تا ئێستا یەكلانەبووتەوە كۆرۆنا سەربەچ حزبێكە؟
محەمەد نوری

تا ئێستا یەكلانەبووتەوە كۆرۆنا سەربەچ حزبێكە؟ ئەویش لەدیگەڵەیە
١
ئەوەی روودەدا گەورەتر و مەترسیدارترە لەوەی دەردەكەوێت ،ئەوەی ئێستا لە كوردستاندا هەیە و تۆڕی كۆمەڵایەتی تەنیوە حەشاماتێكە گەیشتوەتە رادەی گاڵتەكردن بە نەخۆشی وڤایرۆس ومردنیش ،بێ باكبوون لە هەموو راستییەك و دروستكردنی نیوە دێڕێك بۆ هەموو مەترسییەك كە ئەوەش ئیدیۆمی هەمووی فشەیە.بەتایبەت ئەم دێڕە لە بەرامبەر ڤایرۆس ونەخۆشییەك كە ناوی كۆرۆنایە و جیهان لەبەردەم ئەم تاجدارە چۆكی داوە عاقیبەتی باش نابێت . حەشامەتێك لەفەیسبوك پەلاماری هەموو شتێك دەدەن و تەنانەت گەیشتووەتەوە ئەوەی كە توشبوویەك بە كۆرۆنا قسەدەكات كۆمێنتبارانی دەكەن بەوەی فشەیە و پارەی وەرگرتوە،هەناسە توندی وهەڵبزڕكاندنی رەنگی بە فلمدروستكردن ناودەبەن.ئەمەشی شەرعیەتی داوە بەم حەشاماتە كە واقسە بكات ئەو خاڵە سیاسییە كە هەیە ،بەكورتی ناكۆكی یەكێتی و پارتی وایكردوە بەرەی فشەیە و راستە لەبەرامبەر كۆرۆنا دروستبێت (واتا یەكێتی وپارتی كۆرۆناشیان بەشكرد).
ناڕەزایی بەرامبەر حكومڕانیی هەیە (موچەخۆر وكەسانی ئاسایی مافیانە توندبن بەرامبەر دەسەڵاتی حكومڕانیی،نەك پەرلەمانتارو سەركردایەتیی حزبەكان)بۆیە كاتێك هەر بەرپرسێك لە حكومەت دەڵێت كوردستان لەبەردەم مەترسییەكی نوێی كۆرۆنادایە،حەشامێك دەڵێن فشەیە و پروپاگەندەیە (ئەگەر ئەو بەرپرسە بەرێوەبەری كەرتی تەندروستی ئاغجەلەریش بێت ،مادەم سەربەحكومەتە،قسە زانستییەكەی لەلایەن مەفرەزەكانی فشەوە لەفەیسبوك رەتدەكرێتەوە). هانا ئارنێتی گەورە فەیلەسوف دەنوسێت:بكەری سەرەكی پشتی تۆتالیتاریەت ،نەسێبەری نازی بوو نە تارمایی شیوعیەت بوو ،بەڵكو هۆكارەكەی ئەو تاكە بوو كە جیاوازی نەدەكرد لەنێوان هەقیقەت و درۆدا،هەڵە وراستی لێ ونبوبوو. هەمان نەخۆشی توشی هاوڵاتی كوردیش بووە ،نازانێت راستی لەكوێیە؟ دەسەڵات هەمیشە درۆی بۆ كردوە بۆیە ناتوانێت ئیستا بچیتە بەرەیەكەوە دان بە راستییەكدا بنێت ،ونبوە لەنیوان درۆ و راستی موعارەزە وسەركردە دروستكراوەكان وپەرلەمانتارەكان وبەڵگە زانستییەكاندا. هاوڵاتی ئێمە نازانێت راستی كوا؟ئایا كۆرۆناش دروستكراوە یان راستییە ؟ئایا هەرێم رووبەڕووی شەپۆلی سەختی كۆرۆنا ڤایرۆس بووەتەوە یان ئەمەش درۆیەكی ترە؟
