نوێگەريی..
زه‌به‌نگ به‌هادین

تێروانینی کاری هونەری لە نێو نێوەندا جیا جیا کاندا هەڵسەنگاندنی تایبەتی دەبێت ، بە شێوەیەک کە ئەو هونەرە چ دەق بێت یا فیگەر یا ئاواز کارتێکەرە دەرەکییەکان دەستی سەرەکی و بنەرەتیان دەبێت لەسەر هزری هونەرمەند و لە وێوە بۆ پشت هزر وە کاری دروستبونی ئاخاوتنی نێوان هزر و پشت هزر پەیدا دەبێت ، کە هزر هەڵدەستێت بە شیکردنەوە و روونکردنەوەی ئەو بابەتەی لە ناو پشت هزردا هەیە کە لێرە هزر هەلدەستێت بە وێناکردنەوەی بابەتەکانی ناو پشت هزر بە کارلێکی دەرەکی لە نووسینێکدا بێت یا لە فیگەرێدا یا لە ئاوازێکدا ئەمانە هەمووی لە ژێر کاریگەری خود دا دەبێت ، واتە لۆژیکیەتی تاک و دیدبینی رەنگ دەکاتەوە بە بەری ئەو بابەتەیا لە روانگەی خود زانینەوە.
لێرەدا قسەکردن لەسەر بابەتی تازەگەرییە ، سەرەتا دەبێت بەوە دەست پێبکەن دوو ووشە لێک جیا بکەینەوە لە بابەتی نوێکاری هونەریدا ئەویش داهێنان لەگەڵ نوێگەری ، کە تا ئێستاش تێکەڵاو بونێکی فراوان بەدی دەکرێت لە نێوان ئەم دوو رەهەندە دا ، لێرەدا دەمانەوێ ئەوە شی بکەینەوە کە داهێنان لە ناو هونەردا بوونی نییە، تەنها بابەتەکە چۆنێتی رێکخستنەوەی مێژوی دەق و ووشەو فیگەرە بە میکانیزمێکی تازەو بە بەرگێکی نوێوە.
زیاتر ئەمە دەگەرێتەوە بۆ کاری هونەری تازە ، ساتێک داوا لە هونەرمەند دەکرێت بابەتێکی تازە بەرجەستە بکات و ئەویش خولیای داهێنانە ، ئەستەمەکە لێرەدا هونەرمەند درک بەوە بکات کە داهێنان بوونی نییە، تەنها دۆزینەوەی شێوە رەهەندێکی نوێیە کە بتوانێت بابەتەکە کۆنەکە بەرگێکی تازەی بە بەردا بکات و پێشەکەشی وەرگری بکات، بە واتا زانراوێکی نەزان بگەیەنێتە نەزانێکی زانراو کە ئەمە کاری راستەقینەی هونەرە.
دەبێ ئەوە پرسیارە لە خۆمان بکەین بۆ هونەر توانای داهێنانی نییە ؟ یەکەم دەبێ ئەوە بزانین کاتێک بابەتێکی نەزانراو لە ناو پشت هزردا بوونی نیە بۆیە هزر ناتوانێت وێنای بابەتێک بکات کە نەخشەکانی لای ئەم دیار نییە ، بە واتا پێناسەی هیچ لای هزر هەر هیچە .
دووەم ئەگەر هونەرمەند بشتوانێت داهێنان بکات کە ئەمە مەحاڵە وەرگر توانای وەرگرتنی نەزانراوی نییە چونکە ئەو بابەتە لە ناو هزر و پشت هزری وەرگریشدا پێناسەو نەخشەی نییە بۆیە لە وەرگریش ئەو بابەتە هەرس ناکرێت . بۆ ئەم داهێنانە وایە ؟ لەبەر ئەوەی مێشکی هونەرمەند و مێشکی وەرگر توانای کارکردن و کارلێکیان هەیە لەسەر بابەتی بەرجەستە کراو ، جا ئەو بابەتە لە هزردا بێت یا لە پشت هزردا ، بە واتا بینراو پێناسە دەکرێ بەڵام نەبینراو بیردۆزی دەبێت واتا پێناسەی نییە لە هەموو ئان و ساتێکدا قابیل بە گۆران یا هەڵوەشانەوەیە .
