شۆڕشێكی نوێ بەڕێوەیە
هەوار جەمال

ئاشكرایە بەدرێژایی مێژوو پرسی خاك‌و هاونیشتیمانیانی كوردستان مایەی تێڕامان‌و مشتومڕێكی چڕو ئاڵۆزبووە، ئەم تراژیدیا درێژخایەنەی مرۆڤەكان لەم سەرزەمینەدا هەمیشە وروژێنەری هزرو پرسیاری هەمەچەشنە بووە، پرسیار دەربارەی هۆكارەكان‌و دەرچەو رێگاچارەسەرەكان بۆ كۆتایهێنان بەم تراژیدیا مرۆییە درێژخایەنە پڕ ئازارە، هەروەها پرسیار دەربارەی چۆنیەتی كردنەوەی گرێوگۆڵەكانی ئەم دۆزە. جێگەی سەرنجە كە هەتا ئێستا وەڵامدانەوەی پرسیارە هەرە گرنگەكەو دەستنیشانكردنی خاڵی دەسپێكی چارەسەر بە دروستی‌و رونی وەڵامنەدراوەتەوە، دیارە وەڵامی دروست لەو راستییەوە سەرچاوە دەگرێت، كە تێبگەین هەمیشە ئارێشەو پرسیارە مەزنەكان پێویستیان بە چارەسەرو وەڵامی مەزن هەیە، لەم سەروبەندەداو لە بەرواری (١/٣/٢٠١٦) لە ئەكاونتی تایبەتی بەندە لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك، بانگەشەی بەرپاكردنی شۆڕشێكی پەروەردەیی كرا، شۆڕشێك، كە توانای دروستكردنەوەی كەسێتی تاكەكانی هەبێت‌و تیایدا رامانگەیاند كە پێویستە شۆڕش لە ناوەوەی تاكەكانەوە بێتەدەرەوە بۆ ناو كۆمەڵگا، ئەمەش بەپێی ئەو بنەمایەی كە هیچ كاتێك تاكی نەخۆش تواناو ویستی بەرهەمهێنانی كۆمەڵگای تەندروستی نەبووەو نابێت، هەنوكەش پتر لە هەركات پێشهاتەكان‌و هەستیاری دۆخەكە گرنگی‌و پێداویستی بەرپاكردنی شۆڕشێك دەسەلمێنن‌و دەیخوازێت. دیارە كۆمەڵگا وەك كایەیەكی پڕ كارلێك‌و زیندوو، هەمیشە پێویستی بەجەمسەرێك هەیە كە ببێتە خاڵی دەسپێك‌و بەردەوام لەهەموو روویەكەوە رۆڵی بزوێنەرو نوێكەرەوەو داهێنەر لەپێشخستنی ژیان‌و ژیاری كۆمەڵگادا ببینێت، ئەگەر كۆمەڵگە وەك چەند كارگەیەكی بەرهەمهێنی جیاجیا وێنابكەین، ئەوا بێگومان دەبینین كەگەورەترین كارگەو كاریگەرترینیان كارگەی پەروەردەیە، كە سەرجەم كایەكانی پەروەردەو خوێندن هەر لەدایەنگەوە تا ئاستە هەرەباڵاكانی خوێندن دەگرێتەخۆ. كارگەی پەروەردە ئەوكارگە دایكەیە كەكەرەستەی خاوی سەرجەم كایەوكارگەكانی دیكەی كۆمەڵگە بەرهەمدەهێنێت، بۆیە هەر كات ئەم كارگەی دایكە بەرهەمەكانی لەئاستی پێویستدانەبوون ئەوا داڕووخان‌و پاشەكشێ‌و شكست روو لەسەرتاسەری كۆمەڵگادەكات، بەواتایەكی دیكە دەتوانین بڵێین كارگەی پەروەردە بریتییە لەكارگەیژێرخان، واتە بەرلەوەی بیرلەپێشخستنی هەركایەیەكی سەرخانی كۆمەڵایەتی بكرێتەوە پێویستە بیرلەچاككردنی كارگەی ژێرخانبكرێتەوە، كارگەی ژێرخانیش بێگومان پێویستی بەدەستی كارامەی بەرهەمهێن هەیە كەخودی پەروەردەكارانن. گرنگە كۆمەڵگا باوەڕی تەواوی بەوە هەبێت كە دروستكردنی شارستانییەت لەناوەوەی مرۆڤەكان دەستپێدەكات نەك لەدەرەوەی مرۆڤدا‌و تەنها لە دروستكردنی شەقام‌و بەرزكردنەوەی باڵاخانەكاندا.
