عەقڵی كوردی و هزری رۆژئاوایی!
عادل قادری

مانیفیستێك بۆ غیابی عەقڵ لەم دەڤەرەدا
ئەگەرچی دەستەواژەی كلاسیك یان كلاسیسیزم ئاماژە و رامانێك بوو بەرەو ئەدەبی كۆنی یۆنان و رۆمی كەوناراو بە تۆخی و شێوازی زەقیشی لە ئیتاڵیای بوولێڵی بووژانەوە یان رێنێسانسدا بووگە، بەڵام هەنووكە دال و ئاماژەیەكی گشتگیر و جیهانگیرە بۆ شێوازێك لە دەربڕین و تێڕوانینێك لە هەستی و چەشنێكە لە گێڕانەوە و گوزارشتكردن لە جیهان ژینگە و ئەزموونە زۆرتر كۆییەكان كە لە هەناوی تاكی وەگێڕ (راوی)دا دێنە گێڕانەوەوە.
بێگومان وەك زۆرێك لەو چەمك و دەستەواژانەی رۆنراو و بەرهەمهاتووی ناو زمانانی ئێمەی رۆژهەڵات بە گشتی و ‘منی‘ كورد بەتایبەتی نەبووە، ئەگەری چەواشەبوون و چەواشەفامكردنی بە هۆكارگەلی زۆرەوە، دەكرێت وەك گریمانەیەكی مێژوویی، ئاینی، كولتووری و بەهەرە تایبەتی تر زمانییە. وەك زمانناسان دەڵێن: هەر زمانێك میتافیزیك و وزەی بەرزەڕۆیانەی تایبەت بە خۆی هەیە. ئەمەش بەو واتایەیە تاكە كلیل و شاكلیل فامی ئێمە بۆ جیهان لە رێگەی زمانەوەیە و ئەو گوتە بەناوبانگ و لە هەمان كاتدا لێرەدا زۆر سواوە! واتە زمان خانەی هەستییە هەردەم لە دەمماندا زرینگەی دێت و لە گوێماندا خشەی دێت! تاقمێك لە زمانناسان پێیان وایە، ئەگەر خەڵكی ناو زمانێك! بە شێوازێكی ئاینی بیر دەكەنەوە و خەڵكی ناو زمانێكی تر پێچەوانەی ئەمەن، هەردوو حاڵەتەكە بەندن بەو میتافیزیكی زمانییەوە كە هەر لە پێكهاتی زمانی و لق و باڵە هەمەجۆرە زمانییەكان لە وشەسازییەوە تا دەنگناسی و سیستمی میتۆلوژی و شێوازی تەعبیر و.. دەگرێتەوە. ئایا ئەو رستەیەی مارتین هایدیگەر واتە: زمان خانەی هەستییە كە هاتووەتە ناو زمانی كوردییەوە، هەر هەمان تێگەیشتن و فامی لێ دەكرێت كە لە زاراوە و ریوایەتە زمانییەكەی ناو زمانی ئەڵمانیدا دەكرێت؟ ئەمە لە پێوەندی لەگەڵ زمانی تر و بۆ نموونە ئینگلیزیدا چۆنە؟ مەبەست لەم ئاماژە كورت و ناتەواوانە، ئەوەیە كاتێك وشە یان دەستەواژەیەك وەك كلاسیسیزم لەناو كولتوور و میتافیزیكێكی تر دێتە كایەوە و پێوەندی تۆكمە و رەسەنی بۆ فامكردنی بەندە بەو زمانەوە ئێمە بە وەرگێڕان و هەوڵ بۆ تێگەییشتن لەو بارودۆخەی بەرهمهێنی دەستەواژەكە، تا چەندە فام و هەڵگۆستەیەكی رەسەن و نێزیك لە مانا سەرەكییەكەی خۆیمان هەیە؟ هەڵبەت لە روویەكەوە گەڵاڵەكردنی ئەم پرسیارانە، رەنگە لە پلەی دووەم و سێیەمدا بن و لە سیستمێكی پرسیارسازیدا جێگەی یەكەمیان بۆ دانەنرێت، چونكە مێژووی زمان و گوزارشت و گێڕانەوەی زمانی ئێمە لە رۆچنەی بوون یان ئانتۆلۆژییەوە كورت و لاوازە و بگرە و تەنانەت بەریدە! واتە هێشتا باشیش نەیوێرابێت ململانێی لەگەڵدا بكات! بۆیە دەكرێت پرسیاری سەرەكی ئەمە بێت، بۆ نموونە كلاسیك یان ئەو دەستەواژانەی لەم چەشنە لە چ سەردەم و دۆخێكی زەمەنییەوە هاتنە ناو دنیای ئێمەوە و هەر بەهۆی و لە سۆنگەی كەشوهەوای ئەو دنیایەوە، چۆن مامەڵە و رووبەڕووبوونەوەیان لەگەڵدا كراوە؟ رەنگە زۆرترین كاركرد و بەكارچوونی كلاسیك لە ململانێ و مشتومڕ و شەڕی نێوان سونەتی و مودێرنیتەدا دەركەوتووە! ئەگەرچی شەڕە هزری و گوتارییەكان لای ئێمە زۆر درەنگ دەست پێ دەكەن، بەڵام كە دەستیان پێ كرد، تا خوێنی چەند كەسێكی تێدا نەڕژێت، بەكۆتا نایەت! یەكەم هەڵەی گوتاری لەوێدا رووی داوە كە چەمكی سونەتی و كلاسیك، سنوورەكانیان بەزیوە و تا رادەیەك مەدلوولە مانایییەكانیان هاوبەش و یەكن، هەڵبەت رەنگە زۆر جێگەی سەرسوڕمان نەبێت، چونكە سنوورەكان لێرەدا هەموو چركەیەك دەبەزێن! دووەم ئەوەی كە سونەتی واتە ترادیشناڵ، ئەوەندەی تەعبیر و بریتییە لە رەوت و رێباز و پانتاییەكی گشتی، ئاماژە نییە بۆ لایەن و رەهەندێكی تایبەت و پێناسەكراو وەك كلاسیسیزم. سێیەمیش ئەوەیە كە درێژ تەمەنبوونی ئەم دوو هۆكارە دەبێتە هۆی مانەوە و وەستان و شەڕێكی ئەبەدی لەگەڵ خوا و موعجیزەكاندا!
ئەم پێشەڕۆك و بەرایییە، بەو مەبەستە بوو بەهۆی ئەو دۆخ و خەسارانەی سەرەوە، ئێمە رووداوە زمانی و زەینییەكانی نێو دنیای خۆمان نابینین و پرسیار لەناو زمانی مندا و بە زمانی من نایەتە كایەوە، بەڵكو پرسیار لەوێندەرێ گەڵاڵە دەبێت و لەمێندەرێ وەڵام "هەڵاڵە" دەبێت!
