خه‌ونی سه‌ربه‌خۆیی کورده‌کان له‌ هه‌موو کاتێک دوورتر ده‌نوێنێت
ده‌یڤید گاردنر
وه‌رگێڕان له‌ فارسییه‌وه‌: سروور خدری

جیهان- ناکرێ به‌ له‌به‌رچاوگرتنی پێکدادانه‌کانی باکووری سووریا به‌په‌له‌ به‌و ده‌ره‌نجامه‌ بگه‌یێن که‌ گۆڕانکارییه‌ خێراکانی ئه‌م مانگه‌- له‌وان یه‌که‌مین ئۆپراسیۆنی سه‌ربازی تورکیا له‌ سووریا و یان یه‌کده‌نگی به‌هێزی ڕووسیا له‌گه‌ڵ ئێران- بتوانن گۆڕین له‌ شه‌ڕێکی ناوخۆیی دروست بکه‌ن که‌ زیاتر له‌ پێنج ساڵ درێژه‌ی بووه‌ به‌ڵام ڕه‌نگه‌ ئه‌و گۆڕانکارییانه‌ خاڵێکی وه‌رچه‌رخان بۆ کورده‌کانی سووریا و کورده‌کان بێت.
کوردپرێس: له‌ ماوه‌ی دوو ساڵی ڕابردوو که‌ له‌و ساڵانه‌ شه‌ڕڤانانی کوردی سووریا گه‌مارۆی داعش له‌ کۆبانیان تێکشکاند و ناوچه‌کانیانیان له‌ خه‌لافه‌تی سه‌رووسنووری ئه‌و گرووپه‌ جیهادییه‌ له‌ ناوچه‌کانی دیکه‌ی سووریا و عێراق وه‌رگرته‌وه‌، ڕووداوێکی بێ وێنه‌ له‌ هه‌ڵاتنی هه‌تاوی کورده‌کان بووه‌. پارچه‌پارچه‌ بوونی سووریا به‌ دوای دابه‌شبوونی نافه‌رمی عێراق پاش هێرشی ئه‌مه‌ریکا له‌ ساڵی 2003، دوورنواڕی گه‌یشتن به‌ سه‌ربه‌خۆیی بۆ کورده‌کانی دروست کرد. له‌ ئێستادا مومکینه‌ ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ هێدی هێدی له‌ناو بچێت، چونکه‌ کورده‌کان له‌ ڕواڵه‌تدا زیاده‌له‌ڕاده‌ باوه‌ڕیان به‌ خۆیان هه‌یه‌.
له‌ کاتێکدا که‌ داعش له‌ ناوه‌ڕاستی ساڵی 2014 خه‌لافه‌تی خۆی ڕاگه‌یاند، هێزه‌ کوردییه‌کان له‌ سه‌رانسه‌ری ناوچه‌ به‌هێز بوونه‌وه‌. له‌ سووریا، ڕووخانی ورده‌ ورده‌ی ده‌وڵه‌ت، هێزه‌ کوردییه‌کانی پارتی یه‌کێتی دیموکراتیک (PYD)ی توانا کردبووه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی کۆنتڕۆڵی چه‌ندین ناوچه‌ له‌ باشووری ڕۆژهه‌ڵات بگرنه‌ده‌سته‌وه‌. له‌ عێراق، ڕووخانی ده‌وڵه‌تێکی یه‌کگرتوو‌، زۆربه‌ی بارودۆخی سه‌ربه‌خۆیی بۆ ده‌وڵه‌تی ناوچه‌یی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ری کوردستان له‌ باکووری دروست کرد. له‌ تورکیا، له‌ ماوه‌ی ئاگربڕی نێوان هێزه‌ ئه‌منییه‌کان و پارتی کرێکارانی کوردستان (په‌که‌که‌)، سیاسه‌توانانی کورد له‌ باشووری ڕۆژهه‌ڵات که‌مێک سه‌ربه‌خۆییان وه‌ده‌ست هێنا.