ئاشكرایە لە جیهاندا وا باوە، كە پەروەردەكاران بەردی بناغەی پێشكەوتن‌و دروستكەری هەر كۆمەڵگایەكی تەندروستن، هەروەها بەرزی‌و ئاستی پێشكەوتنی هەر كۆماڵگایەك بەندە بە ئاست‌و پلەی پەروەردەكار‌و بەو رۆڵەی پێیسپێردراوە، پرسیارێك كە لێرەدا خۆی دەسەپێنێت ئەوەیە، كاتێك كە پەروەردەكاران ئەو پێگەیەی خۆیان لەدەستدابێت‌و كۆمەڵگا دوچاری گرێكوێرەو كێشەی پەروەردەیی هاتبێت، كێ دەبێت گرێكوێرەكە بكاتەوە؟ كێ دەبێـت نرخ‌و بەها بداتەوە بە پەروەردەكارانی كوردستان تا وڵات بەگشتی گەشەبكات‌و پێشبكەوێت؟ كێ دەبێت ئەو ئەركە مەزنە بگرێتەئەستۆ؟ بێگومان ئەوە تەنهاو تەنها پەروەردەكاران خۆیانن كە دەتوانن ئەو كارە مەزنە ئەنجامبدەن‌و پێویستە هەر ئەوان یەكەمین ئاڵاهەڵگری ئەم شۆڕشە پیرۆزە بن، خەبات بۆ هوشیاركردنەوەی سەرجەم چینوتوێژەكانی دیكەی كۆمەڵ بكەن‌و هەموان لە گرنگی‌و پێداویستی گرتنەبەری ئەم هەنگاوە مەزنە بێداربكەنەوە.
دەشێت بۆ چارەسەركردنی كێشە پەروەردەییەكان پەناببرێتەبەر دوو رێگەچارە، كە بریتین لە ئەنجامدانی چاكسازی پەروەردەیی یان شۆڕشی پەروەردەیی، دیارە جیاوازی لەنێوان چەمكەكانی چاكسازی لە بواری پەروەردەو شۆڕشی پەروەردەییداهەیە، ئاشكرایە مەبەست لە چاكسازی گۆڕانكاری بچوك‌و دیاریكراوە لە پلانێك‌و سیستمێكی پەروەردەیی دیاریكراودا، كە بە شێوەیەكی ریشەیی هیچ گۆڕانكارییەكی ئەوتۆ لە تێڕوانین‌و فەلسەفە پەروەردەییەكان دروستناكات، لە كاتێكدا شۆڕشی پەروەردەیی بریتییەلە پەنابردنەبەرئەنجامدانی گۆڕانكاری ریشەیی لەسەرجەم فەلسەفە‌و تێڕوانینی پەروەردەیی‌و بەهاكان‌و ستراكچەرو میكانیزمەكانی جێبەجێكردنی. بەمپێیە جیاوازی نێوان ئەم دوو چەمكە لە خاڵێكی بنگەهیدا خۆی نمایشدەكات، ئەویش ئەوەیە كە چاكسازیی پەروەردەیی دەشێت پتر لەو دۆخانەدا سودی لێوەربگیرێت كە لە بناغەوە فەلسەفەیەكی پەروەردەیی ئامادەگی هەبێت‌و ستراكچەرو میكانیزمەكانی روونوئاشكراو بەكاربن، لەكاتێكدا شۆڕشی پەروەردەیی پتر بۆ ئەو دۆخانە دەشێت، كە كۆمەڵگایەك لە بنەڕەوەتەوە گیرۆدەی چەندین گرفتی كۆمەڵایەتی‌و رامیاری‌و ئابووری‌و پەروەردەیی...تاد بووەتەوەو هاوكات خاوەنی هیچ فەلسەفەیەكی پەروەردەییش نییە. لەم روانگەیەوەو لە دۆخی ئێستای كوردستاندا پێویستمان بە شۆڕشێكی پەروەردەیی‌و دەستەبەركردنی فەلسەفەیەكی پەروەردەیی هەیە كە ببێتە مایەی سەرفرازی گەل‌و نیشتیمان، پاشان كاركردن بۆ رەنگدانەوەی ئەم فەلسەفەیە بە شێوەیەكی سیستماتیك لە سەرجەم قۆناغەكانی خوێندن هەر لە باخچەی ساوایانەوە تا دوا قۆناغەكانی خوێندنی باڵا، هەر قۆناغێكی خوێندنیش بەپێی ئاست‌و پێداویستییەكانی خۆی ئامانجەكە دیاریدەكات، واتە پەروەردەو گۆشكردن بۆ قۆناغەكانی خوێندنی سەرەتا، بەهێزكردنی پایەكانی رەوشت بۆ قۆناغەكانی ناوەند‌و گفتوگۆو گەشەپێدانی فەلسەفەی پەروەردەیی بۆ قۆناغەكانی خوێندنی كۆتا دەبنە ئامانج، ئیدی ئەم پرۆسەیە هەمیشە بەمشێوەیە لە نوێبوونەوەدا دەبێت.
