کەمین پۆڵەتیک
پێویستی دروستكردنی لۆبییەكی كاریگەر
خەڵەف غەفور

یەكێك لە خەسڵەتەكانی بزووتنەوەی رزگاریخوازیی نیشتیمانی، هاوشانی خەباتی چەكداری و دواتریش دورستكردنی حكومەتی نیشتیمانی دوای سەركەوتنی شۆڕشەكە، وەگەڕخستنی دیپلۆماسیەت و دروستكردنی لۆبی-ە.
لە چوارچێوەی بەهێزكردنی دیپلۆماسیەتی نیشتیمانیدا، دروستكردنی لۆبی و گروپی فشار كارێكی سەرەكییە بەتایبەت بۆ نەتەوەیەك كە جینۆساید كرابێت، یاخود هێشتا زۆرێك لە ئامانجەكانی بەدینەهاتبن. حكومەتی هەرێمی كوردستان لەماوەی 26 ساڵی رابردوودا بەشێوەیەكی بەرنامە بۆ دانراو نەیتوانیوە كار لەسەر دروستكردنی لۆبییەكی نیشتیمانی كوردستانی كاریگەر لەسەر ئاستی وڵاتانی ئەوروپا و ئەمەریكا بكات، بەپێچەوانەوە كەمترین كاری بۆ كردووە و بگرە هەر لە ستراتیژییدا نەبووە. لەسەر ئاستی وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دوو دەوڵەت خاوەن لۆبی كاریگەرن، بەشێوەیەك زۆرینەی وڵاتانی ئەوروپا و ئەمەریكاش كەوتوونەتە ژێر كاریگەرییانەوە، تا ئەو ئەندازەی توانای گۆڕینی بڕیاری سیاسییان هەیە.
لۆبی جولەكە لە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا لە ریزبەندی پلە یەكدایە، بەشێوەیەك چەندین ناوەند و توێژەری سیاسی ئەوە باس دەكەن سیاسەتی دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا بەشێوەیەك دادەڕێژرێت كە بەرژەوەندی ئیسرائیل و جولەكە بپارێزێت، هەروەك ئەمەریكا ساڵانە بە بڕی سێ ملیار دۆلار هاوكاری ئیسرائیل دەكات و زۆرینەی هاوكارییەكەش لە بواری سەربازیدایە، ئەمە جگە لەوەی لۆبی جولەكە لەسەر ئاستی ئەوروپاش كاریگەریی لەسەر بڕیارەكانی سیاسی و ئابووری هەیە. لە ریزبەندی دووەمی لۆبییە كاریگەرەكاندا لۆبی ئەرمەنی هەیە، ئەرمینیا وڵاتێكی گەورە نییە و ژمارەی دانیشتوانەكەی بەگوێرەی سەرژمێری ساڵی 2009 نزیكەی 3 ملیۆن و 250 هەزار كەس بووە، لەگەڵ ئەوەشدا لە ریزبەندی لۆبییە كاریگەرەكاندا لەسەر ئاستی جیهان لە پلەی دووەمدایە، تا ئەو ئەندازەی توانیویەتی ئەمەریكا دان بنێت بە كۆمەڵكوژیی ئەرمەنییەكاندا ئەگەرچی ئیدارەی ئەمەریكای مولزەم نەكردووە بەوەرگرتنی رێوشوێنی یاسایی بەرانبەر توركیا لە بەرانبەر ئەو كۆمەڵكوژییەدا.
هەرێمی كوردستان لەبواری دروستكردنی لۆبییەكی كاریگەردا كاری گرنگی نەكردووە، سەیری بودجەی ئەو ساڵانەی هەرێمی كوردستان بكەیت، مادەیەك نابینیت تایبەت بە دروستكردنی لۆبی لە چوارچێوەی ناساندنی دۆزی كورد و داننان بەجینۆسایدی نەتەوەی كورددا كە لەدوای هۆڵۆكۆستەوە گەورەترین جینۆسایدی سەدەی بیستەمە. هەڵنەسان بەو ئەركە لەو ماوە زۆرەدا كاریگەریی نەرینی هەبووە، بەشێوەیەك وڵاتانی زلهێز دانیان بە جینۆسایدكردنی كورددا نەناوە، هەروەك كوردستان ژمارەیەكی گوێلێگیراو نییە لە سەروەختی دەرخستنی هەڵوێستی وڵاتان بەرانبەر نەتەوەكان.
