێشەی‌ پەرەپێدان بە زاراوەكان پێناسە دەكرێت. وەك نموونە، تاوەكوو ئەم ساڵانەی كۆتایی سەدەی بیستەمیش، ئەو ئەمریكاییانەی‌ كە رق و قینیان لە زاری‌ ئینگلیزی‌ بریتانیا هەبوو، (Anglophobe)هێشتایش خۆ لە بەكارهێنانی‌ ئەو وشە و دەستەواژانە دەپاراست كە ڕەگ و ڕیشەیان بۆ ئینگلیزی‌ بریتانیایی‌ دەگەڕاوە، هەروەها دەكرێت ناسیۆنالیزم وەك هێزی‌ پاڵ پێوەنەر لە كێشەی‌ نێوان بەكارهێنەرانی‌ زمانەكانی‌ لاتین و ئاڵمانی‌ دەستنیشان بكرێت. ناسیۆنالیستە سكاتلەندیەكان جەخت لە گرنگی‌ و سەروەریی‌ "لۆلاند سكاتس(Lowland Scots)دەكەنەوە، تەنانەت سۆسیالیستی‌ سكاتلەندیش كە كاریگەری‌ ناسیۆنالیزمی‌ پێوە دیارە، لەژێر ناوی‌ رق و قینی‌ چینایەتی‌ وتاری‌ دوور و درێژ لە دژی‌ شێوە زاری‌ "بی‌ بی‌ سی‌" دەنووسیت.
47 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Sunday, August 2, 2020
زیاتر
پەروەردە و بەهاكان
د.كەريم ئەحمەد عەزيز
شەڕ لە سنووی زاخۆ، هەڕەشەكردن لە سلێمانی
لەتیف نێروەیی
پەروەردە و بەهاكان
د.كەريم ئەحمەد عەزيز
ئەی رەفیق و ئەی رەقیب، کۆرۆناش بڕوا
ستران عەبدوڵا
بنەماکانی وتارنووسین (وتاری سیاسی)
قەرەنی قادری
ڕەهەندی دەرونشیکاری لە چیرۆکی خانمی قەڵەو
لالە مدحت
هێزی نه‌رم و گۆڕانكاریی له‌ مۆراڵی سیاسیدا
شاناز هیرانی
دەوری تەکنەلۆجیا لەناسینەوەی توشبوانی ڤایرۆسی کۆرۆنا
به‌ختیار ئه‌مین
هه‌رێم له ‌نێوان سیستمی‌ كارگێڕیی‌ مه‌ركه‌زیی و لامه‌ركه‌زیدا عه‌بدولقادر محه‌مه‌د ئیبراهیم *
ساڵی نوێی خوێندن لەگەڵ ڤایرۆسی کرۆنادا به‌ختیار ئه‌مین*
شۆڕش بەم گوندەدا تێپەڕی
به‌كربایه‌فی پڕ له‌ ئاوه‌دانیی
م. عەلی
جۆرج ئۆروێڵ و چەند تێبینییەك لە بارەی چەمكی ناسیۆنالیزم
وەرگێڕان و پێداچوونەوە: سەلاح بایەزیدی‌
کۆرۆنا سه‌لماندی كورد نرخی ئازادیی نازانێت
د. زاهیر سوران*
کەسێتی رەفیق حلمی لەکتێبخانەکەیەوە
نەوزاد جەمال
جەدەلێکی وجوودی لە نێوان تایەر بەگی جاف و نـــــــــــــــــــاری
حەبیب محمەد دەروێش
جەستەی بێدار و درکی خەوتوو!
مەحمود شێرزاد
یازدە ساڵەی دامەزراندنی بزوتنەوەیەکی هیواکوژ
کەمال چۆمانی
کۆرۆنا لە نەخۆشییەکی تێپەڕەوە بەرەو پەتا دەچێت، ئێستە چی بکەین؟
چاوپێکەوتن لەگەڵ: ئالان م نوری
سۆفیگەری - ئەحمەد کسرەوی*
تەعریب بەو شێوەیە راناگیرێت !