به‌ڵام به‌ دوای ئه‌وه‌ی که‌ سه‌رهه‌ڵدانی داعش به‌ شه‌ڕڤانانی کوردی سووریا و عێراق، که‌ پاشه‌کشێیان به‌ جیهادییه‌کان کردبوو، شه‌رعییه‌تی دا، ده‌نگی مه‌ترسی له‌ ئه‌نقه‌ره‌ زڕایه‌وه‌. ڕه‌جه‌ب ته‌ییب ئه‌ردۆغان، سه‌رۆک کۆماری تورکیا که‌ بۆ کۆتایی هێنان به‌ شه‌ڕی 30 ساڵه‌ی په‌که‌که‌ هه‌وڵی بۆ ئاشتی له‌گه‌ڵ کورده‌کان ده‌دا، پاشگه‌ز بووه‌وه‌. پاش ئه‌وه‌ی که‌ پارتی لایه‌نگری کوردی دیموکراتیکی گه‌لان (HDP) له‌ هه‌ڵبژاردنه‌ گشتییه‌کانی مانگی جوونی ساڵی 2015 سه‌رکه‌وتنێکی گرینگی وه‌ده‌ستهێنا، جه‌نابی ئه‌ردۆغان ورده‌ ورده‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و پارته‌ وه‌کوو به‌ره‌یه‌ک له‌ په‌که‌که‌ هه‌ڵسوکه‌وتی کرد. به‌ دوای چه‌ندین هێرشی داعش بۆ سه‌ر بنکه‌ و باره‌گای کورده‌کان پێکدادانی نێوان هێزه‌ ئه‌منییه‌کانی تورکیا و په‌که‌که‌ له‌ هاوینی ڕابردوو سه‌رله‌نوێ ده‌ستیپێکرده‌وه‌. په‌که‌که‌ و HDP ده‌وڵه‌تیان به‌ هاوده‌ستی له‌گه‌ڵ گرووپه‌ جیهادییه‌کان تۆمه‌تبار کرد به‌ڵام په‌که‌که‌ بێ باکانه‌ هه‌وڵی دا بۆ ئه‌وه‌ی کۆنتڕۆڵکردنی کورده‌کان له‌سه‌ر سه‌رجه‌م شاره‌کانی باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی تورکیا بسه‌پێنێت. په‌که‌که‌ به‌و کارانه‌ هه‌وڵی ده‌دا بۆ ئه‌وه‌ی ڕێگای پارتی ده‌سته‌خۆشکی خۆی درێژه‌ بدات که‌ له‌ شه‌ڕی ناوخۆیی سووریا بۆ دروست کردنی ناوچه‌یه‌کی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ر که‌ڵکیان وه‌رگرتبوو. له‌ حاڵێکدا که‌ جه‌نابی ئه‌ردۆغان له‌ کارتی نه‌ته‌وه‌خوازی تورکی که‌ڵکی وه‌رگرت، ئاشکرا بوو که‌ فه‌رمانده‌کانی په‌که‌که‌ له‌ باکووری عێراق له‌ ئاگربڕ بۆ مه‌شقپێکردنی هێزه‌کان به‌ شێوازێکی نوێ له‌ شه‌ڕی ناو شاره‌کان که‌ڵکیان وه‌رگرتبوو. ئه‌و پێکدادانه‌ باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی تورکیای له‌خۆ گرته‌وه‌، کاریگه‌ری له‌سه‌ر هێزی HDP دانا و ده‌ستپێشخه‌ری به‌ که‌سانی چه‌کدار دا. ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین
پێکدادانی نێوان هێزه‌ به‌رهه‌ڵستکاره‌کانی پاڵپشتکراوی تورکیا و هێزه‌کانی ژێر سه‌رکردایه‌تی کورده‌کان ئامانجه‌ سه‌ربازییه‌کانی واشنتۆنی له‌گه‌ڵ مه‌ترسی به‌ره‌وڕوو کردۆته‌وه‌. به‌م حاڵه‌شه‌وه‌ وێده‌چێت که‌ پاش ئه‌وه‌ی که‌ تورکیا فڕۆکه‌یه‌کی شه‌ڕکه‌ری هێزی ئاسمانی ڕووسیای له‌ مانگی نۆڤێمبێر داخست، به‌خت هه‌روه‌ها یاوه‌ری کورده‌کان بێت. بۆ ماوه‌یه‌کی که‌م پارتی یه‌کێتی