ساتەوەختی تێڕامان
ئارام عەلی عەزیز

ببورە خوێنەری بەڕێز ئەگەر هەڵوەستەیەكم پێكردبیت تاساتەوەختێك لەكاتە بەهادارەكەت بگرم و هەردووكمان پێكەوە تیایدا لەقسەیەكی نەستەق رامێنین، كە پێشتر پەیامبەرێك گوتویەتیی و حەكیمێك جێبەجێی كردوەو ئاقڵێكیش بەناوەڕۆكیدا شۆڕبۆتەوە، ئەویش ئەوەیە: ( خۆت بناسە). دوای ئەم تێڕامانەیش لەو بڕوایەدام لەیەكتر دەبوورین و بەسۆزوهەستێكی ئینسانی برایانە باوەش بەیەكتردا دەكەین و كۆتری ئاشتی بەسەر شانمانەوە لەشەقەی باڵی دەدات و بەئاسمانی پانوبەریندا دەسوڕێتەوە.
خوێنەری بەڕیز، بمكە بەهاورێی مەجلیست و لەگەڵ خۆت دامبنیشێنە لەهەر كوێیەك هەیت، ئینجا تۆ لەناو گوڵ و گوڵستانی رەنگاوڕەنگ و گمەی كۆترو جریوەی پاساری سەر دارەكانی باخی شارەكەتدایت ، یان لەسەر راخەرێكی ژوورە بچوكەكەتدا دانیشتویت و قاقای پێكەنینی مناڵەكەت ئەو ناوەی پڕكردوە لەخۆشی، یان تۆ لەژووری پێشوازیی لەگەڵ میوانەكانتدا باسی دواپرۆژەی سەركەوتوی داهاتوت دەكەیت، تەنانەت ئەگەر تۆ لەنوسینگەی شوێنی كارەكەشتدابیت لەو كۆمپانیایەی، كە كاری تێدا دەكەیت و ساتەوەختی قاوەخواردنەوەیەكت بۆ رەخسا بێت، بمكە بەهاو مەجلیست لەو شوێنەی كە لێیت، ئینجا تۆ هەر كەسێك بیت و لەهەر كوێیەك بیت، تا لەساتەوەختێكی تێڕاماندا زیاتر خۆمان بناسین، دڵنیاشبە كە بیروبۆچوونەكانت ناشێوێنم، بەڵكو كاروبارە ئینسانیەكانمان رێَكدەخەینەوە.
ئەمڕۆ هەموومان بەجەنجاڵێكی درێژخایەنی بیروئایدۆلۆجیادا تێدەپەڕین، كە تیایدا ئاستی شێواندنی پڕەنسیپ و بەهاكان واقعێكی شەبیهی ئەو قۆناغەی هیناوەتەكایەوە، كە تیایدا فریشتەو جن و بەشەر بەگێژاوێكی سەرسوڕمانی گەورەدا تێپەڕین، كە پرسیار بوو لەوەی ئێمە كێین؟ كێ دروستی كردووین؟ نهێنی هەبوون و وجودمان چیە؟ پرسیارگەێك خرپەی دەروون قوڵیكردەوەو لەفەلەكی مێشكدا سوڕایەوە لەنێوان عەقل و دڵ، روح وماددەو تایبەت و گشتیدا، دەروازەی بوارەكانی سلوك و هەڵسوكەوتی كردەوە لەوەی، كە هی تۆیەو لەوەی كە لەسەرتە لەماف و ئەركدا. پرسیارگەلێك بانگهێشتی وەڵامێكی دەكرد، بۆ رێكخستنی پێداویستیەكانی ژیانی رۆژانەمان لەقوت و ئاسایشدا، سەرسوڕمانێك بەرەو ماهیەتی دیانەتە ئاسمانیەكان و بیروباوەڕە تەشریعیەكان و راستڕەوو چەپڕەوو خۆرهەڵاتیی و خۆرئاوایی و كۆمۆنیستیی و سەرمایەداریی و داپۆشكاریی سەردەمی عەولەمەمان دەبات.