ئاشكرایە كە هیچ تاكێك نابێتە فریشتە هەروەك چۆن كۆمەڵگەی فریشەیی بوونی نییە، بەپێی پێوەرەكانی دەروونناسی‌و كۆمەڵناسی لە ناخی هەر تاكێكدا دیوێكی رەش و دیوێكی سپی هەیە، كۆمەڵگاكانیش بە هەمان شێوەیە، واتە هێلێكی روون لەنێوان ئەم دوو گوزارشتەدا (چاك‌و خراپ) نەكێشراوە، واتە بناغەی بڕیاردان لەسەر چاكەو خراپە بۆ تاك‌و كۆمەڵگاكان رێژەییە، پارسەنگی كامیان زیاتر بوو ئەوە دەبێتە پێناسەیەكی گشتی بۆ تاك‌و كۆمەڵگاكان، بێگومان هەمان پێوەریش بەكاردەهێنرێت بۆ دەستە، گروپ، كۆڕ، رێكخراو، گوند، شارو نەتەوەو گەل. دیارە ئەركی سەرشانی هەر كۆمەڵگایەكیش بریتییەلە پتەوكردنی لایەنی ئەرێنی رەوشت‌و لاوازكردنی لایەنی نەرێنی رەوشت، ئەمەش تاكە چارەسەری كێشە پەروەردەییەكانی هەر كۆمەڵگایەكە، كە بەهۆی شۆڕشێكی پەروەردەییەوە چێدەبێت. بێگومان بەرپاكردنی ئەم شۆڕشە پەروەردەییە لەناو توێژێكی دەستەبژێری پەروەردەكاران خۆیاندا دەبێت، بە دروستكردنی باوەڕێكی پتەو بە گرنگی پیادەكردنی وەها شۆڕشێك لەسەرتاسەری كۆمەڵگادا، كە ئەمەش پێویستی بە خۆڕێكخستن‌و هەڵبژاردنی نوێنەرانی شۆڕشی پەروەردەیی هەیە، هەروەها كاركردن بۆ گەیاندنی پەروەردەكاران وەك نوێنەرانی شۆڕشی پەروەردەیی بۆ ناو پەرلەمانی كورستان‌و سەرجەم جومگەكانی دەسەڵات بۆ چەسپاندنی ئامانجەكانی، هەڵبەت بۆ ئەم ساتەوەختەی ئێستاو ئەو دۆخە هەستیارەی نیشتمانی پێداتێپەڕدەبێت، بە دڵنیاییەوە شۆڕشێكی پەروەردەیی سەربارەی هەموو ئەو ئامانجە گرنگانەی پێشتر ئاماژەی بۆكرا هاوكات ئامانجێكی گرنگترو پیرۆزتر لەخۆدەگرێت، كە خۆی لە بەدیهێنانی ئامانجە نیشتیمانییەكان‌و ئازادی‌و خەونی سەربەخۆییدا دەبینێتەوە.بێگومان رەنگە بانگەشەبۆكردنەكانی پێشترمان بۆ پیادەكردنی شۆرشێكی پەروەردەیی تەنها تروسكەی مۆمێك بێت لە تاریكستانێكدا، بەڵام بە دڵنیاییەوە مژدەی بەرپاكردنی شۆڕشێكی مەزن‌و داهاتوویەكی گەشی لە هەناوی خۆیدا هەڵگرتووە.