ئەگەرچی كاتێك ناوی كلاسیك هاتووە و لەهەمبەریدا و لە رووبەڕووبوونەوەیەكی كوشندەدا لەگەڵ نوێ دەكار كراوە و لە قۆناغێكدا زۆرتر بار و بارستایی نەرێنی و نەرێنی هەبوو، بەڵام لە واقیعدا سامان و میراسێكە لە بوون و تێڕوانینی گرووپ یان دەستەیەكی زمانی بۆ جیهان و دیاردەكانی لە بەستێن و ئاقارێكی بەروەڕۆیانە و مێژووییدا. بەهەرحاڵ بەهۆی زۆرەوە و لە سەرووی هەموویشیانەوە ئەو فام و تێگە بازنەییە كە لە جەغزی نێوان سونەتی و مودێرنیتەدا سووڕاوەتەوە، ئەدەب و دەق و سامانی كلاسیكی ئێمە، یان لە جیهانێكی بەرتەسكی ئاینی و كولتووریدا لە قاو كراوە، یاخۆ بەهۆی نابەرتەسكی و رەنگە دواتەسكی! جیهان و روانینی مۆدێرن رەشۆیان لەسەر داماڵیوە و بەرەو خورەند دەتلێت. رەنگە ئێمە بتوانین بە تێڕوانینێكی تر و لە رۆچنەیەكی ترەوە لەم دوو خەسارە كە هەنووكە داوێنی گوتاری كوردی گرتووە و نازانم داوای چی دەكات، (تۆ بڵێی داوای چی بكات؟!) خۆمان ببوێرین. من لێرەدا چەند نموونە و فاكتێك دێنمەوە بەو مەبەستەی بیسەلمێنم كە: 1-گوتاری مۆدێڕن و نوێی ئێمە، بارستایی و قەوارەی پڕوپاگەندە و بانگەشەكانی ناگاتە زەنگۆڵ گوتارە سونەتییەكان، چونكە ئێمە مەحوی و نالی و شێخ رەزا و وەفایی و سالم و خانی و فەقێ تەیران و... بە میتۆد و شێوازێك دەخوێنینەوە كە فرە لە سێبەر و گەردی قەڵافەتە سونەتییەكانی تر دەرنەچووە، دەشێت بڵێم خوێندنەوەمان نییە! كە ئەم دۆخە دەق گرتووە تێك بشكێنین. بەراستی ئێمە چەند دەقمان لە بەردەستدایە نالی بە شێوازێكی تر و جیا لە خوێندنەوەی مەلا عەبدولكەریمی مودەریس و حەمەی كوڕی، واتە حەمەی مەلا كەریم خوێندبێتەوە. من هەندێك خوێندنەوەی مەسعوود محەمەد نەبێت كە لە كتێبی (دەستە و دامانی نالی)دا بۆ ئەم مەبەستە، دەریخستووە و بۆ خوێندنەوەی خۆی لە شیعری ئەی جیلوەدەری حوسن و جڵەوكێشی تەماشا سەرڕشتەی دین بێ مەدەدی تۆ نییە حاشا، دەڵێت: گەڕاندنەوەی مەدلوول و ئاماژەی ئەم شیعرە بۆ لای خوا بە هیچ كلۆجێك ناكرێت، مەگەر بە زەبری كوتەك! ئەمە لە حاڵێكدایە كە خوێندنەوەكەی تر رێك پێچەوانەی ئەمەیە و وەك هەمیشە، هەنووزیش بە ئاراستە و ئاقاری دەقگرتووی خۆی كە راستەڕۆیی و سیراتی موستەقیمە دەچێتە پێش! یان مەحوی كەی بینیومانە كە خوێندنەوەیەك بخرێتە بەردەم كە تا ئێستە بۆ نموونە منی لاوی تەمەن 24 ساڵ و بە خەو و ختوورە و خولیا و دڵەڕاوكێ و.. مرۆڤی هاوچەرخەوە هۆگر و سەوداسەری ببێت. هەموو خوێندنەوەكان بۆ مەحوی بەرەو ئاسمان بووگن، ئەگەرچی هیچێكیش دانەكات!
هۆی چ بوو خەیام لە بەرەكانی شەڕەكانی جیهانیدا بەدەست زۆرێك لە سەرباز و جەنگاوەرانەوە بوو؟! بۆچی هەنووكە حافزی شیرازی لە زمانی شاملووە وەك رازێك پێناسە دەكرێت و وشەی رند بە مانای رۆشنبیر لە جیهانی شیعری حافزدا و لە جیهانی شیعرخوێنی خۆی لە قەڵەم دەدات؟ من ماوەیەك هەندێ تێم و ناوەڕۆكی نیهیلیزمی و پووچخوازانە كە بەراستی یەكێكە لە رێباز و وتەزا فەلسەفییەكان كە گشتییەتی گوتاری هزری مرۆڤی لە ئوستوورەكانەوە بۆ زانست هەراو كردووە، لە شیعرەكانی مەحویدا دیتەوە، هەر لەو سەروبەندەدا كە خەریكە ئەم خوێندنەوە لارە بووم، نووسینێكی كاك مەریوان وریا قانعم دەستكەوت كە باس لە نیهیلیزم بوونی مەحوی دەكات! بەڕێكەوت! هەر هەمان شیعری هێنابووەوە بۆ شیمانەی نیهیلیزمبوونی مەحوی كە منیش چاوەبینم كردبوو و كردبووم بە ناوەندی خوێندنەوەكەم، بۆیە لێرەدا هەمان شیعر دێنمەوە.