کەواتە دەتوانین بڵێین ئەوەی لە هونەردا پێیدەڵێن داهێنان راست نییە ئەوە تەنها نوێگەرییە ، ئەم نوێگەریە زۆر جار دەچێتە شێوەی دەق فیگەر و نۆتەکان واتا بەرگێکی جیا لەوەی پێشوو کە وەرگر ئاشنای بووە ، داهێنان لە رووی مادی و ئایدیا هونەر دروستی ناکا بەڵکو پێویستی ژیانی تاک و کۆەمەڵگا وە جەنگەکان دروستی دەکەن بە واتا داهێنان سەرەتا دروست دەبێت لەبەر پێویستی کات و شوێن پاش ئەوە هونەر داهێنانەکە وەردەگرێ بە پێناسە کراوەی و سەر لە نوێ دایدەرێژێتەوە بە شێوەیەکی هوونەر بە فرێدانی بەرگە ناسراوەکەی وە پێناسەکردنی بە بەرگێکی رەنگاو رەگ بە رەهەندی جیاوازەوە ، ئەم کارەش سەرەتا دەبێت لە شۆرشێکی پێویستی یەوە سەرهەڵبدات لە پاشان دەبێت فەلسەفە پێناسەی بۆ دابنێ لە دوای هونەر دەیکاتە بابەتێکی نوێ کەواتە ئەم بابەتانە خۆیان لە بنەرەتدا داهێنان نەبوون لە هونەر بەڵکو لە ژیاندا داهینان بوون ئەویش لە زانراوەکاندا لە پاش ئەوە هونەر بەشێوەی نوێگەری پێشکەشی دەکات .
کورتکراوە بابەتەکە ئەمەیە شۆرشی زانیاری پێداویستی مرۆڤ دروستی دەکات سەرنجام ئەم شۆرشە داهێنان دەکات لە بابەتە بووەکاندا لە پاش ئەوە داهێنراوەکە دەچێتە ناو هزری مرۆڤ لەوێوە بۆ ناو پشت هزر لە ئەنجامدا پشت هزر کاری تێدا دەکات و دەینێرێتەوە بۆ هزر تا لەوێ بەرگێکی هونەری بەبەردا بکرێت و پێشکەش بە وەرگر بکرێت ئەویش بە بەمان شێوە چونکە لە پشت هزریدا وێنەی ئەم بابەتەی لایە ئاسان وەریدەگرێت لە هزریدا دەینێرێت بۆ پشت هزر بە بەرگە نوێکەوە بەمەش دەڵێن نوێگەری .
112 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌       |     Sunday, November 22, 2020
زیاتر
پەیوەندی نێوان "پێناسەكردن" و هزر و بیری ناسیۆنالیستی
سەلاح بایەزیدی
كازمی.. دوادەرفەتی ئەمەریکاو ھەڵسانەوەی عێراق؟
ئەبوبەکر کاروانی
ڤایرۆسی كۆرۆنا و پڕۆسه‌ی خوێندن
پ.د. وه‌لی مه‌حمود حه‌مه‌د*
قەوارەی هەرێم؛ لە هەڵێنجانێکی مێژووییەوە بەرەو گوتارێکی ئایندەساز
د.هەردی مەهدی میکە
كاریگه‌ری هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مریكا له‌ سه‌ر توركیا
شنۆ هیرانی
کورد و حیزبوڵڵا و ئیسرائیل
ئالان م. نوری
کوشتنی روحی ئاینەکان
حەبیب محمد دەروێش
بوون و ماهیەت
شاهۆ عوسمان
پێناسه‌كردنه‌وه‌ی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی جیهان له‌دوای كۆرۆناوه‌
نوسینی: ئان ماری سڵۆته‌ر
سه‌رچاوه‌: پڕۆجێكت سایندیكه‌یت
کاتێک تەلەفیزیۆنێک ئارامیی وڵاتێک تێکئەدات..!
مه‌ریوان وریا قانع
ئایا لە ڕۆژئاوا ئاین و دەستەڵات تەواو لێك دابڕاون؟
ئیبراهیم مەلازادە
چاكسازیی سیاسی: له‌ چیدا، چۆن و بۆچی؟
د. ئه‌نوه‌ر محه‌مه‌د فه‌ره‌ج
فەرەنساو موسڵمانەکانی: سەرنجێکی کورت لەپەیوەندیی نێوان ئیسلام‌و تێرۆر
مەریوان وریا قانع
تورکیا چی دەوێ؟ میساقی میللی چیە؟
ئاسۆس هەردی
كتێبی "گڵێجاڵ لە بەڵگەنامە و بیرەوەرییەكاندا"
ئامادەكردنی: كۆچ
پەڕلەمان و کارکردن بۆ سنوردار کردنی ئازادیەکانی تاک و میدیا
عومەر عەلی
ئەمریكا و كۆتایی بەرپرسیارێتی
د. سەردار عەزیز
چەق و چێوەی سیاسەتکردن پارتی ،یەکێتی، ئەوانی دیکە
ڕەسوڵ خدر
کورد و عێراق
عەتا قەرەداخی
‏کۆتایی تارماییەکانی عیراق
‏پەری مامەسێنی
له‌نێوان پزیشكی و ئابوریناسیدا (ده‌رباره‌ی ریشه‌ی كێشه‌ ئابوریه‌كان و چاره‌سه‌ر)
جیهانگیر سدیق گوڵپی
ریکلامکردن: کوشتنی بەرهەمی خۆوڵاتی
نەوزاد جەمال
سانسۆر.. بەرهەمی بیرێکی فاشیستانەیە
فەرهاد شاکەلی
قسەیەکی کورت دەربارەی: ڕێکەوتنی نێوان ئیسرائیل و ئیمارات
خەسرەو سایە
كورسی بۆ نەتەوە یان بۆ ئەدەب
جەبار جەمال غەریب
لوبنان و هەرێمی کوردستان
بەیار عومەر
عێراق و ئەمریکا: کۆتایی پشوو؟
د. سه‌ردار عه‌زیز
ئۆپۆزسیۆن لە غیابی حیزبە تەقلیدیەکاندا
گۆران هەلەبجەیی
ئەخلاقیاتی گاڵتەکردن بە ژیانی مرۆڤ
مه‌ریوان وریا قانع
شه‌رم و سیاسه‌ت
ئاراس فەتاح
پڕۆسه‌ی به‌لۆنیا یان پڕۆسه‌ی وێرانکردنی خوێندنی زانکۆیی!!