رەنگە بەنموونە هێنانەوەی ئیسرائیل و ئەرمینیا بەوەی خاوەن لۆبی كاریگەرن تەنیا پەیوەندی بەشێوازی سیاسەتكردنی ئەو وڵاتانەوە نەبێت لە بابەتی دروستكردنی لۆبیدا، بەڵكو رەهەندی جوگرافیای سیاسی ئەو وڵاتانەش كاریگەریی زۆری هەبێت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هەریەك لەو وڵاتانە خاوەن روئیای نیشتیمانی و ستراتیژین لەسەر رێگای دروستكردنی لۆبیدا. جوگرافیای سیاسی كوردستانیش پێگەیەكی كاریگەریی هەیە لە ستراتیژیی وڵاتانی ئەمەریكا و زۆرینەی وڵاتانی ئەوروپا و روسیاشدا، بەڵام نەبوونی ستراتیژێكی نیشتیمانی بۆ دروستكردنی لۆبی، یاخود بەهەندوەرنەگرتنی لۆبی و بەشێوەیەكی ورد كار لەسەر نەكردنی وای كردبێت لە ریزبەندی لۆبی وڵاتاندا كوردستان خاوەن پێگە و ژمارە نەبێت. ئەم پرسە گرنگە و پێویستی بە ئاوڕلێدانەوە هەیە، كاری جدی و ستراتیژیی دەوێت، فەرامۆشكردنی دەرئەنجامی نەرێنی زیاتری دەبێت و كوردستان خاوەن دەنگ و رەنگ و كاریگەریی نابێت لە ژینگەی سیاسی وڵاتاندا
5 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Thursday, November 8, 2018
زیاتر
گرنگی جیۆپۆلەتیكی نەوت بۆ كورد
د. شێركۆ كرمانج
سه‌له‌فییه‌كانی‌ میسر، سیاسه‌ت دەخەنە پێش بانگه‌واز‌ ئایینی‌
كه‌ریم شه‌فه‌ق
سیاسه‌ت و فاڵگرتنه‌وه‌
سمکۆ محەمەد
نابێت قازانجی گەشتیاری بە زیانی ژینگە تەواو بێت
عه‌بدولره‌حمان سدیق
نیولیبڕاڵیزم و دامه‌زراوه‌ی خێزان
په‌یڕه‌و ئه‌نوه‌ر
جۆره‌كانی‌ هزری‌ میدیایی‌
م.كاروان محەمەد
به‌شی‌ راگه‌یاندن – زانكۆی‌ سلیمانی
گرێی مێدیاو دیدێكی مۆدێرن ‌ ‌
دانا ڕه‌ئووف
عەفرین و تێڕوانینێکی مارکسستی!
سامان کەریم
لەبارەی مەحویەکەی “هێمن خۆشناو”ەوە …
عەلی مستەفا
چۆن سەرۆک کۆمار دەتوانێت پارێزگاری پابەندبوون بەدەستورەوە بکات
حبیب محمد دەرویش
وشەی مامۆستا لە چییەوە هاتووە؟
دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز
عەفرین پەیامێک بۆ ئەمەریکا…
زیگمار گابریل، وەزیری دەرەوەی پێشووی ئەڵمانی
لە ئەڵمانییەوە:هەڵۆ بەرزنجی
شێرکۆ بێکەس ئیمپراتۆری شیعری هاوچەرخی کوردی
د.لوقمان رەئوف
وەزیروپەرلەمانتاری نادەستوری!!