لە ناكەس كاریا خاكم بەسەر رۆی بە با عومرم
خوایە بمژێنی تا لەبەر قاپی كەسێكدا ئەمرم
كە هەڵگری بێ تاقەتی و سەرەڕۆییبوون ناسانە، یان ئانتۆلۆژیكاڵی مەحوییە كە بە شێوەیەك لە شێوەكان لە چەمكی ئابزوێرد یان بەتاڵبوونی كامۆی رۆماننووس و بیرمەندی فڕەنسایی نزیكە. بەتایبەتی لەو قۆناغەی دوایی گەشە و تەكاموڵی كامۆدا كە هەموو بنەما و دیسیپلینەكانی لە دوا رۆمانیدا و واتە "ئینسانی یاخی"دا رەنگی داوەتەوە. یان دیسان خوێندنەوەیەكی تری جیا و لاری ترم لە كتێبی (خوێنەری كوشندە)دا كە كۆمەڵە وتارێكە و هی بەختیار عەلییە، بینیوەتەوە كە لە قەوارەی وتارێكدا خوێندنەوە باوەكان بۆ نالی و تەنانەت خوێندنەوەی نالیش بۆ پرس و كاتاگۆری نیشتمان و تاراوگە و غەربەت هەموو قڵپ دەكاتەوە و بە ئاراستەیەكی جیاوازتردا جماوەتەوە. لە وتاری (گەر نەتەوێت غەریبێك بیت وەكو نالی)دا، فام و تێگەی نالی بۆ نیشتمان و غوربەت لە شیعری: قوربانی تۆزی رێگەتم ئەی بادی خۆش مروور ئەی پەیكی شارەزا بە هەموو شاری شارەزوور دەباتە ژێر پرسیارێكی جوان و گەورەوە. بەختیار دەپرسێت: ئایا كاتی ئەوە نەهاتووە تێڕوانینمان لە هەمبەر و لە پێوەندی لەگەڵ غوربەتدا بگۆڕین؟ ئایا غوربەت تەنیا ئەو مانایەی هەیە كە لەناو نیشتمان نیت و نیشتمان لەناوتدا نییە، یان بوونێكی سڕ و لاواز ئەزموون دەكات لەژێر پاڵەپەستۆی غوربەتەوە؟ ئایا غوربەت تەنیا غەریبی و تەریكی لە نیشتمانە، یان هەڵگری دیاردە و ئەزموونێكی ترە لە بوون و لە سەرزەمینێكی جیاتر و تەنانەت پانبوونی ئاسۆی خەیاڵی مرۆڤ بۆ نیشتمانێكی بەرینتر و دواجاریش بێ نیشتمانی؟ ئەو دەڵێت: من نامەوێ غەریبێك بم وەك نالی، چونكە غوربەت پرسیاری گەورە و خوێندنەوەی گەورەی بەدیاری بۆ هێناوە. غوربەت ئاوێنەیەكی داوەتێ كە رووخساری واقیعی خۆی بەبێ میكیاجكردن و خەمڵاندن ببینێت؟ بەهەرحاڵ منیش لە بەختیارەوە بۆ نالی دەپرسم: گەر نەمەوێت غوربەت ئەزموون بكەم و نیشتمانم لە ناخما هەمیشە هەڵگرم چی؟ ئەی ئەگەر نیشتمان بە جیۆگرافیاوە نەبەستم چی و پێوەستی مێژووی بكەم چی؟ بۆیە هەم بە نالی و هەم بە بەختیار دەڵێم: نامەوی غەریبی بخوێنمەوە، ئەگەریش جیاواز بێت غوربەتەكەم لێتان.