لەسەردەمی ئەمڕۆماندا یاساكانی كیمیا، فیزیا، ئەتۆم، ئەلكترۆنیات و ماتماتیك، تادەگاتە یاساكانی گەردوونناسی و پراكتیكەكانی دەزانرێن و ئاشكران، بەڵام دیسان هەر هەمویان ، بەبێ گەوهەری یاسای فكروئایدۆلۆجیا ناتوانن ئاسوودەیی و بەختەوەری خواستراومان پێببەخشن. دەگەڕێینەوەو دەڵێین، قۆناغێكی سەرسوڕمانی گەورە، كە پێشتر فریشتەو جن و بەشەر پێیدا تێپەڕین، وەڵامی ئەلكەون لەشێوەی خەلقی ئادەم لەگڵ و باڵابوون پێدانی لاهوتی رەهادا هاتەوەو بەرەوڕووی پرسیارگەلێك بوەوەو دیالۆگێكی هێنایەكایەوە و واقیعەكەیش كتابێكی لێكەوتەوە، كە مقەوماتی بنیاتنانی شارستانیەتێكی ئینسانی لەخۆگرت، دوای ئەوەی لەو واقیعەیەدا مەرج و پێداویستیەكانیی بنیتنانی ئەو شارستانیەتەی لەروی فكرو هێزو ئیمكانیاتدا بەدەستهێنا، كە شورەی سنوورەكانی ئەو شارستانیەتە ئینسانیە لەناوەڕاستی خۆرهەڵاتدا، لەباكورەوە سەرچاوەكانی دیجلەو فوراتە و لەباشوریشەوە تاڤگەكانی سەرچاوەی نیلە، ئەیكوناتەكانیشی كێوی سیناو چیای زەیتون و مەككەی پیرۆزە، دابەزینەكەی جیزەو بەرزبوونەوەكەیشی چیای سنجارە لەكوردستاندا. حەزرەتی موسا خودا رەوانەی كردو پاككردنەوەی یەكەمی لەنێوان كێوی سیناو سەرچاوەكانی نیل پێسپارد، حەزرەتی عیسا نێوان قودس و كوردستانی پاككردەوەو حەواریەكان و شوێنكەوتوانیشی هەموو ئەوروپایان تاسنوورە ئاویەكەی لەكوفروئیلحاد پاككردەوە، هاوەڵانی حەزرەتی محەممەدیش لەخۆرهەڵاتەوە تا چین و لەخۆرئاوایشەوە تا باكوری ئەفریقیا تەواویانكرد.
دواتر تەوژمە پێچەوانەییەكان دەستی پێكرد، كە لێرەدا ناچینە ناو وردەكاریەكانیان و تەنها مانشێتە گشتیەكانیان دادەنێین: كەنیسەی یەهودی لەناوبردرا، كەنیسەی مەسیحیەت لە پانتاییەكی جوگرافی بچوكدا گەمارۆدراو، بیروبڕوایان گۆڕدراو پێچەوانەكرایەوە. بەڵام ئەمڕۆ ئەو تەوژمە پێچەوانەییانە كە لەژێر ناوو دروشم و ئەدرێسی جیاجیا دەستیپێكردبوو، وا لەخۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا تێكدەشكێنرێن و مرۆڤایەتی تیایدا سەردەمێكی نوێ دەستپێدەكات. ئەمە چیڕۆكی ئیمان و بڕوا بوو كە بۆم گێڕایتەوە خوێنەری بەڕێز، ئایا دوژمنە راستەقینەكەمانت ناسیی؟ ئیتر بەخوات دەسپێرم و خوداحافیز.
57 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Sunday, February 14, 2021
زیاتر
ڕەخنەی ڕەخنە
هەرێم عوسمان
جەنگی ئەمەریكا و ئەفغانستان
نووسینی: نەجمەدین فارس
لەبارەی زیندانەوە
حەبیب محەمەد دەروێش
ئیخوان ئەلموسلیمین و چارەنووسی بزاوتی ئیسلامیی لە میسر
خوێندنەوەیەكی مێژوویی - سیاسییە
نووسینی: بەرزانی مەلا تەها
مێژووی رۆژنامەوانی كوردی
لە رۆژهەڵاتی گەرمیان و شاری خانەقین
1939 - 1972
نووسینی: ئەحمەد باوەڕ(*)
دیکتاتۆرەکان هەمیشە براوەن! تەنیا یەکجار دەیدۆڕێنن
ئەردەڵان فەرەجی
بیری نەتەوەیی لە بەرهەمەكانی ئەحمەد موختار جاف دا
نووسینی: هێمن عەلی حسێن
نوێگەريی..
زه‌به‌نگ به‌هادین
قورئان دەرئەنجامی خەیاڵی پەیامبەری ئیسلامە؟! گفتوگۆ لەگەڵ عبدوالکریم سروش فەیلەسوف و بیرمەندی ئیسلام
وەرگێڕانی: ڕەنج حەمە جەزا
پەیوەندی نێوان "پێناسەكردن" و هزر و بیری ناسیۆنالیستی
سەلاح بایەزیدی
وريا نەبين هەرێميش ئيوە خۆش!
ئارێز عەبدولآ
ڤایرۆسی كۆرۆنا و پڕۆسه‌ی خوێندن
پ.د. وه‌لی مه‌حمود حه‌مه‌د*
حیزبی كوردی لە نێوان بنیادنان یان كوشتنی ئایندەی نەتەوەدا!!