خیتابی ساسییەكان هەرچۆنێك بێت گرنگ نییە ،لاشت وانەبێت كە راستیی لەپێناو میللەت لەناو گوتاری گشتی هیچ سیاسییەك بدۆزیتەوە ،بەڵام ئاماری مەترسیدار لەعێراقدا بڵاودەبێتەوە كە چاوەڕواندەكرێت كۆرۆنا زەفەرێكی باش بەرێت بەم وڵاتە ،كە هەرێمیش پشكی بەردەكەوێت ،بەڵام چونكە لە هەرێمدا یەكێتی وپارتی ئێستا لە دۆخی گرژییدان بەتایبەت لەناو میدیای سێبەریاندا، بۆیە كۆرۆنا وەك ڤایرۆس لەبەردەم فشە وراستیدا رۆژانە خەڵك توش دەكات، تا ئەم دوو هێزە كۆدەبنەوە ،چارەنووسی راستی كۆرۆناش لەهەرێمدا بە ڵێڵی دەمێنیتەوە و خەڵك باج دەدات و خۆپارێزیش وەك سنوری دیگەڵە دابەشبوە .گرنگ ئەوەیە هاوڵاتی خۆی بپارێزیت تا كۆرۆنا زەفەری پێنەبات ، لەبەرئەوەی ئەوان هەركۆدەبنەوە ،جا بۆ تۆ بە ئامیری ئۆكسجینەوە سەیری قاقای ناو كۆبوونەوەكەیان بكەیت.
٢ هینریك ئەپسن(١٨٢٨-١٩٠٦) یەكێك لە شانۆنامە بەناوبانگەكانی بەناوی دوژمنی گەلەوەیە ،ئەم شانۆنامەیە باس لەدكتۆر تۆماس ستۆكمان دەكات كە ئەفسەرێكی پزیشكە وخێزاندارە ،دكتۆر ستوكمان بەبەڵگەی زانستی ئەوە دەچەسپێنیت كە ئاوی گەرماوەكان پیسن وپڕن لە میكرۆب ودواجار زیانی گەورەی دەبێت بە تەندروستی گشتی و هەمووئەوانەی كە گەرماوەكان لەشارەكەیدا بەكاردەهێنن. لەرۆژنامەیەكی ناوخۆیی وتارەزانستییەكەی بڵاودەكاتەوە. بەڵام هەرزوو رووبەڕووی پارێزگاری شارەكەی دەبێتەوە،جەنابی پارێزگار بەدكتۆر دەڵێت: ئەوەی تۆ وروژاندووتەوە پەیوەندی بەزانستەوە نییە ئەوە مەترسی ئابوری وسیاسیی هەیە،بەڵام دكتۆر ستۆكمان سوردەبێت لەسەر بوچونەكەی خۆی ولای وایە ئەمە بابەتێكی زانستییە وپەیوەندی بە ژیان ومردنی خەڵكەوە هەیە ،بەڵام جەنابی پارێزگار هەموو دەرگایەكی دەربڕین و دەرخستنی مەترسییەكان لەم دكتۆرە دادەخات ،هاوارە گەورەكەی دكتۆر ستوكمان ئەوەیە بە پارێزگاری شارەكەی دەڵێت:ئێمە لەناو نەخۆشی وپیسی وگەندەڵیدا دەژین،راستە زۆرینە بەهێزە بەڵام مەرج نییە زۆرینە لەسەر هەق بێت. هەمان شانۆگەری بەڵام لەسەر واقعێكی تر دور لە نەرویژی ئەپسن و روداوێكی تر دور لەمەسەلەی گەرماوەكان دوبارەدەبێتەوە.
پزیشكەكانی هەرێم لەبەردەم مەترسی تەشەسەندنی كۆرۆنا و بەسیاسیكردنی تەواوی ئەم كەیسە لەنێوان دوو دۆزەخدان. ئەوان لەرووی زانستییەوە دەزانن مەترسی هەیە ،بەڵام حەشاماتێك كە بەشێك لە سیاسییەكان هانیان داوون بە گاڵتەو لاقرتییەی كۆمێنتەوە تەنز بارانیان دەكەن،یەكێك لە پزیشكەكان بە ئاشكرا دەڵێت:بڵێن هەیە (كەبەڵێ هەیە)دەچێتە خزمەتی حزبییەكەوە ،بڵێن نییە دەچیتە خزمەتی حزبێكی ترەووە.لەنێوان نەوتن وتندا لێدەگەڕێن بۆ یەكلابونەوەی لای خەڵك .