شایانی باسە، من كوڕێكی قژ نازەردی 24 ساڵم كە زۆربەی تەمەنم لە غوربەتدا ژیاوم!
هەڵبەت لە ئەم چەند خوێندنەوە جیاوازانەدا كە لە گوتاری نوێماندا بەرهەم هاتووە (هەڵبەت بەم خوێندنەوەی منیشەوە!)، بەختیار عەلی بەشێوەیەكی سەرەنجڕاكێشتر و جیاوازتر و لە قەوارەی ئەزموونی جیاجیای زمانیدا، ئەم خوێندنەوانەی ئەزموون كردووە و خستوویەتییە روو. بەختیار بۆ تێكشكاندنی خوێندنەوەی فایەق بێكەس لە شیعرێكدا كە بۆ وەتەن هەیەتی، هەر بە شیعر خوێندنەوەكەی ئاوەژوو دەكات كە دوو خاڵ بە یەك تیر دەپێكێت، یەكەمیان ئەوەی كە خوێندنەوەكەی فایەق بێكەس بە شێوازێكی رچەشكێنانە (هەڵبەت لە گوتاری كوردیدا!) دەباتە ژێر پرسیارەوە و دووەمیش لەڕووی شیعرییەوە هەموو ئەو شیعرییەتەی فایەق بێكەس دەڕژێنێتە ناو شیعرییەتی شیعرەكەی خوێیەوە و جوانترین وێنا لە جیهان ژینگەی خۆی و فایەق بێكەس بەنیسبەت پرسی نیشتمان و وەتەنەوە دەخەمڵێنێت. فایەق بێكەس دەڵێت:
ئەی وەتەن مەفتوونی تۆم و شێوەتم بیر كەوتەوە
وەختی بەندی و ئەسارەت وام بە تەوق و كۆتەوە،
بەڵام بەختیار بە فایەق بێكەس و كەسەكانی تر دەڵێت:
ئەی وەتەن مەفتوونی تۆم،
بەڵام نامەوێ شێوەتم بیر بكەوێتەوە
منیش دەڵێم: نامەوێ خوێندنەوەی هیچ كامتان دووپات بكەمەوە.
11579 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Friday, July 22, 2016
زیاتر
ليبراڵيزم و ڕيشه‌ى قه‌يران و بارگرژييه‌كان
نوسينى: سه‌مير ئه‌مين
وه‌رگێڕانى: ناجى ئه‌فراسياو
هەڵوێستی توركیا
لە فیدراڵیزمی هەرێمی كوردستانی عێراق
ی. سەرپەرشتیار: وەسمی محەممەد ئەلشمەری ی. توێژەر: محەممەد حازم حامید
وەرگێڕانی: حەسەن حسێن
نیولیبراڵيزم پێشه‌كيی كتێبی "كورته‌مێژووی نیولیبراڵیزم"
داڤید هارڤه‌ی
وه‌رگێڕانى: هاوار محه‌مه‌د
سیاسەتی خاوەن مەرجەعییەتی دینیی
بەبێ دەوڵەتی ئیسلامی
ئایا پارتی دادوگەشەپێدانی توركی دەبێت بە مۆدێلێك بۆ ئیسلامیستەكانی عەرەب؟
نووسینی: ئەحمەد ت. كۆرۆ
وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها
نيوليبراڵيزم چيه‌؟
ئه‌ليزابێت مارتێنز/ئاڕنۆڵدۆ گارسيا
و: وه‌ليد عومه‌ر
ئیشكالییەتی ئاشتی لە توركیا
هەڤپەیڤین لەگەڵ د. شێركۆ كرمانج مامۆستای زانكۆ، لە زانكۆی ئۆتارا
هەڤپەیڤین: هەرێم عوسمان
قه‌یرانه‌ ئابوری و فیكريیه‌ جیهانییه‌كانی نیولیبراڵیزم
نوسینى: دكتۆر سه‌باح قودورى
و. ئه‌يوب حه‌سه‌ن
سیاسەتی توركیا بەرانبەر بە باكووری عێراق
گرفت و ئاسۆ ئایندەییەكان
ن.د. بیل پارك و: سان بەرزان ئەحمەد
زمان و دەوڵەت
عەتا قەرەداغی
سیاسەتی كەمالی لە توركیا بەرانبەر بە كورد
لە 1918 - 1926
سامان مستەفا رەشید
ڕۆڵ و گرینگی زمانی زگماکیی بۆ نەتەوەی کورد!