473 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Thursday, October 12, 2017
زیاتر
بەناوی سەنتەری روناکبیری کۆچ، پرسەو سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی سەرجەم میللەتی کوردو گەلی عێراق و خانەوادەی بەڕێزی مام جەلال سەرۆک کۆماری پێشوی عێراق و سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان دەکەین...
پاشماوەی ئاسەواری فەرهەنگی مادەكان
لەبەردەم لیكۆڵینەوەكانی شوێنەوارناساندا
كەمال نوری مەعروف لەفارسییەوە گۆڕیوێتی و لەسەری نووسیوە
سسته‌مي سياسي ئيسلامي، له‌لاي بونيادگه‌را و سه‌له‌فييه‌كان..
ئیمداد تەها
هونەری جەنگی كورد لەچیادا
محەممەد بەكر
كۆتایی دەوڵەتی شۆڕشگێڕەكان
حەبیب محمەد دەروێش
هەرێمی كوردستان و ئەنجومەنی هاریكاری كەنداوی عەرەب لە تەرازووی هێزدا
نووسینی: نەجمەدین فارس حەسەن
مۆدێرنیتە و وتار
هەڵسەنگاندنێکی وتارنووسیی کوردی
دکتۆر هاشم ئەحمەدزادە
باشووری كوردستان لەكاتی دوورخستنەوەی شێخ مەحمودو
سەرهەڵدانی چالاكی توركەكان بە سەرۆكایەتی ئۆزدەمیر پاشا 1919- 1922
ئەحمەد باوەڕ
زانكۆی گەرمیان – كۆلێژی پەروەردە
هەندێ چەمكی پێویست بۆ نووسینی فەلسەفە
نووسه‌ر : Henri Pene Ruir
وه‌رگێڕ : تاریق كارێزی
سمكۆی شكاك، وەرچەرخانێكی گرنگ
لە ناسیۆنالیزمی كوردی لە رۆژهەڵاتی كوردستان
نووسینی: سامان مستەفا رەشید
ماستەر لە مێژووی نوێ و هاوچەرخدا
رەهەندە فەلسەفی و مێژوویییەكانی هزری رەخنەیی
عادل نادری
ریشەی رەوتی ئیسلامی سیاسی لە باشووری كوردستان
لە ئیسلامگەرای ئیخوانەوە تا سەلەفیزمی جیهادیی(*)
نووسینی: د. محەممەد شەریف
وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: ماجید خەلیل
فەندە میتالیزم و جەهلی موقەدەس
ن/هاشم سالح
و/حەبیب محەمەد دەروێش
سیستەمى ئایینى یان سیکۆلاریزم !!
عبدالرحمن رسول
گەڵاڵەنامەی مافی نەتەوەیی و ئاینی و
ئەتنیە دینیەكان لە هەرێمی كوردستان
حةبيب محةمةد دةرويَش
بۆچی ئاتەئیست و ئینسان دۆستم
تەسلیمە نەسرین
نهێنیکاری لە بونیادنانی دەوڵەتێکی بەهێزدا
سیاسەتی نهێنیکاری ئەتۆمی ئیسرائیل
و.حه بيب محەمەد دەرويش
لە بارەی ڕاپرسییەکەی تورکیاوە
حەمە غەفور
لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ
سێ کتێبی نوێی بەچاپ گەیاند، کە ئەمانەن:
١ـ (بادیەی عیشق) ئامادەکردنی (حەبیب دەروێش)
٢ـ (سوننەکانی ئێران) وەرگێڕانی (بەرزان مەلا تەها)
٣ـ (نالی شیکاری فەلسەفی دەرونی) نووسینی (هەرێم عوسمان)
تەواوی ئەم کتێبانە ئیستا لە کتێبخانەکاندا دەستەکەوێت
لە نێوانی حەللاج و ئەخۆل
هەڵمەت عوسمان
لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ
سێ کتێبی نوێی بەچاپ گەیاند، کە ئەمانەن:
١ـ (بادیەی عیشق) ئامادەکردنی (حەبیب دەروێش)
٢ـ (سوننەکانی ئێران) وەرگێڕانی (بەرزان مەلا تەها)
٣ـ (نالی شیکاری فەلسەفی دەرونی) نووسینی (هەرێم عوسمان)
تەواوی ئەم کتێبانە ئیستا لە کتێبخانەکاندا دەستەکەوێت
سیكۆلاریزم سیسته‌مێكى گونجاو بۆ پێكه‌وه‌ ژیان
یاسین له‌تیف
لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ
سێ کتێبی نوێی بەچاپ گەیاند، کە ئەمانەن:
١ـ (بادیەی عیشق) ئامادەکردنی (حەبیب دەروێش)
٢ـ (سوننەکانی ئێران) وەرگێڕانی (بەرزان مەلا تەها)
٣ـ (نالی شیکاری فەلسەفی دەرونی) نووسینی (هەرێم عوسمان)
تەواوی ئەم کتێبانە ئیستا لە کتێبخانەکاندا دەستەکەوێت
ڕه‌خنه‌ی ده‌روونناسانه‌ی ده‌ق و ئوستووره‌ی کەسیی نووسه‌ر
به‌همه‌ن ناموه‌ر مووتڵه‌ق
وەرگێڕ : سوله‌یمان سۆفی ساڵحی
زمانی منداڵ و ڕۆڵی گەورەكان
رێواس ئەحمەد
ئایا سەروەریی سنووردار هەیە؟
د. بڕیار شێرکۆ بابان
رەهەندە فەلسەفی و مێژوویییەكانی هزری رەخنەیی
عادل قادری
نالی شاعیری شاعیرەکان
کەژاڵ ئەحمەد
سوكرات….
