هێزی نه‌رم و گۆڕانكاریی له‌ مۆراڵی سیاسیدا
شاناز هیرانی

گۆڕانكاریی و پێشهاته‌ خێراكانی جیهان ده‌ریده‌خه‌ن كه‌ جیهان به‌ گشتی به‌ره‌و داڕشتنه‌وه‌ی هاوسه‌نگییه‌كانی هێز هه‌نگاو ده‌نێت، بۆیه‌ سه‌رچاوه‌كانی هێزی نه‌رم (القوه‌ الناعمه‌ – soft power) رۆڵی كاریگه‌ری خۆیان ده‌بینین له‌ هێڵكاریی نوێی سیستمی جیهانی، واته‌ ده‌بێت هه‌موو هێزه‌ سیاسییه‌كان وردبینانه‌ و به‌پێی ده‌ركه‌وتنی سیما و ئه‌دگاره‌ نوێیه‌كانی سیستمی نوێی جیهان، په‌یوه‌ندییه‌كانی خۆیان رێك بخه‌نه‌وه‌.
گۆڕانكارییه‌كانی جیهان، به‌پێی سروشتی گه‌شه‌كردنی سیاسی و ئاراسته‌كردنی ناوه‌نده‌ هه‌ژموونداره‌كانی جیهان و له‌ رووی هۆكار و پاڵنه‌ره‌ سیاسییه‌كان و دامه‌زراوه‌كان و شێوه‌ و كاریگه‌ریی كارلێكی سیاسییانه‌وه‌، گرنگی هێزی نه‌رم نیشان ده‌ده‌ن كه‌ پێویسته‌ له‌ داهاتوودا زیاتر كاری پێ بكرێت، چونكه‌ هێزی ره‌ق (القوه‌ الصلبه‌ -hard power) كه‌ به‌كارهێنانی هێزی سه‌ربازیی و هه‌ژموونی ئابوورییه‌ بۆ دروستكردنی گوشارو كاریگه‌ریی له‌سه‌ر دامه‌زراوه‌ سیاسی و مه‌ده‌نییه‌كان، خه‌ریكه‌ ئه‌و رۆڵه‌ی لاواز ده‌بێت، چونكه‌ سیاسه‌تی تێكه‌ڵبوون (الاندماج – intergration) خه‌ریكه‌ شوێنی لێكترازان و دووركه‌وتنه‌وه‌ ده‌گرێته‌وه‌، ئه‌مه‌ش بێگومان به‌هۆی باڵكێشانی كاریگه‌رییه‌كانی جیهانیگیریی و ئاراسته‌كانێتی كه‌ ژیان و زه‌ویی وه‌ك خێزانێكی گه‌وره‌ی له‌ گوندێكی بچكۆلانه‌دا لێهاتووه‌.
بۆیه‌ گرنگه‌ ستراتیژیی سیاسی به‌ تایبه‌تیش په‌یوه‌ندییه‌كان، گۆڕانكارییان به‌سه‌ردا بێت و بگونجێنرێن له‌گه‌ڵ كۆی ئه‌و پێشهاته‌ نوێیانه‌ی جیهان، چونكه‌ هه‌ر لایه‌نێكی سیاسی، یاخود قه‌واره‌ و ده‌وڵه‌تێك، هێزی نه‌رمی به‌كارهێنا، ده‌توانێت ده‌رفه‌ته‌كانی هاوكاریی و به‌رده‌وامیی زیاتر ده‌سته‌به‌ر بكات و به‌سه‌ر گرفت و قه‌یرانه‌كانی خۆیدا زاڵتر ببێت، چونكه‌ سه‌قامگیریی جیۆسیاسی ناوه‌وه‌ی هه‌ر كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك، ده‌خوازێت كه‌ هێزی نه‌رم بكرێته‌ ئامرازێك بۆ كارلێكی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ به‌ریه‌ككه‌وتنی دوو ئاراسته‌ی توند (ره‌ق) ده‌بێته‌ هۆی داڕووخانێكی مسۆگه‌ر و هه‌ڵته‌كاندنی پایه‌كانی ئه‌و جوگرافیا سیاسییه‌ی بۆته‌ هۆی راگرتنی ده‌سه‌ڵاته‌ هه‌مه‌جۆره‌كان، واته‌ گرنگه‌ ئاكار و مۆڕاڵی سیاسی پارت و قه‌واره‌ سیاسییه‌كان گۆڕانكارییان به‌سه‌ردا بێت و گونجان و سازان بكه‌نه‌ بنچینه‌ی به‌دیهێنانی ئامانجه‌ سیاسی و ئابوورییه‌كان، چونكه‌ ئه‌گه‌ر به‌م شێوازه‌ كاری سیاسی رێكنه‌خرێت، بێگومان هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ گه‌وره‌كانی جه‌ماوه‌ریی ده‌ست پێده‌كه‌ن كه‌ دواتر هیچ شتێك پارێزراو نابێت و عه‌فه‌ویت ئاراسته‌ی ره‌وته‌ گشتییه‌كانی خه‌ڵك ده‌كات.