ئاریتما موحەممەدی
سیاسەتی كەمالی لە توركیا بەرانبەر بە كورد
لە 1918 - 1926
سامان مستەفا رەشید
کۆمەڵگەی کوردیی فەیسبوك..
پێوەندییە نوێیەکانی مرۆڤی کوردی بە دیموکراسیەوە
دکتۆر عادل باخه‌وان*
توركیا: چارەسەركردنی كێشەی كورد و دینامیكە هەرێمییەكان
نووسینی: ئۆمیر تاشـبینار(*)
وەرگێڕانی: مەهاباد قادر
زمانی ئاماژە،
یان زێدەڕۆیی لێکدانەوەو ھەڵواسینی تیۆر بەدەقدا
مەحمود عبداللە
لە پەراوێزی پڕۆسەی ئاشتی تورك و كورددا
توركیا و موعەممای پرسی كورد دەرگیریی و كاریگەرییەكان
لە پێوەندییە دەرەكییەكانی توركیادا
نووسینی: ئۆفرا بێنگیۆ
وەرگێڕانی لە ئینگلیزییە وە: ماجید خەلیل
ژمارەی ئایندەی گۆڤاری کۆچ
سیاسەتی حكومەتەكانی توركیا و
رەوشی گشتی كوردستانی باكوور
عەلی حاجی زەڵمی
فەلسەفەی نزا
ئاگایی، عیشق، نیاز و جیهاد لە نزادا
نووسینی: د. عەلی شەریعەتی
وەرگێڕانی: لیان ســـەییدی
خەباتی سیاسی و چەداری شێخ مەحمود
لە هاوكێشە و پلانە سەربازییەكانی بەریتانیا 1914 - 1922
ئەحمەد باوەڕ
(شەریعەتی) كێ بوو، چی وت؟
گفتوگۆ لەگەڵ (د. سروش دەباغ)
سەرژمێری گشتی حەشیمەت و خانووبەرە
ساڵی (90) ی هەتاوی لە سیاسەتی قەومی نابەرانبەرەوە بۆ نۆڵیكردنی قەومی
خالید عەلیزادە
(شەریعەتی)، بیرمەندی ئازادی
نووسینی: د. ئیحسان شەریعەتی
پەیوەندی سیاسی نێوان مستەفا بارزانی و
عەبدولكەریم قاسم (1958 - 1963 )
نیهایەت عەلی حسێن
(شەریعەتی) بت نییە
گفتوگۆ لەگەڵ (موجتەبا موتەههەری)
كوڕی مورتەزا موتەههەری
وەرگێڕانی: رێبوار كوردستانی
رامانێك لە زانست و فەلسەفەی مێژوو
سەباح عەلی جاف
لە (شەریعەتی)یەوە لەبارەی مردنی شەریعەتی
نووسینی: عــەبدولكەریم سروش
وەهمی زەردەشت و زەردەشتتییەت
لە نێوان پێغەمبەربوون و بەئایینبووندا
ئامادەكردنی: خالید دۆستی
تەنیایی یان جیایی؟
نووسینی: د. عەلی شـەریعەتی
هزر و فەلسەفە
رەهەندە هەمەڕەنگییەكانی ئەفسانەی ئادەم و حەوا
دكتۆر حەمید عەزیز بەشی فەلسەفە
عەلی شەریعەتی ..
