هەندێ چەمكی پێویست بۆ نووسینی فەلسەفە
نووسه‌ر : Henri Pene Ruir
وه‌رگێڕ : تاریق كارێزی

(ئەم بابەتە بە زمانی فەرەنسی لە (philosophie : La dissertation Terminales / Henri Pene Ruiz/ 196?Chapitre VQuelques Notions clés a Maitriser p: 180) بڵاو بووەتەوە. نووسەری عەرەب (قوێدر عوكری) لە فەرەنسییەوە كردوویە بە عەرەبی. منیش لە عەرەبییەوە كردمە كوردی- ت ك). زەحمەتی و وردی لە میتۆدی هزری فەلسەفیدا، تەنیا لە زمانێكی تەكنیك ئاڵۆزدا خۆی نانوێنێ، بەڵكوو ئەو زەحمەتی و وردییە، لە چۆنیەتی تێگەیشتن و كۆنترۆڵ كردنی هەندێ چەمی سەرەكی لە ئاستی رێڕەی میتۆددایە، كە رێ بۆ نزیك بوونەوەیەكی پتر میتۆدكارانە و ئەرخەیان خۆش دەكات، لە رووی بەدەست هێنانی چەق بۆ چاوگی بیر كردنەوەش، ئاسانكاری دەكات. ئیدی لە پای ئەم روانگەیەوە، ئێمە وابەستەی پیناسە كردنی هەندێ چەمك و زاراوە دەبین، كە هەمیشە خراپ بەكار دێن، بۆ خوێنەریش ناڕۆشنن. بەم جۆرە پێناسە كردنە، ئیدی بە وردی ناوەرۆك و قۆناغەكان و میتۆد و ئامانجەكانی شرۆڤە و شیتەڵ دیاری دەكەین، بە ئامانجی ئەوەی بە ئاسانی (خۆراكە وێنا: واتە هزری فەلسەفی) هەرس بكەین. لەمەشدا ئێمە، دیاری كردن و سنووربەندییەكەمان بە سەر پێنج بەشی جیاجیادا پۆلێن كرد، كە لەگەڵ پێنج نموونە بیركردنەوەی تەواو و تۆكمەی پەیوەست بە بابەتێكی دیاری كراودا، دەگونجێن.
پێنج بەشەكەش ئەمانەن:
یەكەم: بابەتەكە بخرێتە بەر شرۆڤەوە.
دووەم: رەهەندی فەلسەفیانەی بابەتەكە دیاری بكرێت.
سێیەم: گرفتەكە و بواری هزریانەی، بخرێتە بەر توێژینەوەی رەخنە.
چوارەم: بارگەی كردەییانەی نواندنەكە، لە نموونەی (بیرۆكە، تێگە، وێنا، گوتە).
پێنجەم: دیاری كردنی بۆچوونەكان و راست كردنەوەیان.
یەكەم: بابەتەكە بخرێتە بەر شرۆڤەوە پەیوەندیی بە ورد بوونەوە لە وردەكاریی بابەتەكەوە هەیە، ئەویش بە گوێرەی چەند ئاستێكی كردەییانە. دەكرێ لە روون كردنەوەی قووڵ و میتۆدانە بۆ بابەتەكە، وەك چەند قۆناغێك دیاریی بكەین:
1-واتای زارەكی یان رواڵەتیانەی بابەتەكە: ئەمە پەیوەستە بە ناوەرۆِكی رەسەن و روونی بابەتەكەوە، وەك لە شرۆڤە كردنی زاراوەكانییەوە گەڵاڵە دەبێت. دەشێ واتای زارەكیانە بەرەو رووی چەندین ئاستی دەلالەدا بڕوات، ئەوە ئەگەر بابەتەكە چەندین واتای جیاجیای گرت بووە خۆ، یان لە حاڵەتی ئەوەی بە شێوازی جیاجیا لە بابەتەكە بگەین. هەڵبەت بە وردی دیاری كردنی ئاستی واتا و دەلالەت، بوارمان پێ دەدات پەی بە بابەتەكە ببەین، لە هەمان كاتدا دەوڵەمەندی و فراوانییەكەی بخەینە روو.
2-شرۆڤەی دەلالی بۆ بابەتەكە: لێرەدا هەوڵ دەدەین بە قووڵی شرۆڤەی زاراوەكانی بابەتەكەی بكەین، ئەو تان و پۆیەی پێشنیاری دەكات، ئەو پەیڤانەی بەكار هاتوون و ئەوەی دەكرێ پێی بڵێین (تۆماری واتا)ش، پێناسە بكەین. سەرباری خۆبەخۆ بنیاتی بابەتەكەش (سەلماندنی تێزێكی جێ مشتومڕ، پیناسە كردن، بڕیاردان.. هتد).