58 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Tuesday, July 28, 2020
زیاتر
هه‌رێم له ‌نێوان سیستمی‌ كارگێڕیی‌ مه‌ركه‌زیی و لامه‌ركه‌زیدا عه‌بدولقادر محه‌مه‌د ئیبراهیم *
ساڵی نوێی خوێندن لەگەڵ ڤایرۆسی کرۆنادا به‌ختیار ئه‌مین*
شۆڕش بەم گوندەدا تێپەڕی
به‌كربایه‌فی پڕ له‌ ئاوه‌دانیی
م. عەلی
جۆرج ئۆروێڵ و چەند تێبینییەك لە بارەی چەمكی ناسیۆنالیزم
وەرگێڕان و پێداچوونەوە: سەلاح بایەزیدی‌
کۆرۆنا سه‌لماندی كورد نرخی ئازادیی نازانێت
د. زاهیر سوران*
کەسێتی رەفیق حلمی لەکتێبخانەکەیەوە
نەوزاد جەمال
جەدەلێکی وجوودی لە نێوان تایەر بەگی جاف و نـــــــــــــــــــاری
حەبیب محمەد دەروێش
جەستەی بێدار و درکی خەوتوو!
مەحمود شێرزاد
یازدە ساڵەی دامەزراندنی بزوتنەوەیەکی هیواکوژ
کەمال چۆمانی
کۆرۆنا لە نەخۆشییەکی تێپەڕەوە بەرەو پەتا دەچێت، ئێستە چی بکەین؟
چاوپێکەوتن لەگەڵ: ئالان م نوری
سۆفیگەری - ئەحمەد کسرەوی*
تەعریب بەو شێوەیە راناگیرێت !
شوان داودی
سەرهەڵدانی تەسەوف لە وڵاتی كوردەواریدا
یاسین تەها
هەندێک لە کەلتووری‌ ژیانی‌ کۆچەری‌ کوردەواری‌
د. ئاراس محمد صالح
بەرگریكردن لە زارا، بەرگریكردن لە شوناس
نەبەز گۆران
کوردستانی عێراق لە سیاسەتی گشتیی کۆماری ئیسلامیی ئێران
هه ردی مهدی میکه
ئه ژی ئازاد ئه بوبه کر
هەرێم و بەغدا
شوان کەریم کابان
له‌ باره‌ی بوێرییه‌كه‌ی مسته‌فا زه‌ڵمییه‌وه‌
د.عرفان مستەفا
هه‌ڕه‌شه‌كانی كۆرۆنا له‌سه‌ر كه‌رتی نه‌وتی كوردستان
شه‌هریار شێخله‌ر
لەنێوان من و تۆدا ئەی دۆست
حەسەن هەمزە
میدیا له‌نێوانی گه‌شه‌پێکردنی کۆمه‌ڵ و ژماره‌دا
پۆڵا سەعید
ئه‌و ڕۆژه‌ هات، كه‌‌ ترسمان لێی ھەبوو!