حەبب محمد دەروێش
ئاخۆ ئه‌کرێت شێعری مودێڕنیش شرۆڤه‌ و شی بکرێته‌وه‌؟
نووسینی : ره‌زا ئولمه‌له‌کی
وه‌رگێڕانی: ره‌ئوف مه‌حموودپوور
بڕیاری (باخ) کە ی پەرلەمان
حەبیب محەمەد دەروێش
“خوێندنەوەیەک بەکەڵک وەرگرتن لەپارادایمی دابرانی ئێروین پانۆفسکی”
شاهۆ حوسینی
یاسا بۆ پەرلەمانی نەخوێندەوار و خوێندەوار
حەبیب محمد دەروێش
چۆن دەبیت بە فەیلەسوف
ئیان راڤێنسۆفت
لە ئینگلیزییەوە: نەبەز سەمەد
کۆتایی جینۆساید،
حەفتا ساڵەی سەربەخۆیی ھیندستان
ئاوارە حسێن
ژمارەی نوێی گۆڤاری کۆچ‌و کتێبێک لەبارەی مەولەوییەوە بڵاوبوویەوە
گەنج لەنێوان ڕۆشنبیری و گەمەسیاسیەکاندا
هاژە شیخ سالار
بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری دیموکراتی چییه‌؟
حه‌سه‌ن جودی
سەرمایەداری و دوژمنایەتی كردنی كۆمەڵگە
جوتیار كەمانگەر
ئۆجه‌لان و خه‌ونی ده‌رچون له‌ هیگڵ
هیوا موسا
ئەلبێر كامۆ:مرۆڤی یاخی
ریچارد كامبەر
لەفارسیەوە: ئەكرەمی میهرداد
دیاردەی خۆکوشتنن!
پارێزەر: لوقمان مصطفی
کاریگەری تەلەفزێۆن لەسەرگەشەی زمانی منداڵ
د.ڕێدار محەمەد ئەمین
دەوڵەت و کۆمەڵگە شکستخواردوەکان , عێراق و کوردستان بە نمونە
هەورامان عەلی
کورد لەنێوان هزری کۆیلەبوون و دروستکردنی دەوڵەتدا
بەهرە حەمەڕەش
شەنگار سابیر
پەیوەندی نێوان ئیمان و ئەدەب، وەستان لەسەر وەختەکانی تەورات وەک ڕۆمانێکی ناوازە.
هەرای هەڵبژاردنەکانی عێراق
دوور لەسیاسەت، نزیک لە یاسا
حەبیب محمد دەروێش
سیستەم و ڕەوشی ئابوورى لە وڵاتانى جیهانى سێهەم
د.محەمەد ئەمین
کێ دوژمنی خەلکی کوردستانە؟
حاکم شێخ لەتیف
دو قودس و یه‌ك چاره‌نوس
سه‌باح محه‌مه‌د
دوور لەسیاسەت، نزیک لە دادوەری
حەبیب محمد دەروێش
دەربارەی پیناسەی عه‌قڵ
دکتۆر کەمال میراودەلی
دیسانەوە دژ بە بەرگریی لە بەعس:
وەڵامێکی درێژتر بۆ "حاکم لەتیفەکان"
د.نیاز نەجمەدین
گەڕانەوە بۆ ناوەوە
حەبیب محەمەد دەروێش
فەیسبووک شوێنی دیاره‌ نادیاره‌کان
هه‌رێم عوسمان
گەڕانەوە بۆ ناوەوە
حەبیب محەمەد دەروێش
سۆزی بیرکردنەوە
هانا ئارێنت
وەرگێڕانی: د.محەمەد کەمال
سێكوچكه‌ی دیكتاتۆرییه‌ت و ئیرهاب و مه‌زهه‌بگه‌را
فاتیح سه‌نگاوی
پەرلەمانی کوردستان دامەزراوەیەکی دوور لە یاسادانن
حەبیب محمد دەروێش
هه‌نگاوی سێیه‌میش بۆ دواوه‌ ‌
خاید سلێمان
عیراق بەرەو كوێ؟
رێبین عومەر
بە ژن کردنی فەلسەفەو
ژن بوون بە دیدی دلۆز
بەفراو نوری
دروشمی بریقەدار و ئەستەم
هەڵكەوت عەبدوڵا
ژن لە هزری نیچەدا
شۆڕش غەفوری
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010