3-كاكڵی بابەتەكە:
پەیوەستە بەو ئاكامانەی بابەتەكە لە خۆیان دەگرێت یان پەی بە لایەنی شاراوەی دەبات. بە زۆری ناواخنی بابەت، واتای قووڵ و چڕیی فەلسەفیانەی دیاری دەكات. لەو ئەگەرە ناواخنانەش، ئێمە گریمانەی لابەلای بابەتەكە دیاری دەكەین، وەك ئەوەی پێشتر وەك دەرهاویشتە و خۆبەخۆ لە نێو پرسیارەكەدا هاتووە. گریمانەیلی بابەتێكی دیاری كراو، بە كردەنی ناواخنەیلێك پێك دەهێنێت، كە كۆت و بەندی دەكەن. واشی لێ دەكەن وەك پرسیارێك كار بكات، كە وا پێویست دەكات پتر روون بكرێتەوە. ئەمەش لە رێی فرە ورد بوونەوە لە زاراوەگەلی بەكار هاتوو، هەروەها زاراوەگەلی هەڵبژێرداروەوە، بەدی دێت. با بۆ نموونە، بچینە سەر ئەم بابەتەی دادێ:
(ئایا پەروەردە پووچەڵ كردنەوەی خەسڵەتی رەسەنی تاكە؟)
هەڵبەت لێرەدا گریمانە ئەوەیە، پێشین خەسڵەتێكی مرۆیی هەیە، كە بەر لە (دەست پێ كردنی پرۆسەی) پەروەردەیە. روون كردنەوەی ناواخن و گریمانەیلی بابەتەكە، لەو كاتەدا دەكرێ گەڵاڵە بكرێن، كە بە شێوەیەكی رێك و پێك ئاراستە كرا بن، وەك راڤەیەك بۆ ئەگەرە هەلومەرجی پرسیارەكە. ئیدی بەم جۆرە، پرسیارەكە بەم شێوەیە نابێت: (ئایا پەروەردە تێكدانی خەسڵەتی رەسەنی تاكە؟)، تەنیا مەگەر وڵامی ئەم پرسارەی دادێ بدەینەوە: (ئایا پێشین خەسڵەتێكی مرۆیی بەر لە پەروەردە هەیە؟)
4-بوارەكانی بیر كردنەوە یان پەیوەست بوون بە بابەتێك دەكرێ چەند بوارێك دیاری بكرێن، كە تێیاندا بابەت واتای تایبەت بگرێتە خۆ. واتە ئەو بوارانەی دەكرێ لە چێوەی ئەواندا چارەسەری بكەین. بۆ نموونە، تێگە (چەمك)ی رووتاندنەوە پەیوەستە بە چەندین بواری جیاجیا (دەروونی، سیاسی، جڤاكی.. هتد).
5-گرەوەكانی بابەت ئەم گرەوە وا دیاری دەكرێت، بەوەی ئاكامێكی كردەییانەی پرسیار یان بابەتێكە، (نابێ گرەو یان ناواخنی پەیوەستە، لەگەڵ ئاكامی لۆژیكیانەی بابەتەكە، تێكەڵ بە یەكدی یان بەراورد بە یەكدی بكەین). گرەوی بیر كردنەوە و شرۆڤە و پرسیار، دەكرێ وا دیاری بكرێن، كە بارگەی هزرین (ئەگەر ئەم رایە یان ئەوی دی قبووڵ بكەین، ئاخۆ چ بەرەنجامێك لەو بەرجەستە بوونانە بەدەست دێت، كە ئێمە لە بارەی بابەتەكەوە گەڵاڵەیان دەكەین؟) دەكرێ وەك بارگەیەكی كردەییانەی بەرجەستەش دابندرێ (ئەگەر ئەم حاڵەتە یان ئەوی دیكەمان ئەرێ كرد، ئاخۆ لە ژیاندا چ هەڵوێستێكی كردەنیمان دەبێت؟) هەڵبەت دیاری كردنی گرەوی (بارگەی هزری یان بارگەی كردەییانەی بەرجەستە)، واتە زەق كردنەوەی بایەخی بیركردنەوەیەكی دیاری كراو، بە مەبەستی هەڵسەنگاندنی بابەتەكە.
219 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Wednesday, September 6, 2017
زیاتر
رەهەندە فەلسەفی و مێژوویییەكانی هزری رەخنەیی
عادل نادری
ریشەی رەوتی ئیسلامی سیاسی لە باشووری كوردستان
لە ئیسلامگەرای ئیخوانەوە تا سەلەفیزمی جیهادیی(*)
نووسینی: د. محەممەد شەریف
وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: ماجید خەلیل
فەندە میتالیزم و جەهلی موقەدەس
ن/هاشم سالح
و/حەبیب محەمەد دەروێش
سیستەمى ئایینى یان سیکۆلاریزم !!