د . زاهیر سوران
پسپۆڕی نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان، سلێمانی
كالیسێۆم و كۆرۆنا
د. زاهیر سوران سه‌نته‌ری پزیشكی نوێ، سلێمانی
گەورەم خەڵک چی بکات؟
زه‌به‌نگ به‌هادین
له‌ یادی قوتابییه‌كی قوتابخانه‌ی ئه‌ندیشه‌ و هزری قاسملوو:
ناسر ساڵحی
دەسەڵاتدارێتی بەھێز کامەیە؟
مه‌ریوان وریا قانع
پەتای كۆرۆناو تیۆریزەی سیاسی بیرمەند فرانسیس فۆكۆیاما لە توێژینەوەیەكی گرنگدا: پەتاو سیستەمی سیاسی
د. شیرزاد نجار
دوای دانپیانان چارەسەر چیە؟
د. یوسف محەمەد سادق
کۆ ڤید ١٩ و ئاسایشی ژمارەیی ((ئەمنی رەقەمی))
د. نەزاكەت حسێن
مەلا نەوزاد .خاوەنی لۆژیکی زانستی !....
پرسەنامەی ناوەندی کەلتوری کۆچ بۆ کۆچی دوایی مەلا نەوزاد ئەندامی دامەزرێنەر و هاوکاری بەردەوام
هۆشیاری تاك و میكانیزمی رێگەگرتن لە هزری توندڕەوی
یوسف عوسمان حەمەد
پانۆڕامای نه‌وت
د. محمد امین
دەستووری کوردستانێ لە نێوان هزری سیاسیی و مەودای یاسایی
د. کرمانج گوندیی
فاشیزمی تورکی لە لوتکەی مەترسیدا
سەلاح خدر
ڕوانگەی ئۆجەلان بۆ كورد
شاتوو محمد كریم
هه‌ڵه‌كانى پارتى كوردستانيان وێرانكرد
شێرزاد شێخانى
ێشتا پێش كۆرۆنا وپاش كۆرۆنامان نه‌دیوه !
د . زاهیر سوران*
نوێترین توێژینەوەی ستاندەر لێكەوتەكانی كۆرۆنا لەسەر دەسەڵاتی كوردستان و ئایندەی ئاشكرادەكات
مردن چییە؟
لە کتێبی "چەمکی مردن لە زمانی کوردیدا"
لالە مدحت
له‌ بانگه‌شه‌ی ئابوری سه‌ربه‌خۆوه‌ بۆ بانگه‌شه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا
دانا مه‌نمی
كاریگه‌رییه‌كانی‌ «هونه‌ری‌ شه‌ڕ» به‌ سه‌ر مێژوو و سیاسه‌تی‌ جیهانی‌ دا
سه‌لاح بایه‌زیدی
هێشتا گەورەكان ماف ‌و چێژی منداڵان زەوت دەكەن
بارزان شێخ عوسمان
شەڕ لە سنووی زاخۆ، هەڕەشەكردن لە سلێمانی
لەتیف نێروەیی
مەرگ بە کۆرۆنا یا بە برسییەتی؟
دانا هەڵەبجەیی
ئەی رەفیق و ئەی رەقیب، کۆرۆناش بڕوا
ستران عەبدوڵا
هزری سیاسیی كوردی
ئاراز رەمەزان
ڕەهەندی دەرونشیکاری لە چیرۆکی خانمی قەڵەو
لالە مدحت
(یەکێتیی) نوێ و کۆسپەکانی بەردەم نوێبوونەوە
نیاز سەعید عەلی
دەوری تەکنەلۆجیا لەناسینەوەی توشبوانی ڤایرۆسی کۆرۆنا
به‌ختیار ئه‌مین
بۆچی شەپۆلی كۆرۆنا، لە کەناری سلێمانی لەنگەری گرت؟
د. زاهیر سوران
پسپۆری نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان، سلێمانی
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010