تازەلای زۆرینە ئەوە چەسپاوە هەموو ئەومەترسیانەی بەناوی كۆرۆنا هەیە درۆیە و فشەیە وسینارێویە ،كە هۆكارەكەشی بۆ متمانەنەبوون وسواخدانی بەسیاسەت دەگەڕێتەوە ،بۆیە گوتاری خۆپارێزیی لەنێوان زەرد وسەوز ونیلی و قاوەیدا بزربوە،زۆرجار هەستدەكەیت كۆرۆنا پارتییە ویەكێتی وگۆڕانی پێدەترسێنرێت ،زۆرجاریش هەستدەكەیت كۆرۆنا یەكێتییە و پارتی نایەویت داخڵی هەولێر بێت و دیگەڵەی لێگرتوە . دونیا موبەتەلا بووە بەدەست ئەم ڤایرۆسەوە بەڵام لە كوردستان موبەتەلای راستی ودرۆ بووە لەنێوان حزبەكان ،تا تێپەڕاندنی ئەم دۆخە خۆپارێزیی گرنگە ،با باجەكەی هاوڵاتی نەیدا وەك پێشتر لەسەركەپكی حەمەد ئاغا دامان.
101 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Sunday, June 7, 2020
زیاتر
سامانی ئاو وەکو فشارێکی سیاسی
د. مه‌دیحه‌ سۆفی*
تۆڵەی دەوڵەتی رووخاو بە قۆستنەوەی لێكەوتەكانی كۆرۆنا*
چاكسازیی ڕاگوزەر
هەردی مەهدی میکە
“غەزای ڕەمەزان” وەك وێستگەیەكی دەركەوتنەوەی داعش
یاسین تەها
بۆچوونی یۆرگن ھابرماس سەبارەت بە كۆرۆنا
و: هەورامان فەریق
هەڵوەشاندنەوەی هەرێمی کوردستان یان کەمکردنەوەی دەسەڵاتەکانی بەپێی دەستوور
سەرکەوت جەلیل
گرنگى عەفرین بۆ کورد و تورکیا لە ڕووى سەربازیى و سیاسیەوە
نوسینی: د.ئومێد رفیق
دەسەڵاتی پێترۆدۆلاری کوردی و نەفرەتی نەوت
د. دارا محەمەد
ھەولێر لە بەغدا و بەغداش لە کەنداو
سەربەخۆیی بە کێ دەکرێت
حەسەن هەمزە
بکەری مێژوویی تاكڕەو!
رزگار عومەر
لامەرکەزیەت یان فیدراڵیەت بۆ ناوچەی سلێمانی
حەبیب محەمەد جاف
بە تەنیا لە دەرەوەی مێژوودا
کامەران قازی
رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی، متمانه‌ و چاره‌نووسی نادیار!
د .زاهیر سوران، پسپۆری نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان ، سلێمانی.
بیرکردنەوەی ڕەخنەیی
لەشکر قادر ڕەسوڵ
کۆرۆنا و دەستەخوشکەکانی لەبەرەبەیانی ھەزارەی سێیەمدا:
وریا ئەحمەد
بڕیارێكی نا به‌رپرسانه، زیانێكی فره‌ مه‌ترسیدار
د. زاهیر سوران پسپۆڕی
نه‌خۆشییه‌ درمییه‌كان و گشتییه‌كان ، سلێمانی .