عبدالرحمن رسول
گەڵاڵەنامەی مافی نەتەوەیی و ئاینی و
ئەتنیە دینیەكان لە هەرێمی كوردستان
حةبيب محةمةد دةرويَش
بۆچی ئاتەئیست و ئینسان دۆستم
تەسلیمە نەسرین
نهێنیکاری لە بونیادنانی دەوڵەتێکی بەهێزدا
سیاسەتی نهێنیکاری ئەتۆمی ئیسرائیل
و.حه بيب محەمەد دەرويش
لە بارەی ڕاپرسییەکەی تورکیاوە
حەمە غەفور
لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ
سێ کتێبی نوێی بەچاپ گەیاند، کە ئەمانەن:
١ـ (بادیەی عیشق) ئامادەکردنی (حەبیب دەروێش)
٢ـ (سوننەکانی ئێران) وەرگێڕانی (بەرزان مەلا تەها)
٣ـ (نالی شیکاری فەلسەفی دەرونی) نووسینی (هەرێم عوسمان)
تەواوی ئەم کتێبانە ئیستا لە کتێبخانەکاندا دەستەکەوێت
لە نێوانی حەللاج و ئەخۆل
هەڵمەت عوسمان
لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ
سێ کتێبی نوێی بەچاپ گەیاند، کە ئەمانەن:
١ـ (بادیەی عیشق) ئامادەکردنی (حەبیب دەروێش)
٢ـ (سوننەکانی ئێران) وەرگێڕانی (بەرزان مەلا تەها)
٣ـ (نالی شیکاری فەلسەفی دەرونی) نووسینی (هەرێم عوسمان)
تەواوی ئەم کتێبانە ئیستا لە کتێبخانەکاندا دەستەکەوێت
سیكۆلاریزم سیسته‌مێكى گونجاو بۆ پێكه‌وه‌ ژیان
یاسین له‌تیف
لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ
سێ کتێبی نوێی بەچاپ گەیاند، کە ئەمانەن:
١ـ (بادیەی عیشق) ئامادەکردنی (حەبیب دەروێش)
٢ـ (سوننەکانی ئێران) وەرگێڕانی (بەرزان مەلا تەها)
٣ـ (نالی شیکاری فەلسەفی دەرونی) نووسینی (هەرێم عوسمان)
تەواوی ئەم کتێبانە ئیستا لە کتێبخانەکاندا دەستەکەوێت
ڕه‌خنه‌ی ده‌روونناسانه‌ی ده‌ق و ئوستووره‌ی کەسیی نووسه‌ر
به‌همه‌ن ناموه‌ر مووتڵه‌ق
وەرگێڕ : سوله‌یمان سۆفی ساڵحی
زمانی منداڵ و ڕۆڵی گەورەكان
رێواس ئەحمەد
ئایا سەروەریی سنووردار هەیە؟
د. بڕیار شێرکۆ بابان
رەهەندە فەلسەفی و مێژوویییەكانی هزری رەخنەیی
عادل قادری
نالی شاعیری شاعیرەکان
کەژاڵ ئەحمەد
سوكرات….