ئه‌و فه‌یله‌سوفه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی له‌ ئاسمانه‌وه‌ هێنایه‌ سه‌ر زه‌وی
سمكۆ عه‌بدولكه‌ریم…
چەمکى دەوڵەتى مۆدێرن؛
خوێندنەوەی ناوەڕۆک و هۆکارەکانى سەرهەڵدان
د. حیسامەددین عەلى گلى، سەرۆکى بەشى زانستە سیاسییەکان/
زانکۆى سەڵاحەددین-هەولێر
ریفراندۆم و تاوانباركردنی دڵسۆزان …
عیماد عەلی
مێژوو و ڕووداوەکانى ڕۆژى جیهانیى ئافرەتان
وه‌رگێڕانی: چرا عومه‌ر
ئاماده‌کردنی: شیفا جومعه‌
دادگایەک بۆ مردووەکان و پاشماوەی زیندووەکان …
سۆران ئازاد
کورته باسێک له سه‌ر شێعری ئه‌رمه‌نی
صد سال شعر ارمنی (احمد نوری زاده )
وه‌رگێڕان و پێداچوونەوە: سمکۆ مه‌عڕووفی
ژمارەی نوێی گۆڤاری کۆچ بڵاودەبێتەوە
" کۆمەڵگای فێدراڵی خۆسەر لە ئانارشیسمەوە بۆ رۆژئاوای کوردستان"
شاهۆ حوسێنی
ژمارەی نوێی گۆڤاری کۆچ بڵاودەبێتەوە
مەزرای قاتڵەکان
مەنسوور یەیفووری
كاتێك داعش بەناوی ئایینەوە لە مەغۆل خراپتر دەكات،
مرۆڤ ناتوانێت نەیەتەگۆ
ئیسماعیل حاجی زەڵمی
ئەو کاتەی ژنان دەچنە شەڕی داعش
لە ئینگلیسیەوە: سەما.ش
لە فارسیەوە: ئ.ب
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
توێکاریی دەسەڵاتدارێتی
نووسینی: ڕۆبێرت بینگهام داونز (1903-1991)
وه‌رگێڕان له‌ فارسییه‌وه‌: ئازاد وەڵەدبەگی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
سیاسەتى ئابوورى چییە؟
عیسام ئه‌لخوری
وه‌رگێڕانی له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: چرا عومه‌ر
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
خوێندنەوەیەک بۆ کتێبی
مشتێک لە خەرمانی بیری نالی
توندوتیژی و ئایینداری
نووسینی: دكتۆر عەبدولكەریم سروش
وەرگێڕانی: ئەرسەلان تۆفیق
ڕۆڵی دەستەبژێری ڕۆشنبیر لە قەیرانەکاندا
د. عەبدولڕەزاق محەمەد – دکتۆرا لە کۆمەڵناسی
فەلسەفە و زانست لای ئارسەر ئادنجتون
د.حەسەن حسێن سدیق
مامۆستای زانست ‌و لۆجیك لە زانكۆی راپەڕین/ بەشی فەلسەفە
بۆچی ده‌بێت ترامپ پشتیوانی له‌ ده‌وڵه‌تی كوردی بكات؟
ئامیتایی ئەتزیۆنی
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010