شوان داودی
سەرهەڵدانی تەسەوف لە وڵاتی كوردەواریدا
یاسین تەها
هەندێک لە کەلتووری‌ ژیانی‌ کۆچەری‌ کوردەواری‌
د. ئاراس محمد صالح
بەرگریكردن لە زارا، بەرگریكردن لە شوناس
نەبەز گۆران
کوردستانی عێراق لە سیاسەتی گشتیی کۆماری ئیسلامیی ئێران
هه ردی مهدی میکه
ئه ژی ئازاد ئه بوبه کر
هەرێم و بەغدا
شوان کەریم کابان
له‌ باره‌ی بوێرییه‌كه‌ی مسته‌فا زه‌ڵمییه‌وه‌
د.عرفان مستەفا
هه‌ڕه‌شه‌كانی كۆرۆنا له‌سه‌ر كه‌رتی نه‌وتی كوردستان
شه‌هریار شێخله‌ر
لەنێوان من و تۆدا ئەی دۆست
حەسەن هەمزە
میدیا له‌نێوانی گه‌شه‌پێکردنی کۆمه‌ڵ و ژماره‌دا
پۆڵا سەعید
ئه‌و ڕۆژه‌ هات، كه‌‌ ترسمان لێی ھەبوو!
د . زاهیر سوران
پسپۆڕی نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان، سلێمانی
كالیسێۆم و كۆرۆنا
د. زاهیر سوران سه‌نته‌ری پزیشكی نوێ، سلێمانی
گەورەم خەڵک چی بکات؟
زه‌به‌نگ به‌هادین
له‌ یادی قوتابییه‌كی قوتابخانه‌ی ئه‌ندیشه‌ و هزری قاسملوو:
ناسر ساڵحی
دەسەڵاتدارێتی بەھێز کامەیە؟
مه‌ریوان وریا قانع
پەتای كۆرۆناو تیۆریزەی سیاسی بیرمەند فرانسیس فۆكۆیاما لە توێژینەوەیەكی گرنگدا: پەتاو سیستەمی سیاسی
د. شیرزاد نجار
دوای دانپیانان چارەسەر چیە؟
د. یوسف محەمەد سادق
کۆ ڤید ١٩ و ئاسایشی ژمارەیی ((ئەمنی رەقەمی))
د. نەزاكەت حسێن
مەلا نەوزاد .خاوەنی لۆژیکی زانستی !....
پرسەنامەی ناوەندی کەلتوری کۆچ بۆ کۆچی دوایی مەلا نەوزاد ئەندامی دامەزرێنەر و هاوکاری بەردەوام
هۆشیاری تاك و میكانیزمی رێگەگرتن لە هزری توندڕەوی
یوسف عوسمان حەمەد
پانۆڕامای نه‌وت
د. محمد امین
دەستووری کوردستانێ لە نێوان هزری سیاسیی و مەودای یاسایی
د. کرمانج گوندیی
فاشیزمی تورکی لە لوتکەی مەترسیدا
سەلاح خدر
ڕوانگەی ئۆجەلان بۆ كورد
شاتوو محمد كریم
هه‌ڵه‌كانى پارتى كوردستانيان وێرانكرد
شێرزاد شێخانى
ێشتا پێش كۆرۆنا وپاش كۆرۆنامان نه‌دیوه !
د . زاهیر سوران*
نوێترین توێژینەوەی ستاندەر لێكەوتەكانی كۆرۆنا لەسەر دەسەڵاتی كوردستان و ئایندەی ئاشكرادەكات
مردن چییە؟
لە کتێبی "چەمکی مردن لە زمانی کوردیدا"
لالە مدحت
له‌ بانگه‌شه‌ی ئابوری سه‌ربه‌خۆوه‌ بۆ بانگه‌شه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا
دانا مه‌نمی
كاریگه‌رییه‌كانی‌ «هونه‌ری‌ شه‌ڕ» به‌ سه‌ر مێژوو و سیاسه‌تی‌ جیهانی‌ دا
سه‌لاح بایه‌زیدی
هێشتا گەورەكان ماف ‌و چێژی منداڵان زەوت دەكەن
بارزان شێخ عوسمان
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010