ئه‌و فه‌یله‌سوفه‌ی فه‌لسه‌فه‌ی له‌ ئاسمانه‌وه‌ هێنایه‌ سه‌ر زه‌وی
سمكۆ عه‌بدولكه‌ریم…
چەمکى دەوڵەتى مۆدێرن؛
خوێندنەوەی ناوەڕۆک و هۆکارەکانى سەرهەڵدان
د. حیسامەددین عەلى گلى، سەرۆکى بەشى زانستە سیاسییەکان/
زانکۆى سەڵاحەددین-هەولێر
ریفراندۆم و تاوانباركردنی دڵسۆزان …
عیماد عەلی
مێژوو و ڕووداوەکانى ڕۆژى جیهانیى ئافرەتان
وه‌رگێڕانی: چرا عومه‌ر
ئاماده‌کردنی: شیفا جومعه‌
دادگایەک بۆ مردووەکان و پاشماوەی زیندووەکان …
سۆران ئازاد
کورته باسێک له سه‌ر شێعری ئه‌رمه‌نی
صد سال شعر ارمنی (احمد نوری زاده )
وه‌رگێڕان و پێداچوونەوە: سمکۆ مه‌عڕووفی
ژمارەی نوێی گۆڤاری کۆچ بڵاودەبێتەوە
" کۆمەڵگای فێدراڵی خۆسەر لە ئانارشیسمەوە بۆ رۆژئاوای کوردستان"
شاهۆ حوسێنی
ژمارەی نوێی گۆڤاری کۆچ بڵاودەبێتەوە
مەزرای قاتڵەکان
مەنسوور یەیفووری
كاتێك داعش بەناوی ئایینەوە لە مەغۆل خراپتر دەكات،
مرۆڤ ناتوانێت نەیەتەگۆ
ئیسماعیل حاجی زەڵمی
ئەو کاتەی ژنان دەچنە شەڕی داعش
لە ئینگلیسیەوە: سەما.ش
لە فارسیەوە: ئ.ب
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
توێکاریی دەسەڵاتدارێتی
نووسینی: ڕۆبێرت بینگهام داونز (1903-1991)
وه‌رگێڕان له‌ فارسییه‌وه‌: ئازاد وەڵەدبەگی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
سیاسەتى ئابوورى چییە؟
عیسام ئه‌لخوری
وه‌رگێڕانی له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: چرا عومه‌ر
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
خوێندنەوەیەک بۆ کتێبی
مشتێک لە خەرمانی بیری نالی
توندوتیژی و ئایینداری
نووسینی: دكتۆر عەبدولكەریم سروش
وەرگێڕانی: ئەرسەلان تۆفیق
ڕۆڵی دەستەبژێری ڕۆشنبیر لە قەیرانەکاندا
د. عەبدولڕەزاق محەمەد – دکتۆرا لە کۆمەڵناسی
فەلسەفە و زانست لای ئارسەر ئادنجتون
د.حەسەن حسێن سدیق
مامۆستای زانست ‌و لۆجیك لە زانكۆی راپەڕین/ بەشی فەلسەفە
بۆچی ده‌بێت ترامپ پشتیوانی له‌ ده‌وڵه‌تی كوردی بكات؟
ئامیتایی ئەتزیۆنی
پاشماوەی ئاسەواری فەرهەنگی مادەكان
لەبەردەم لیكۆڵینەوەكانی شوێنەوارناساندا
كەمال نوری مەعروف لەفارسییەوە گۆڕیوێتی و لەسەری نووسیوە
شێوازی‌ ده‌ربڕینی‌ قبووڵكردنی‌ شكست له‌ دیموكراسیدا
نووسینی‌: پۆڵ كۆركۆران*
وه‌رگێڕانی‌: ته‌حسین ته‌ها به‌هائه‌دین
هونەری جەنگی كورد لەچیادا
محەممەد بەكر
ھەستیاری ئۆجەلان نەبووایە پەکەکەش نەدەبوو
نیاز حامید
هەرێمی كوردستان و ئەنجومەنی هاریكاری كەنداوی عەرەب لە تەرازووی هێزدا
نووسینی: نەجمەدین فارس حەسەن
سەنتەرەکانى بیرکردنەوە و قەیرانی دروستکردنی بڕیار
هۆگر ئیبراهیم حەکیم (ماستەر لە زانستە سیاسییەکان)
باشووری كوردستان لەكاتی دوورخستنەوەی شێخ مەحمودو
سەرهەڵدانی چالاكی توركەكان بە سەرۆكایەتی ئۆزدەمیر پاشا 1919- 1922
ئەحمەد باوەڕ
زانكۆی گەرمیان – كۆلێژی پەروەردە
باکوور: گۆڕین لە کوێوە دێت؟
مەنسوور تەیفووری
سمكۆی شكاك، وەرچەرخانێكی گرنگ
لە ناسیۆنالیزمی كوردی لە رۆژهەڵاتی كوردستان
نووسینی: سامان مستەفا رەشید
ماستەر لە مێژووی نوێ و هاوچەرخدا
لەئایندەیەکی نزیکدا ناوەندی کولتوری "کۆچ"
کتێبی: سوننەکانی ئێران
"چەند سەرنجێکی مێژوویی سۆسیۆ سیاسییە دەربارەی رەوشی گشتیی سوننەکانی ئێران"
وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها
پ. د. خەلیل عەلی موراد ناساندوویەتی
چاپ و بڵاویدەکاتەوە
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ
سێ کتێبی نوێی بەچاپ گەیاند، کە ئەمانەن:
١ـ (بادیەی عیشق) ئامادەکردنی (حەبیب دەروێش)
٢ـ (سوننەکانی ئێران) وەرگێڕانی (بەرزان مەلا تەها)
٣ـ (نالی شیکاری فەلسەفی دەرونی) نووسینی (هەرێم عوسمان)
تەواوی ئەم کتێبانە ئیستا لە کتێبخانەکاندا دەستەکەوێت
govari koch| All rights reserved © 2010