دیموکراتیک پشتیوانی مۆسکۆی وه‌ده‌ستهێنا. ئه‌و پشتیوانییه‌ ئه‌وه‌نده‌ بوو که‌ ڤیلادیمیر پووتین سه‌رۆک کۆماری ڕووسیا حه‌زی ده‌کرد له‌و پشتیوانییه‌ بۆ سزادانی دۆستی پێشووی خۆی جه‌نابی ئه‌ردۆغان که‌ڵک وه‌ربگرێت به‌ڵام ڕه‌نگه‌ په‌که‌که‌/ PYD جارێکی دیکه‌ زیاده‌ له‌ ڕاده‌ متمانه‌یان به‌خۆ ببێت، چونکه‌ جارێکی دیکه‌ بارودۆخی شه‌ڕی سووریا گۆڕا. هێزه‌ کوردییه‌کانی سووریا به‌ به‌ره‌وپێشچوونی هێزه‌کانیان به‌ره‌و ڕۆژئاوای ڕووباری فرات، کردنه‌ئامانجی داعش له‌ باکووری ڕۆژئاوای سووریا و هاوکات هه‌وڵ بۆ لکاندنی ناوچه‌کانی ژێر کۆنتڕۆڵیان له‌ ڕۆژهه‌ڵات به‌ کانتۆنی کوردنشینی عه‌فرین له‌ ڕۆژئاوای سووریا، بوونه‌هۆی هاندان و ورووژاندنی تورکیا. هاوکات، جه‌نابی پووتین و ئه‌ردۆغان له‌گه‌ڵ یه‌کتر په‌یوه‌ندییه‌کانیان ده‌ستپێکرده‌وه‌. تورکیا له‌ سنووری خۆی و به‌ پشتیوانی ئه‌مریکا هێرشێکی له‌ دژی شاری جرابلۆس که‌ له‌ژێر کۆنتڕۆڵی داعش بوو، ئه‌نجام دا و واشنتۆن به‌ هاوپه‌یمانانی کوردی سووری خۆی فه‌رمانی دا بۆ ئه‌وه‌ی به‌ره‌و ڕۆژهه‌ڵاتی ڕووباری فرات پاشه‌کشێ بکه‌ن.
ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ له‌ئارادایه‌ که‌ هیچ یه‌ک له‌و ڕووداوانه‌ مه‌یلی کورده‌کان بۆ ده‌ربازبوون له‌ شڵه‌ژاوی ناوچه‌یی و گه‌یشتن به‌ ئازادی و سه‌ربه‌خۆیی زیاتر نه‌کاته‌وه‌. ڕووسیا PYDی به‌ ته‌نیا هێشتووه‌ و دووباره‌ ویلایه‌ته‌ یه‌کگرتووه‌کان به‌ره‌و لای تورکیا ڕۆیشتووه‌، دروست به‌ هه‌مان شێوه‌ که‌ جه‌نابی ئه‌ردۆغان په‌یوه‌ندی خۆی له‌گه‌ڵ ڕووسیا و ئێران به‌ گه‌وره‌ نیشان ده‌دات. گه‌رچی مومکینه‌ سه‌رجه‌م ئه‌م ڕووداوانه‌ کاتی و مه‌رجدار بن، به‌م حاڵه‌شه‌وه‌ له‌ ئه‌گه‌رێکدا که‌ ڕووداوێکی زیاتر ڕوو بدات هیوای کورده‌کان له‌ناو ده‌چێت. سەرچاوە: ینه‌نشاڵ تایمز
9167 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Monday, September 5, 2016
زیاتر
لەیادی (233) ساڵەی لەدایك بونی مەولانا خالیدی نەقشبەندی شارەزووری دا
نوێخوازێك لەئاییندا و عەدالەت خوازێك لە ژیاندا
مەولانا لەسلێمانیەوە بۆ هندستان
حبیب محمد دەروێش
رۆڵی ( شەریعەتی )
لە خەباتی ئیسلامی پێشەوتووخوازی لە ئێران 1965 - 1977
نووسینی: وەلید محمود عەبدونناسر
وەرگێڕانی: بـــەرزانی مەلا تـەها
سیاسەتی خاوەن مەرجەعییەتی دینیی
بەبێ دەوڵەتی ئیسلامی ئایا پارتی دادوگەشەپێدانی توركی دەبێت بە مۆدێلێك بۆ ئیسلامیستەكانی عەرەب؟(1)
نووسینی: ئەحمەد ت. كۆرۆ(2)
وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها
دكتۆر عەلی شەریعەتی
پیاوێك هێشتاش لە ئاسمانی دنیای رۆشنبیریدا دەدرەوشێتەوە
نووسینی:موسعەب ئەدهەم
هەنگاوەكانی پێش ئاشتی لە توركیا
حەبیب محەمەد دەروێش
کتێبی بزووتنەوەی ژنان(فێمینیزم)
نووسینی ئاندرێ میشێل
تورکیا لە شەڕی داعشدا، دەوری پاکستان لە بەرابەر تاڵیبان دەبینێ؟
شێرکۆ جیهانی
سەرهەڵدانى چەپ (له‌ عێراق و ناوچه‌كه‌ و جيهاندا)
دكتۆر عه‌لى ئه‌سه‌دى
وەرگێڕانى: ناجى ئەفراسیاو
تورکیا لە دوو ڕێیانی شەڕو ئاشتیدا
نووسینی : بورھان شێخ رەئوف
ئوستورە و ئەفسانە و دین
زه‌رده‌شت نوره‌دين
ئەزموونی شیعری شۆڕشگێڕیی کوردی
عەبدولخالق یەعقووبی
یەعقوبیزم و سڵەمینەوەى کرێکاران
فلاديمێر لینین
له‌ ئينگڵيزييه‌وه‌: سەرکەوت جەلیل
ێڕانەوە له‌ نێوان گه‌شه‌کردن و دابڕان‎دا
سه‌یدقادرهیدایه‌تی
تارماييه‌كانى هيدايه‌ت
موراد فه‌رهادپور
و. وه‌ليد عومه‌ر
هزری نوێخوازانه‌ له‌ شیعری بێكه‌سدا
سه‌دیق سه‌عید رواندزی
قەیرانى دارایى لە کۆڵى سەرمایەدارى نابێتەوە
تۆم برۆمبێڵ
وه‌رگێڕانى: ئارى مەحمود
عەقڵی كوردی و هزری رۆژئاوایی!
عادل قادری
هەموو جێيه‌ك، جیهانى سێیەمە! ئ
ەنتۆنیۆ کابالیرۆ[1]
وه‌رگێڕانى: كه‌يوان نورى
ليبراڵيزم و ڕيشه‌ى قه‌يران و بارگرژييه‌كان
نوسينى: سه‌مير ئه‌مين
وه‌رگێڕانى: ناجى ئه‌فراسياو
هەڵوێستی توركیا
لە فیدراڵیزمی هەرێمی كوردستانی عێراق
ی. سەرپەرشتیار: وەسمی محەممەد ئەلشمەری ی. توێژەر: محەممەد حازم حامید
وەرگێڕانی: حەسەن حسێن
نیولیبراڵيزم پێشه‌كيی كتێبی "كورته‌مێژووی نیولیبراڵیزم"
داڤید هارڤه‌ی
وه‌رگێڕانى: هاوار محه‌مه‌د
سیاسەتی خاوەن مەرجەعییەتی دینیی
بەبێ دەوڵەتی ئیسلامی
ئایا پارتی دادوگەشەپێدانی توركی دەبێت بە مۆدێلێك بۆ ئیسلامیستەكانی عەرەب؟
نووسینی: ئەحمەد ت. كۆرۆ
وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها
نيوليبراڵيزم چيه‌؟
ئه‌ليزابێت مارتێنز/ئاڕنۆڵدۆ گارسيا
و: وه‌ليد عومه‌ر
ئیشكالییەتی ئاشتی لە توركیا
هەڤپەیڤین لەگەڵ د. شێركۆ كرمانج مامۆستای زانكۆ، لە زانكۆی ئۆتارا
هەڤپەیڤین: هەرێم عوسمان
قه‌یرانه‌ ئابوری و فیكريیه‌ جیهانییه‌كانی نیولیبراڵیزم
نوسینى: دكتۆر سه‌باح قودورى
و. ئه‌يوب حه‌سه‌ن
سیاسەتی توركیا بەرانبەر بە باكووری عێراق
گرفت و ئاسۆ ئایندەییەكان
ن.د. بیل پارك و: سان بەرزان ئەحمەد
زمان و دەوڵەت
عەتا قەرەداغی
سیاسەتی كەمالی لە توركیا بەرانبەر بە كورد
لە 1918 - 1926
سامان مستەفا رەشید
ڕۆڵ و گرینگی زمانی زگماکیی بۆ نەتەوەی کورد!