گرفتی بوونی خراپە لە فەلسەفەدا
دلشاد عبدالرحمان
کۆمەڵگە لە کوێ پەروەردە دەبێت؟
عەبدوڕەحمان ئەحمەد وەهاب
لە غیابی مەعنەویەتدا جیهان ڕووبەڕووی كارسات دەبێت
سەلمان نادر
پەیوەندی نێوان خۆپیشاندان و گەنجان: ئاگادارکردنەوەیەک بۆ دەستەڵات
ڕێبوار ڕەوف ساڵەح
ئەو چیرۆکانەی دەبێت بزانرێن
(بە دیدار شادبوونی کوردۆلۆژی مەزن تۆفیق وەھبی)
محەمەد ئەمین پێنجوێنی
گەڕانەوە بۆ سەرەتاکان: پەیمانی کۆمەڵایەتیی
مەریوان وریا قانع
ژەنەڕاڵی پاییز، شیعری "ئێوارەی پاییز"ی بۆ کێ نووسیوە؟
بەرزان هەستیار
مەم و زین:
بەردی بنچینەی ناسنامەی کوردە،
وەک خەیاڵێکی نادیار نەتەوە و دەوڵەت نمایش دەکا
عەلی ئەلشامی
وەرگێڕانی:فەریاد فازیل
مزگه‌وته‌كانیان بۆ بكه‌نه‌وه‌
ئیسماعیل حمە ئەمین
ئالنگاریكردنی (چالێنجی) قەرزەكانی حكومەت
د. نیاز نەجمەدین
بۆ مێژوو.. یادەوەری و دوو بەسەرهات..!!
سەلام سابیر
کاشکا کاسپەر (Casper) بوومایە!
ماجد خەلیل
ئایا ئەو کونەی لە چینی ئۆزۆندا هەبوو هێشتا ماوە؟
ئا: دیارکۆ جەلال
برینی (زۆرینە)ی پەرلەمانی و جوڵەی بەرەنگاربوونەوە!
عەدالەت عەبدوڵڵا
ڤایرۆسی کۆرۆنا و سەرمایە و سیستم
د.دارا محەمەد
پێشنیارێک بۆ گۆڕینی حوکمداری لەهەرێمدا
حەبیب محەممەد دەروێش
چى بكه‌م؟ ئیتر كولتووره‌
د. تۆڵە فەرەج
ئــــــــــاه ونـــــــزولـــــــەی مــەولــــەوی
حەبیب محەمەد دەروێش
كۆرۆنا و ژینگه‌
سدیق سه‌عید ڕواندزی
ژنان لە نێوان خواستی بەشداریی سیاسی و بەربەستەكاندا
شاناز هیرانی
مرۆڤبوون له‌ ناو سیستمدا
حسەین لەتیف
پەیوەندی نێوان مرۆڤ و ژینگەکەی دەبێ چۆن بێت؟
د. مه‌دیحه‌ سۆفی*
ئیخوان موسلمین
رزگار شەوکەت
هەوڵێک بۆ نزیکبوونەوە لە ئیکیگای
ڕازی یابانی بۆ تەمەنێکی درێژی بەختەوەرئامێز
ئا: هەرێم عوسمان*
ڕەمەزان و كۆرۆنا
عەلی زەڵمی
دورکەوتنەوەی کۆمەڵایەتیی سەرکردەکان لە خەڵک لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
مایكل رۆبن
سوێندەکەى هیپۆکرات:
هاوار محەمەد
چاوپێکەوتن لەگەڵ نوام چۆمسکیی لەبارەی پەتای ڤایرۆسی کۆڕۆنا
چاوپێكه‌وتن: كریس بڕووكس
وەرگێڕانی: سەنگەر حەسەن
په‌یوه‌ندییه‌ داراییه‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا.. ته‌ونێك له‌ ماڵی جاڵجاڵۆكه
جیهانگیر سدیق
بژاردە قورسەكانی خوێندن لە سایەی پەتای كۆڤید 19
د.سەڵاح عەزيز
ئایا تیشكە سەرو وەنەوشەییەكان ڤایرۆسی كۆڤید-19 لە ناو دەبەن؟
د.خەرمان أكرم فرج*
سۆشیالیزم‌و جۆرەکانی
نوسینی :ریچارد داگەر و تێرنس بۆڵ
لەئینگلیزیەوە: دانا نازەنین
ئایا پەتای کۆڤید-١٩ لە مانگی پێنجدا کۆتایی دێت؟
د. نازک محمد عزیز*
وەرگێڕانی : د. ئازاد حسن فتاح
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010