ئەو كەسەی هەموو رۆژێك تیرۆر دەكرێت!
نووسینی: حەبیب محەممەد دەروێش
تیشكێك بۆ سەر رۆمانی "پێشمەرگە"
رەوەند حەمە جەزا
رۆڵی ( شەریعەتی )
لە خەباتی ئیسلامی پێشەوتووخوازی لە ئێران 1965 - 1977
نووسینی: وەلید محمود عەبدونناسر
وەرگێڕانی: بـــەرزانی مەلا تـەها
پەرستگای ئاگری بەردەكونتەی مەهاباد
و. لە فارسییەوە: كەمال نووری مەعروف
دكتۆر عەلی شەریعەتی
پیاوێك هێشتاش لە ئاسمانی دنیای رۆشنبیریدا دەدرەوشێتەوە
نووسینی:موسعەب ئەدهەم
دامەزراندنی ئیمپراتۆرییەتی ماد و رووخانی
هاوار حەمید
کتێبی بزووتنەوەی ژنان(فێمینیزم)
نووسینی ئاندرێ میشێل
گفتوگۆ لەگەڵ سەید حوسەین نەسر
مامۆستای توێژینەوەی ئیسلامی لە زانكۆی جۆرج واشنتۆن
و. لە فارسییەوە: ئەرسەلان تۆفیق
سەرهەڵدانى چەپ (له‌ عێراق و ناوچه‌كه‌ و جيهاندا)
دكتۆر عه‌لى ئه‌سه‌دى
وەرگێڕانى: ناجى ئەفراسیاو
پێگەی ئەدەبی كوردی لە كرمانشان و ئیلام و قۆناغەكانی
فەلاح شەریف / سنە
ئوستورە و ئەفسانە و دین
زه‌رده‌شت نوره‌دين
فەلسەفە و زانست لای ئارسەر ئادنجتون
د.حەسەن حسێن سدیق
مامۆستای زانست ‌و لۆجیك لە زانكۆی راپەڕین/ بەشی فەلسەفە
یەعقوبیزم و سڵەمینەوەى کرێکاران
فلاديمێر لینین
له‌ ئينگڵيزييه‌وه‌: سەرکەوت جەلیل
باشووری كوردستان لەكاتی دوورخستنەوەی شێخ مەحمود و
سەرهەڵدانی چالاكی توركەكان بە سەرۆكایەتی
ئۆزدەمیر پاشا 1919- 1922
ئەحمەد باوەڕ
تارماييه‌كانى هيدايه‌ت
موراد فه‌رهادپور
و. وه‌ليد عومه‌ر
سمكۆی شكاك, وەرچەرخانێكی گرنگ لە ناسیۆنالیزمی كوردی
لە رۆژهەڵاتی كوردستان
نووسینی: سامان مستەفا رەشید
ماستەر لە مێژووی نوێ و هاوچەرخدا
قەیرانى دارایى لە کۆڵى سەرمایەدارى نابێتەوە
تۆم برۆمبێڵ
وه‌رگێڕانى: ئارى مەحمود
کورد لە نێوان ململانێ مەزھەبیەکانی سعودیە و ئێراندا
نەوزادی موهەندیس
هەموو جێيه‌ك، جیهانى سێیەمە! ئ
ەنتۆنیۆ کابالیرۆ[1]
وه‌رگێڕانى: كه‌يوان نورى
شرۆڤەی رەوتی ئەدەبی کوردیی پاش نالی و مەولەوی
و ھەڵسەنگاندنێکی ھاوتایانە لە دوو دیالێکتی کرمانجی خواروو(سۆرانی) و گۆرانیدا
رەووف محمەد پور
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010