ئاریتما موحەممەدی
سیاسەتی كەمالی لە توركیا بەرانبەر بە كورد
لە 1918 - 1926
سامان مستەفا رەشید
کۆمەڵگەی کوردیی فەیسبوك..
پێوەندییە نوێیەکانی مرۆڤی کوردی بە دیموکراسیەوە
دکتۆر عادل باخه‌وان*
توركیا: چارەسەركردنی كێشەی كورد و دینامیكە هەرێمییەكان
نووسینی: ئۆمیر تاشـبینار(*)
وەرگێڕانی: مەهاباد قادر
زمانی ئاماژە،
یان زێدەڕۆیی لێکدانەوەو ھەڵواسینی تیۆر بەدەقدا
مەحمود عبداللە
لە پەراوێزی پڕۆسەی ئاشتی تورك و كورددا
توركیا و موعەممای پرسی كورد دەرگیریی و كاریگەرییەكان
لە پێوەندییە دەرەكییەكانی توركیادا
نووسینی: ئۆفرا بێنگیۆ
وەرگێڕانی لە ئینگلیزییە وە: ماجید خەلیل
ژمارەی ئایندەی گۆڤاری کۆچ
سیاسەتی حكومەتەكانی توركیا و
رەوشی گشتی كوردستانی باكوور
عەلی حاجی زەڵمی
فەلسەفەی نزا
ئاگایی، عیشق، نیاز و جیهاد لە نزادا
نووسینی: د. عەلی شەریعەتی
وەرگێڕانی: لیان ســـەییدی
خەباتی سیاسی و چەداری شێخ مەحمود
لە هاوكێشە و پلانە سەربازییەكانی بەریتانیا 1914 - 1922
ئەحمەد باوەڕ
(شەریعەتی) كێ بوو، چی وت؟
گفتوگۆ لەگەڵ (د. سروش دەباغ)
سەرژمێری گشتی حەشیمەت و خانووبەرە
ساڵی (90) ی هەتاوی لە سیاسەتی قەومی نابەرانبەرەوە بۆ نۆڵیكردنی قەومی
خالید عەلیزادە
(شەریعەتی)، بیرمەندی ئازادی
نووسینی: د. ئیحسان شەریعەتی
پەیوەندی سیاسی نێوان مستەفا بارزانی و
عەبدولكەریم قاسم (1958 - 1963 )
نیهایەت عەلی حسێن
(شەریعەتی) بت نییە
گفتوگۆ لەگەڵ (موجتەبا موتەههەری)
كوڕی مورتەزا موتەههەری
وەرگێڕانی: رێبوار كوردستانی
رامانێك لە زانست و فەلسەفەی مێژوو
سەباح عەلی جاف
لە (شەریعەتی)یەوە لەبارەی مردنی شەریعەتی
نووسینی: عــەبدولكەریم سروش
وەهمی زەردەشت و زەردەشتتییەت
لە نێوان پێغەمبەربوون و بەئایینبووندا
ئامادەكردنی: خالید دۆستی
تەنیایی یان جیایی؟
نووسینی: د. عەلی شـەریعەتی
هزر و فەلسەفە
رەهەندە هەمەڕەنگییەكانی ئەفسانەی ئادەم و حەوا
دكتۆر حەمید عەزیز بەشی فەلسەفە
عەلی شەریعەتی ..
ئەو كەسەی هەموو رۆژێك تیرۆر دەكرێت!
نووسینی: حەبیب محەممەد دەروێش
تیشكێك بۆ سەر رۆمانی "پێشمەرگە"
رەوەند حەمە جەزا
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010