عەتا قەرەداخی
كاریگه‌ری هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مریكا له‌ سه‌ر توركیا
شنۆ هیرانی
ئەو تێزە ئەكادیمییانەی لە زانكۆكانی كوردستان و عێــراق و جیهانی دەرەوەدا
لەســەر (د. مستەفا زەڵمی) نووسراوان
نووسینی: عەبدوڵڵا مەلا ئەحمەد، ئەحمەدئاوایی
کوشتنی روحی ئاینەکان
حەبیب محمد دەروێش
تیشكێك بۆ سەر مێژووی(1) ئەشكەوتی كچ و كوڕ
نووسینی: كەمال نووری مەعروف
پێناسه‌كردنه‌وه‌ی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی جیهان له‌دوای كۆرۆناوه‌
نوسینی: ئان ماری سڵۆته‌ر
سه‌رچاوه‌: پڕۆجێكت سایندیكه‌یت
نالی و چین
د. سه‌ردار عه‌زیز
ئایا لە ڕۆژئاوا ئاین و دەستەڵات تەواو لێك دابڕاون؟
ئیبراهیم مەلازادە
گۆرانی بابە: باوکێکی پاکژ لە دونیایەکی پڕپۆخڵەواتدا
مەریوان وریا قانع
فەرەنساو موسڵمانەکانی: سەرنجێکی کورت لەپەیوەندیی نێوان ئیسلام‌و تێرۆر
مەریوان وریا قانع
نوسین وسیستمی گشتگەرایی گفتوگۆ لەگەڵ كلۆد لیڤی شتراوس
سازدانی: جۆرج شاربۆنی
وەرگێڕانی: رێبوار حەسەن
كتێبی "گڵێجاڵ لە بەڵگەنامە و بیرەوەرییەكاندا"
ئامادەكردنی: كۆچ
بناغەی فەلسەفە و مەعریفی ئەدەبی كوردی
مەسعود محەمەد
ئاماەكردنی: ساكار ئەكرەم — كۆیە
ئەمریكا و كۆتایی بەرپرسیارێتی
د. سەردار عەزیز
ئاشنابوون بەئارگۆمێنتسازیی.. ئێمە لەکوێی ئارگۆمێنتسازیداین؟
هەرێم هادی
کورد و عێراق
عەتا قەرەداخی
ئایا مێژوو زانستە؟
نووسینی: ئارام مەجید شەمێرانی
له‌نێوان پزیشكی و ئابوریناسیدا (ده‌رباره‌ی ریشه‌ی كێشه‌ ئابوریه‌كان و چاره‌سه‌ر)
جیهانگیر سدیق گوڵپی
فەلسەفەی زانین لای فەیلەسوفانی یۆنانی
(سوكرات و پلاتۆن و ئەریستوتیلیس)
نووسینی: د. حسن حسین(*)
سانسۆر.. بەرهەمی بیرێکی فاشیستانەیە
فەرهاد شاکەلی
ڕوحە شەڕانییەکان
پشکۆ نەجمەدین
كورسی بۆ نەتەوە یان بۆ ئەدەب
جەبار جەمال غەریب
ئایا شەڕ حەتمییە؟
جێفری گۆردۆن
و: هیوا قۆچاڵی
عێراق و ئەمریکا: کۆتایی پشوو؟
د. سه‌ردار عه‌زیز
حیکایەتی کوردبینی کورد
حەبیب محمد دەروێش
ئەخلاقیاتی گاڵتەکردن بە ژیانی مرۆڤ
مه‌ریوان وریا قانع
دژیەكی ئایدۆلۆژیا و مۆدێرنیزم(*)
نووسینی: د. عەبدولكەریم سروش
وەرگێڕانی: موســعەب ئـەدهـەم
پڕۆسه‌ی به‌لۆنیا یان پڕۆسه‌ی وێرانکردنی خوێندنی زانکۆیی!!
عبدالقادر گڵۆمانی
ئایدۆلۆژیا وەك ئامڕاز
نووسینی: شكار یوسف حسن
ئارکۆن و ڕەخنەی عەقڵی دینی
ئەحمەد ڕەسوڵ
رەخنەی نیتشە لە ئایینی مەسیحییەت
نووسینی: هێڤی عبدالله اسماعیل
زمانی راگەیاندنی کوردی و خاڵیبوونەوە لەواتا
نەوزاد جەمال
ئیکیگای خۆتت دۆزیوەتەوە؟
لالە مدحت
پێگەیی سیاسی کورد و هێزەکانی بە هیچ ڕێژیمێك لەبن نایەت
محەممەد سلێمانی
ئێران بێلایەنێکی دۆڕاو جەنگێک فراوانتر لە قەرەباخ
د.هەردی مەهدی میکە
زمان لەنێوان ململانێی شیعر و فەلسەفەدا
مەسعود بابایی
<رەخنەی ئەخلاقی لە دەسەڵات(1)
نووسینی: د. عەبدولكەریم سروش
وەرگێڕانی: هەڵكەوت هەورامی
ماكرۆن پشتیوانی لەبەغدا كردو هەرێمی ئاگاداركردەوە
سەرتیپ جەوهەر
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010