عبدالقادر گڵۆمانی
لە پەراوێزی پرۆژە یاسای ”ڕێکخستنی میدیای ئەلکترۆنی“دا: بێدەنگیی یان پیسدەنگیی؟
مه‌ریوان وریا قانع
ئارکۆن و ڕەخنەی عەقڵی دینی
ئەحمەد ڕەسوڵ
گـــەورە و گــــرگــــــن (حوکمدارە شۆڕشگێرکانمان)
حەبیب محەممەد دەروێش
زمانی راگەیاندنی کوردی و خاڵیبوونەوە لەواتا
نەوزاد جەمال
م. ئۆنفرێ: سەرمایەداری ئەوەندە بەڕێز نییە پاش پەتاكە بەخۆیا بچێتەوە
ئازاد حەمە
پێگەیی سیاسی کورد و هێزەکانی بە هیچ ڕێژیمێك لەبن نایەت
محەممەد سلێمانی
ئێستا ژیان نیشتیمانمە
بەختیار عەلی
زمان لەنێوان ململانێی شیعر و فەلسەفەدا
مەسعود بابایی
كارەساتی لوبنان و پوچگەرایی!
مەلا بەختیار
ماكرۆن پشتیوانی لەبەغدا كردو هەرێمی ئاگاداركردەوە
سەرتیپ جەوهەر
خۆزگەخواستن بە داگیرکەران: لە چاوەڕوانیی بەربەرییەکاندا
مەریوان وریا قانع
كێ ئه‌و سه‌ری گه‌ردوون ده‌بینێت؟
د. جەواد بشارە
وه‌رگێڕ : تاریق كارێزی
ئایندەی هێزە چەكدارەكانی ناو پەرلەمانی عێراق؛ بەدر و عەسایب
یاسین ته‌ها
سه‌ردانه‌كه‌ى كازمى چیمان پێ ده‌ڵێ؟
سەرتیپ قەشقەیی
بازنەکانى هەڵبژاردن؛ بۆمبى بەردەم هەڵبژاردنى پێشوەختە بە تایبەت بۆ کورد*
هەڤاڵ فەتاح
له‌باره‌ى ئه‌خلاقی سیاسییه‌وه‌
پ.د. ئه‌نوه‌ر محه‌مه‌د فه‌ره‌ج
خەونى کوردەکان بۆ سەربەخۆیى تێکشکا
ئەیهود یەعارى
وەرگێڕان و کورتکردنەوەی : حسن محمود حمەکریم
بێ رێکەوتن کازمی پارە بۆ هەرێم دەنێرێ
سالار مەحمود
شێوازەکانی ڕاهێنان؛ شێوازی وانەگوتنەوەی مۆنتێسۆری
محەمەدموبین حەیدەریی دهۆیی
وەرگێڕ (لە فارسییەوە): کیشوەر پیرۆتی
رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی، داعش..
خوێندنەوەییەكی سۆسیۆمێژوویی
ئیبراهیم حاجی زەڵمی
لە سەلەفییەتی دەقەوە بۆ سەلەفییەتی جیهادی
حەبیب محەممەد دەروێش
لە بارەی داعش و بونیادگەرایییەوە
ئایندەی سەلەفیگەری پەڕگیر
ن. سەید سادق حەقیقەت
و. هەڵكەوت هەورامی
رات چییه‌ له‌سه‌ر بابه‌ته‌ بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته‌؟



ژماره   بەرهەمەکانی ناوەندی کەلتووری کۆچ
govari koch| All rights reserved © 2010